Қазақстандық шахмат жұлдызы Бибісара Асаубаеваның азаматтық ауыстыруы мүмкін деген әңгіме спорт қоғамдастығында қызу талқыланған. Осыған байланысты ҚР Туризм және спорт вице-министрі Серік Жарасбаев түсініктеме берді.

Оның сөзінше, бұл тақырыптың не себепті көтерілгені түсініксіз.

"Бұл мәселені кім көтергенін және не үшін талқылап жатқанын білмеймін. Бибісара Асаубаева — еліміздің патриоты. Қаржылық сипаттағы айтылған сұрақтар қазірдің өзінде реттелді", — деді Жарасбаев.

Вице-министрдің айтуынша, жақын күндері Бибісара Асаубаева Астанаға келеді. Елордада шахматшыға салтанатты түрде мемлекеттік награда табысталмақ.

Бұл шешім спортшының соңғы жылдардағы тарихи жетістіктері мен Қазақстан шахматының халықаралық беделін арттырудағы еңбегіне берілген баға ретінде қабылданады.

Бибісара Асаубаева — Қазақстан шахматының ең жарқын өкілдерінің бірі. Ол әйелдер арасында гроссмейстер, ерлер арасында халықаралық шебер атағына ие.

Сонымен қатар қазақстандық шахматшы FIDE Women’s Circuit әлемдік рейтингінің көшбасшысы саналады. Асаубаева шахмат тарихында блицтен үш дүркін әлем чемпионы атанған алғашқы спортшы ретінде танылды. Ол бұл атақтарды 2021, 2022 және 2025 жылдары жеңіп алған.

Варшавадағы жетістігінен кейін Бибісара Асаубаева Гиннестің рекордтар кітабына енді. Ол әйелдер арасында блицтен әлем чемпионы атанған ең жас шахматшы ретінде тіркелген.

Бибісара Асаубаева биыл да жоғары деңгейін дәлелдеді. Ол жақында Norway Chess Women 2026 турнирінде ірі жеңіске жетіп, әлемдік шахматтағы беделін одан әрі нығайтты.

2026 жылдың маусым айында Бибісара Асаубаева мен спорт шенеуніктері арасындағы қаржылық мәселеге байланысты қоғамдық резонанс туды. Шахматшы Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа видеоүндеу жолдап, жалақысының қысқарғанын және Norway Chess - 2026 турниріне дайындық кезінде Туризм және спорт министрлігі тарапынан жеткілікті қолдау болмағанын айтқан.

Осы оқиғадан кейін қоғамда және бұқаралық ақпарат құралдарында чемпионның елден кетуі немесе азаматтығын ауыстыруы мүмкін деген болжамдар айтыла бастады.

Матчтың алғашқы голы 7-минутта соғылды. Алаң иелерінің капитаны Біржан Оразов Эдсонның бұрыштамадан асырған добын баспен қақпаға дәл бағыттады.

Кездесудің екінші бөлігінде алматылықтар басымдығын арттырды. "Семей" қақпашысының сәтсіз сейвінен кейін Лаврати Руиз мүмкіндігін мүлт жібермеді. 

Дегенмен қонақтар ойыннан шығып қалған жоқ. Арада үш минут өткенде Бруно Гомеш әдемі соққысымен есеп айырмасын қысқартты. Ол қорғаушы мен қақпашыны қапы қалдырып, допты төменнен алыс бұрышқа бағыттады.

Соған қарамастан матч соңына дейін "Қайрат" басымдығын сақтап қалып, 2:1 есебімен жеңіске жетті.

Осы жеңістен кейін финалдық сериядағы жалпы есеп 2:2 болды. Бұған дейінгі кездесулер де өте тартысты өткен. 

Семейдегі алғашқы екі матч пенальти сериясына дейін жетті. Бірінші ойында "Қайрат" 8:7 есебімен жеңіске жетсе, екінші матчта "Семей" 2:2 есебінен кейін пенальтиде 6:5 нәтижесімен басым түсті.

Үшінші кездесу Алматыда өтіп, "Семей" негізгі уақытта 4:2 есебімен жеңіске жетті. 

Енді Қазақстан чемпионы бесінші, шешуші матчта анықталады. Бұл кездесу 30 маусым күні Семейде өтеді.

Қазақстан футбол федерациясының мәліметінше U-15 жасөспірімдер құрамасы FIFA U-15 World Cup and Festival 2026 турнирінде бақ сынайды.

Бұл жарыс ФИФА тарихындағы жаңа жоба саналады. Турнир жас футболшылардың қабілетін ерте жастан анықтауға, олардың техникалық шеберлігін дамытуға және халықаралық деңгейдегі ойын тәжірибесін арттыруға бағытталған.

Дебюттік жарыс 2026 жылдың 22-31 қазаны аралығында Әзербайжанда ұйымдастырылады. ФИФА бұл жобаны футбол фестивалі форматында өткізуді жоспарлап отыр.

Ұйымдастырушылардың негізгі мақсаты — болашағынан үміт күттіретін жас ойыншыларға халықаралық ортада тәжірибе жинауға мүмкіндік беру. Сонымен қатар бұл турнир футболшыларды алдағы FIFA U-17 әлем чемпионатына дайындаудың маңызды кезеңі ретінде қарастырылады.

FIFA U-15 World Cup and Festival 2026 матчтары 8-ге 8 форматында өтеді. Бұл санға қақпашы да кіреді.

Мұндай жүйе осы жас санатындағы футболшыларға арнайы бейімделген. Форматтың басты ерекшелігі:

Алдын ала регламент бойынша турнирге 2011 және 2012 жылы туған футболшылар қатыса алады.

Әр команда жарысқа 14 ойыншы тіркей алады. Оның ішінде кемінде екі қақпашы болуы тиіс. Сонымен қатар құрамамен бірге бапкерлер штабы мен әкімшілік топтан алты өкіл бара алады.

Турнир екі негізгі кезең бойынша өтеді:

1. іріктеу кезеңі;

2. негізгі кезең.

Маңызды ерекшелік — командалар көрсеткен нәтижесіне қарамастан, жарыстың соңына дейін турнир аясында ойын өткізе береді. Бұл жүйе қатысушыларға көбірек матч тәжірибесін алуға мүмкіндік береді.

Алғашқы жасөспірімдер турниріне ФИФА құрамындағы барлық 211 ұлттық қауымдастықтың командалары шақырылған.

ФИФА-ның стратегиялық жоспарына сәйкес, 2026 жылы Әзербайжанда өтетін дебюттік жарыс тек ұлдар арасында ұйымдастырылады. Ал 2027 жылы екінші фестиваль тек U-15 қыздар құрамалары арасында өтеді деп жоспарланған.

2028 жылдан бастап бұл жоба ФИФА күнтізбесіне тұрақты түрде енгізіліп, ұлдар мен қыздар арасында бөлек әлем чемпионаттары ретінде өткізілмек.

Қонақтар кездесуді белсенді бастап, 9-минутта есеп ашты. Қарағандылық команда сапынан Александр Мигунов мергендігімен көзге түсті.

Ерте соғылған гол "Шахтерге" ойын тізгінін өз бақылауында ұстауға мүмкіндік берді. Бірінші таймда "Тараз, есепті теңестіруге тырысқаныме үзіліске дейін таблодағы нәтиже өзгерген жоқ.

Екінші таймның басында "кеншілер" басымдығын арттырды. Бұл жолы Артем Литош гол соғып, есепті 0:2-ге жеткізді.

Осыдан кейін қарағандылық клуб ойынды сенімді түрде аяқтады. 

Бұл жеңістен кейін "Шахтер" 28 ұпай жинады. Енді Бірінші лига көшбасшысы алматылық "Қайрат-Жастардан" небәрі бір ұпайға қалып тұр.

Ал "Тараз" 16 ұпаймен турнир кестесінде жетінші орында қалды.

Қазақстандық аралас жекпе-жек шебері Шавкат Рахмонов Бакуде өтетін UFC Fight Night 280 турниріне келді. Әлеуметтік желіде жарияланған видеодан Рахмоновтың жергілікті ММА жанкүйерлері арасында үлкен қызығушылық тудырғанын көруге болады.

Кадрларда қазақстандық файтердің жанкүйерлер ортасында қалғаны байқалады. Көпшілік UFC-дің жартылай орта салмағындағы бұрынғы екінші нөмірімен бірге суретке түсуге және оны жақыннан көруге тырысқан.

Әзербайжандағы UFC Fight Night 280 турнирі 27 маусым, сенбі күні өтеді. Бұл кеште қазақстандық жанкүйерлер үшін бірден бірнеше маңызды жекпе-жек бар.

Турнир кардында Қазақстан атынан Асу Алмабаев пен Бекзат Алмахан өнер көрсетеді. Екеуі де ресми салмақ өлшеу рәсімінен сәтті өтті.

Асу Алмабаев аса жеңіл салмақта америкалық Чарльз Джонсонға қарсы октагонға шығады. Бұл жекпе-жек қазақстандық файтер үшін UFC-дегі рейтингтік жағдайын жақсартуға мүмкіндік беретін маңызды айқас саналады.

Ал Бекзат Алмахан жеңіл салмақтан төмен дивизионда бразилиялық Жан Мацумотомен кездеседі. Бұл қарсыласу да Бекзат үшін UFC-дегі орнын нығайту тұрғысынан маңызды болмақ.

Қазақстандық аралас жекпе-жек шебері Асу Алмабаев пен АҚШ өкілі Чарльз Джонсон UFC Fight Night 280 турнирі алдындағы дәстүрлі көз арбасу рәсімінде кездесті.

Бұған дейін Асу Алмабаев пен Чарльз Джонсон аса жеңіл салмақтағы титулдық емес жекпе-жек үшін белгіленген лимитке сәтті енген еді.

Қазақстандық файтер таразыда 126 фунт көрсетті. Бұл шамамен 57,15 келіге тең. Ал оның қарсыласы Чарльз Джонсонның салмағы 125,5 фунт болды, яғни шамамен 56,93 келі.

Осылайша екі файтер де жекпе-жекке ресми түрде жіберілді.

UFC Fight Night 280 турнирі 27 маусымда Әзербайжан астанасы Бакуде Ұлттық гимнастика аренасында ұйымдастырылады.

Аталған кештің басты оқиғасында жеңіл салмақтағы әзербайжандық файтер Рафаэль Физиев пен мексикалық Мануэль Торрес кездеседі.

"Астана" кәсіби баскетбол клубы алдағы маусым алдындағы маңызды кадрлық шешімін ресми түрде хабарлады. Команданың бас бапкері қызметіне сербиялық маман Миодраг Райкович тағайындалды.

Клубтың баспасөз қызметі жаңа бапкердің мол тәжірибесін атап өтті. Райкович бапкерлік мансабында 30 жылдан астам уақыт түрлі елде жұмыс істеп, Еуропа мен Азия баскетболында танылған мамандардың бірі ретінде қалыптасты.

Миодраг Райкович әр жылдары Сербия, Польша, Венгрия, Жапония, Хорватия және Черногория клубтарында еңбек еткен. Сонымен қатар Евролига, Еурокубок, ВТБ Біріккен лигасы және Адриатика лигасы сияқты беделді турнирлерде команда басқарған.

Сербиялық бапкердің ең табысты кезеңдерінің бірі Польша чемпионатымен байланысты. 2014 жылы "Туров" клубын ел чемпионы етті. Бұдан бөлек Райкович екі рет Польша Суперкубогын жеңіп алды - 2014 және 2024 жылдары.

Сондай-ақ оның еншісінде Польша чемпионатының күміс және қола жүлделері бар. 2012/13 маусымының қорытындысы бойынша Миодраг Райкович Польша баскетбол лигасының үздік бапкері деп танылған.

Райкович бапкерлік жолында бірнеше танымал клубты басқарды. Олардың қатарында:

2025/26 маусымында маман Адриатика лигасында өнер көрсететін хорватиялық "Сплит" клубында жұмыс істеді.

Миодраг Райковичтің жетістіктері тек клубтық деңгеймен шектелмейді. Ол Сербия U19 құрамасының бапкерлер штабында жүріп, жастар арасындағы әлем чемпионатында жеңіске жеткен.

Оның командалары халықаралық аренада бірнеше рет жоғары нәтижеге қол жеткізіп, Евролига, Еурокубок және Жапонияның B.League плей-офф кезеңдерінде өнер көрсеткен.

Өткен маусым "Астана" үшін ауыр әрі күрделі болды. 2025/2026 маусымында команданы литвалық маман Рамунас Цвирка жаттықтырған.Бірақ ол сәуір айында кенеттен өмірден өтті.

Осыдан кейін форс-мажор жағдайда бас бапкер міндетін Дэйнюс Шаленга атқарды. Ол команданы Қазақстан чемпионатының финалына дейін жеткізді. Маусым соңында Шаленга келісімшарты аяқталғаннан кейін клубтан кетті.

Финалда "Астана" Ақтаудың "Каспий" клубына жол беріп, Қазақстан чемпионатының күміс жүлдесін иеленді. Шешуші серия бесінші матчқа дейін созылып, ақтаулық команда овертаймда жеңіске жетті. 

Айта кетейік, бұған дейін "Астананың" 2026/2027 маусымында ВТБ Бірыңғай лигасына ресми түрде қайта оралатыны хабарланған.

АmanVibe дерегінше “Тобыл” шотландиялық клубпен 26 жастағы футболшының трансферлік құқықтарын толық сатып алу жөнінде келісімге келген. Төлем бірнеше кезеңмен, екі жыл ішінде жүзеге асырылмақ. Футболшының қостанайлық клубпен жасасатын келісімшарты 2028 жылдың соңына дейін есептеледі.

Чесноковтың бұл қадамына басқа клубтар тарапынан түскен қаржылай тиімді ұсыныстар әсер етпегені айтылады. Ол мансабын қайтадан Қостанайда жалғастыруды жөн көрген.

Жақын уақытта футболшының өзі Қостанайға келеді. Ресми ақпарат “Хартс” тарапынан барлық құжаттық рәсімдер аяқталғаннан кейін жарияланады. Айта кетейік, осыған дейін ойыншыға “Ақтөбе” мен “Ордабасы” тарапынан да қызығушылық болған.

Қазір “Тобыл” ҚПЛ турнирлік кестесінде 13-орында келеді. Команда 14 турдан кейін 12 ұпай жинаған.

Ал Ислам Чесноков жыл басынан бері “Хартс” сапында 11 матч өткізіп, 1 гол соққан. Команда Шотландия чемпионатында күміс жүлдеге ие болып, Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңіне жолдама алды.

60 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде өнер көрсететін Елдос Сметов Циндаодағы Гран-при жарысында қола медаль үшін татамиге шықты.

Қазақстандық дзюдошының қарсыласы IJF рейтингінде үшінші орында тұрған ресейлік Аюб Блиев болды. Ол 2025 жылғы әлем чемпионатының қола жүлдегері және 2025 жылғы Еуропа чемпионатының күміс медаль иегері ретінде танымал.

Қола медаль үшін өткен белдесуде Аюб Блиев белсенді әрі нәтижелі қимылдады. Ресейлік дзюдошы екі рет ваза-ари бағасын алып, бұл көрсеткіш иппонға теңестірілді.

Осылайша Блиев мерзімінен бұрын жеңіске жетіп, Циндао Гран-приінің қола жүлдесін иеленді. Ал Елдос Сметов турнирді медальсіз аяқтады.

Әлемдік рейтингте 40-орында тұрған Елдос Сметов қола медаль үшін күресу мүмкіндігін жұбаныш кезеңі арқылы алды.

Бұл кезеңде қазақстандық дзюдошы өзбекстандық Самариддин Кучкаровты жеңіп, жүлде үшін белдесуге жолдама алған.

Циндао Гран-приі Елдос Сметов үшін 2024 жылғы Париж Олимпиадасындағы тарихи жеңісінен кейінгі алғашқы халықаралық турнир болды.

66 келіге дейінгі салмақ санатында өнер көрсеткен Ғұсман Қырғызбаев шешуші белдесуде Жапония құрамасының атақты дзюдошысы Хифуми Абэмен татамиге шықты.

Хифуми Абэ — әлемдегі ең титулды дзюдошылардың бірі. Ол төрт дүркін әлем чемпионы және екі дүркін Олимпиада чемпионы ретінде танымал. Сондықтан финалдық белдесу қазақстандық үшін аса күрделі сынақ болды.

Финалдық кездесуде тартысты белдесу өрбіді. Дегенмен шешуші сәтте Хифуми Абэ ваза-ари бағасын алып, сол басымдығын соңына дейін сақтап қалды.

Осылайша жапониялық Циндао Гран-приінің жеңімпазы атанса, Ғұсман Қырғызбаев Қазақстан қоржынына күміс медаль салды.

Ғұсман Қырғызбаев — Қазақстан дзюдосындағы тәжірибелі спортшылардың бірі. Оның еншісінде бірнеше ірі халықаралық жарыстың жүлдесі бар.

Атап айтқанда, Қырғызбаев:

Дзюдодан Циндао Гран-приі 26-28 маусым аралығында Қытайда өтіп жатыр. Бұл турнир 2028 жылы Лос-Анджелесте өтетін Олимпиада ойындарына іріктеу кезеңінің бір бөлігі саналады.

Талдықорғандық "Жетісу" футбол клубы жақын уақытта иесін ауыстыруы мүмкін. Клубты сингапурлық компания сатып алуға қызығушылық танытып отыр. Бұл туралы AmanVIBE хабарлады. Егер мәміле жүзеге асса, бұл Қазақстан футболы тарихында клубтың шетелдік компания бақылауына өткен алғашқы жағдай болуы мүмкін. 

AmanVIBE мәліметінше, қазір "Жетісу" аудиторлық тексерістен өтіп жатыр. Бұл процесс клубтың қаржылық, ұйымдастырушылық және құқықтық жағдайын бағалауға бағытталған.

Ақпаратқа сәйкес, жергілікті билік Сингапурдан келген компаниямен алдын ала келісімге келген. Аталған компания Талдықорған клубын сатып алуға мүдделі.

Әзірге мәміленің нақты шарттары мен инвестор компанияның атауы жарияланған жоқ. Дегенмен келіссөздердің жүруі Қазақстан премьер-лигасындағы клубтарды жекешелендіру процесінің жаңа кезеңге өткенін көрсетеді.

Ел бойынша кәсіби футбол клубтарын жеке меншікке беру жұмысы жалғасуда.  Әлі жеке иесі жоқ мемлекеттік клубтар үшін бұл процесті жыл соңына дейін аяқтау міндеті қойылған.

Қазіргі маусымда "Жетісу" Қазақстан премьер-лигасында турнирлік кестенің төменгі бөлігінде орналасқан. 14 турдан кейін талдықорғандық клуб 15 ұпай жинап, оныншы орында тұр.

Қазақстандық танымал шахматшы Бибісара Асаубаева әлеуметтік желіде өзбекстандық гроссмейстер Жавохир Синдаровпен бірге түскен романтикалық видеосын көрсетті.

Видеода екі шахматшы музыка әуенімен құшақтасып, камераға жүрек белгісін көрсетеді. 

Асаубаева жариялаған видеосына қысқа әрі романтикалық сипаттама қалдырды.

"Париждегі біз туралы естеліктер", — деп жазды қазақстандық шахматшы.

Бұл жазба жанкүйерлер арасында қызу талқыланып, әлеуметтік желіде кеңінен тарады. Көпшілік Бибісара мен Жавохирдің бірге түскен видеосын жылы қабылдады.

Бибісара Асаубаева — Қазақстан шахматының ең танымал өкілдерінің бірі. Ол блицтен үш дүркін әлем чемпионы атанған. Биыл қазақстандық шахматшы үміткерлер турнирінде екінші орын алды. 

Ал Жавохир Синдаров Азиядағы ең перспективалы шахматшылардың бірі саналады. Өзбекстандық гроссмейстер шахмат әлемінде өте ерте танылды.

2018 жылы ол 12 жасында гроссмейстер атанып, тарихтағы ең жас гроссмейстерлердің қатарына енді. Ал 2022 жылы Синдаров Өзбекстан құрамасы сапында Үндістанның Ченнаи қаласында өткен Дүниежүзілік шахмат олимпиадасында алтын медаль жеңіп алды.

Қазақстан футбол федерациясының Бақылау, тәртіптік және этикалық комитеті "Хан Тәңірі" футбол клубына қатысты тәртіптік шешім қабылдады. Клуб өкілдерінің UEFA-ның "C" санатындағы бапкерлік лицензияларын растау кезінде жалған құжаттарды пайдаланғаны анықталған.

ҚФФ Бақылау, тәртіптік және этикалық комитетінің отырысы 2026 жылғы 25 маусымда өтті. Жиында ҚФФ қауіпсіздік және интегрити қызметінің жетекшісі А.Е. Бутиннің өтініші қаралды.

Өтініш "Хан Тәңірі" ФК өкілдерінің UEFA-ның "C" санатындағы бапкерлік лицензиялары бар екенін растау барысында жалған құжаттарды пайдалану дерегі бойынша жүргізілген қызметтік тексеріске қатысты болды.

ҚФФ шешіміне сәйкес, құжаттарды қолдан жасау және бұрмалау дерегі үшін "Хан Тәңірі" ФК жастар командасының бапкері Асылжан Ермекұлы Ермековке санкция қолданылды.

Оған 18 ай мерзімге футболға қатысты кез келген қызметпен айналысуға тыйым салынды. Сонымен қатар Ермековке 30 АЕК көлемінде айыппұл салынды.

Айыппұл 2026 жылғы 25 шілдені қоса алғанға дейін төленуі тиіс.

Осындай санкция "Хан Тәңірі" ФК жастар командасының тағы бір бапкері Айбек Сәкенұлына да қолданылды. Ол да 18 айға футболға қатысты қызметтен шеттетіліп, 30 АЕК көлемінде айыппұл арқалады.

Айбек Сәкенұлы да айыппұлды 2026 жылғы 25 шілдеге дейін төлеуі керек.

"Хан Тәңірі" ФК менеджері Айдын Омарбекұлы Масалимовке де тәртіптік санкция қолданылды.

ҚФФ мәліметінше, ол клуб атынан жалған құжаттарды пайдаланған. Сонымен қатар федерацияның ресми тұлғаларына қатысты балағат сөздер айтып, беделге нұқсан келтіретін сипаттағы қоқан-лоққы жасағаны үшін әдепке жат мінез-құлық танытты деп танылған.

Осыған байланысты Масалимовке 12 ай мерзімге футболға қатысты кез келген қызметпен айналысуға тыйым салынды. Бұған қоса, оған 30 АЕК көлемінде айыппұл салынды.

Тәртіптік регламенттің 57-бабының 4-тармағына және Тәртіптік регламентке №1 қосымшаға сәйкес, "Хан Тәңірі" ФК-ға 100 АЕК көлемінде айыппұл салынды.

Құрама топтық кезеңнің соңғы турында Германияны 2:1 есебімен жеңіп, 2006 жылдан бері алғаш рет әлем чемпионатының плей-офф кезеңіне жолдама алды.

Президент өз мәлімдемесінде футболшылар мен бапкерлік штабты ерекше атап өтіп, бұл жеңіс елге үлкен қуаныш сыйлағанын айтты және 26 маусымды ұлттық мереке деп жариялады.

“Сынға, жағымсыз пікірлерге және қиын сәттерге қарамастан, елге үлкен қуаныш сыйлаған ойыншылар мен бапкерге алғыс айтамын. Ертең мереке!” — деп жазды Нобоа X әлеуметтік желісінде.

E тобындағы соңғы матчта Эквадорға міндетті түрде жеңіс қажет болды. Бұған дейін құрама Кот-д’Ивуардан жеңіліп, Кюрасаомен тең түскен еді.

Кездесу барысына тоқталсақ, Германияға қарсы ойында эквадорлықтар ерте гол жібергенімен, камбэк жасап, толы стадион алдында маңызды жеңіске қол жеткізді. Эквадор бұл нәтижеден кейін топта үшінші орын алып, үздік үшінші орын иеленген командалар арасында плей-оффқа өтті. Ал Германия мен Кот-д’Ивуар топ көшбасшысы ретінде келесі кезеңге жолдама алды. 

АҚШ-тың Инглвуд қаласында өткен D тобының соңғы турында Түркия құрамасы алаң иелерінен басым түсті. Құрама сапынан Арда Гүлер 10-минутта, Барыш Йылмаз 31-минутта және Каан Айхан қосымша уақыттың сегізінші минутында гол соқты. АҚШ құрамасынан Остин Трасти матчтың 3-минутында есеп ашса, Себастьян Берхалтер 49-минутта есеп теңестірді. Кездесу нәтижесі бойынша Арда Гүлер матчтың үздік ойыншысы атанды.

Аталған матч турнирлік тұрғыдан екі команда үшін де шешуші ойын болған жоқ. АҚШ құрамасы бұған дейін Парагвайды (4:1) және Аустралияны (2:0) жеңіп, мерзімінен бұрын топ жеңімпазы атанған еді. Ал Түркия алғашқы екі турда Аустралиядан (0:2) және Парагвайдан (0:1) жеңіліп, плей-офф кезеңіне шығу мүмкіндігінен айырылған болатын.

Осы топтағы параллель өткен кездесуде Аустралия мен Парагвай 1:1 есебімен тең түсті. Екі команда да төрт ұпай жинағанымен, доп айырмасы бойынша Аустралия екінші орынға көтеріліп, 1/16 финалға жолдама алды. Осылайша Түркия құрамасы 3 ұпаймен топта төртінші орынға тұрақтады.

Кездесу тартысты басталды. Қонақтар ойынның үшінші минутында есеп ашты. Ауттан кейінгі комбинацияны Габриэль Кандидо дәл соққымен аяқтады. 

13-минутта "Семей" капитаны Шыңғыс Есенаманов алаң ортасында доптан айырылып қалды. Осы мүмкіндікті Аттирсон тиімді пайдаланып, таразы басын теңестірді.

Бірақ көп ұзамай семейліктер қайта алға шықты. 15-минутта Родригиньо қонақтардың ұзаққа созылған шабуылын нәтижелі аяқтады. Бұл эпизодта Дедезиньоның өкшемен берген әдемі пасы шешуші рөл атқарды.

Екінші таймда ойын күтпеген жағдайға байланысты біраз уақытқа тоқтатылды. Аренада жарық сөніп, төрешілер кездесуді уақытша тоқтатуға мәжбүр болды.

Ойын қайта жалғасқаннан кейін "Қайрат" есепті теңестіруге тырысып, шабуылға көбірек көңіл бөлді. Бірақ алматылықтардың белсенділігі өз қақпаларына қауіп төндірді.

Қонақтар жылдам қарсы шабуыл ұйымдастырып, Камиль Герейханов "Семейдің" басымдығын екі допқа жеткізді.

Кездесудің соңғы бөлігінде "Қайрат" есеп айырмасын қысқартты. Біржан Оразов қапталда қарсыласын алдап өтіп, дәл пас шығарды. Бұл мүмкіндікті Уго Невеш голға айналдырды.

Дегенмен алаң иелерінің финалдық қысымы нәтиже берген жоқ. Керісінше "Қайрат" қақпашысыз ойнаған сәтте тағы бір гол жіберіп алды. Герейханов бос қақпаға дәл соғып, матчтың соңғы есебін тіркеді — 4:2.

Осылайша "Семей" Алматыдағы үшінші ойында "Қайратты" 4:2 есебімен жеңіп, финалдық серияда алға шықты — 2:1.

Айта кетейік, серияның алғашқы екі матчы Семейде өткен. Екі кездесу де негізгі уақытта 2:2 есебімен тең аяқталып, жеңімпаздар пенальти сериясында анықталды. Бірінші ойында "Қайрат" 6:5 есебімен жеңсе, екінші матчта дәл сондай есеппен "Семей" басым түсті.

Финалдық серия үш жеңіске дейін жалғасады. Төртінші кездесу ертең Алматыда өтеді.

Қазақстан Премьер-лигасында өнер көрсететін “Каспий” жаңа шабуылшымен келісімге келді. Клубтың баспасөз қызметі 27 жастағы франциялық форвард Кеба Силланың командаға қосылғанын хабарлады.

Футболшы бұған дейін Франция чемпионатында “Ним Олимпик” клубының намысын қорғаған. Енді маңғыстаулық ұжымның жейдесін киіп, Қазақстан біріншілігінде өнер көрсетеді.

Клуб мәліметінше, Кеба Силла – орталық шабуылшы позициясында ойнайтын футболшы. Жылдамдығымен, шабуылдағы белсенді қимылымен және қарсылас қақпасына қауіп төндіре алатын қасиетімен ерекшеленеді.

Кеба Силла Қазақстанға келгенге дейін тек Франция клубтарында өнер көрсеткен. Оның мансабында бірнеше команда бар.

Атап айтқанда, шабуылшы мына клубтарда ойнаған:

Қазіргі маусымда Кеба Силла 29 матчқа қатысып, 7 гол соқты. Сондай-ақ ол әріптестеріне 2 нәтижелі пас берген.

Белгілі Transfermarkt порталы Кеба Силланың нарықтық құнын 75 мың еуроға бағалап отыр.

Аралас жекпе-жек әлемінің ең танымал өкілдерінің бірі Конор Макгрегор ұзақ үзілістен кейінгі физикалық бабына қатысты пікір білдірді. Ирландиялық файтердің айтуынша, ол қазір өзін бұрынғыдан да сергек сезінеді.

Макгрегор соңғы рет UFC октагонына 2021 жылдың жазында шыққан. Сол кезде америкалық Дастин Порьеге қарсы ауыр жарақат алып, аяғын зақымдаған.

“Мен өзімді басқа файтерлермен салыстырғанда әлдеқайда сергек сезінемін. Маған демалуға уақыт болды. Қазір бабымның шыңына шығып келе жатқандаймын. Дәл осы ой менің басымда”, – деді Конор UFC баспасөз қызметіне берген сұхбатында.

Конор Макгрегордың келесі айқасы 12 шілде күні өтеді деп жоспарланған. Ол АҚШ-тың Лас-Вегас қаласындағы UFC 329 турнирінде америкалық Макс Холлоуэймен кездеседі.

Бұл жекпе-жек Макгрегор үшін ұзақ үзілістен кейінгі маңызды сынақ болмақ. Себебі ирландиялық файтер соңғы жылдары жарақат, дайындық және мансабына қатысты түрлі мәселелерге байланысты октагонға шықпаған еді.

Макгрегор Макс Холлоуэйді жеңген жағдайда UFC-дегі мансабын жалғастыруға ниетті. Ирландиялық файтер алдағы уақытта Ислам Махачевпен кездесу мүмкіндігін де қарастырып отыр.

Айта кетейік, Ислам Махачев бір айдан кейін UFC 330 турнирінде Иэн Гэрриге қарсы октагонға шығады деп күтілуде.

Қазақстан Премьер-лигасының көш басында тұрған “Ордабасы” бапкерлер штабын күшейтті. Клубтың баспасөз қызметі Влад Никоарэнің дене дайындығы бойынша бапкер қызметіне тағайындалғанын ресми түрде мәлімдеді.

Румыниялық маман кәсіби футболда мол тәжірибе жинаған. Соңғы жылдары Румыния U-21 құрамасының бапкерлер штабында жұмыс істеп, жастар арасындағы Еуропа чемпионаттарының финалдық кезеңдеріне қатысқан.

Влад Никоарэ клубтық деңгейде Румыния чемпионатындағы бірнеше командада қызмет атқарған. Оның еңбек жолында “УТА”, “Волунтари” және “Политехника Тимишоара” клубтары бар.

Маманның негізгі міндеттері мыналар болған:

Никоарэ тек клубтық футболда емес, ұлттық құрамалар жүйесінде де еңбек еткен. Румынияның әйелдер құрамасымен жұмыс істеген, сондай-ақ “Политехника Тимишоара” футбол академиясының құрылымында тәжірибе жинаған.

Клуб мәліметінше, Влад Никоарэнің келуіне қарамастан дене дайындығы бойынша бапкер Луиз Альберто да “Ордабасы” штабындағы жұмысын жалғастырады.

“Ордабасы” Қазақстан Премьер-лигасының 14-тур қорытындысы бойынша 34 ұпаймен турнир кестесінде бірінші орында келеді.

Отандық бокстың белгілі маманы Тұрсынғали Еділов ұлттық құрамадағы тәртіп мәселесіне қатысты пікір білдірді. Тәжірибелі бапкердің сөзінше, кей жағдайда боксшылар жаттықтырушылар штабының тапсырмасын толық орындамай, рингте өз бетінше шешім қабылдай бастайды.

Еділов мұндай жағдай ұлттық құрама деңгейінде болмауы керек деп есептейді.

“Кейбір сәттерде бапкерлердің талаптары мен нұсқаулары орындалмай жатады. Сол кезде боксшылар өздері шешім қабылдай бастайды. Ұлттық құрамада қатаң тәртіп пен бапкердің беделі бірінші орында болуы қажет”, – деді Тұрсынғали Еділов.

Еңбек сіңірген бапкер ұлттық құрамадағы әр боксшы жаттықтырушылар штабының тапсырмасын бұлжытпай орындауы тиіс екенін айтты. Оның пікірінше, жоғары деңгейдегі нәтижеге жету үшін боксшы мен бапкер арасында өзара сенім және тәртіп болуы маңызды.

“Спортшы мен бапкер арасында сенім мен тәртіп болуы керек. Сондықтан ұлттық құрамадағы әрбір боксшы жаттықтырушылар штабының айтқанын толық орындауға міндетті”, – деп атап өтті Еділов.

Қазір Қазақстан ерлер құрамасын Нұржан Насанов басқарады. Ол команданы қаңтар айының басында қабылдады. Бұған дейін бұл қызметті Қайрат Сәтжанов атқарды. 

Сәтжановтың қызметінен кетуі қоғамда үлкен талқылау туғызды. Әсіресе, оның қызының мәлімдемесінен кейін Қазақстан бокс федерациясының басшылығы әлеуметтік желіде сынға ұшырады.

Кейін белгілі бапкерге автокөлік сыйға тартылып, ол Қазақстан бокс федерациясының вице-президенті қызметіне тағайындалды.

Павлодардың “Ертіс” клубы ұзақ үзілістен кейін туған қаласындағы стадионға қайта оралады. Қазақстан Премьер-лигасының 15-туры аясындағы “Қайсарға” қарсы матч 28 маусымда Павлодардағы Орталық стадионда өтеді.

“Ертіс” 2 мамырдан бастап номиналды түрде үй матчтарын “Астана Аренада” өткізді. Бұған Павлодардағы Орталық стадионда жоспарлы жөндеу жұмыстарының жүргізілуі себеп болды.

Атап айтқанда, аренада жасанды көгал толық ауыстырылды. Бұрынғы жабын Қазақстан Премьер-лигасының талаптарына сәйкес келмей, жаңартуды қажет еткен. Осыған байланысты Қазақстан футбол федерациясы мен клуб басшылығы “Ертістің” уақытша елордада ойнауына келісім берген.

Павлодарлық команда шамамен екі айға жуық уақыт бойы елдің басты аренасында өнер көрсетті. Атап айтқанда, павлодарлықтар “Астана Аренада”:

Енді команда жанкүйерлері “Ертісті” қайтадан Павлодардағы өз стадионында қолдай алады.

Қазақстан Премьер-лигасының 14-туры қорытындысы бойынша “Ертістің” еншісінде 10 ұпай бар. Павлодарлық клуб қазір турнир кестесінде 14-орында тұр. Соңғы бес кездесуде команда бір рет жеңіліп, төрт ойында тең нәтиже тіркеді. 

Шахматшы қазіргі сапары кезінде Ташкенттегі жанкүйерлерімен кездескісі келгенін, бірақ уақыттың тығыздығына байланысты бұл жоспарды кейінге қалдырғанын жеткізді.

“Кездесу туралы айтсам, бұл жолы оны үлкен форматта өткізу мүмкін болмай тұр. Себебі осы аптада ұшып кетемін. Келесі жолы Самарқандқа Олимпиадаға келгенде, көпшілік турнирді көруге келеді деп ойлаймын. Мүмкін, жарыстан кейін Ташкентте 30-50 адамға арналған жабық кездесу өткіземін. Ол хаосқа айналмас үшін алдын ала тіркеу болады”, – деп жазды Бибісара Telegram-арнасында.

46-шы дүниежүзілік шахмат Олимпиадасы 2026 жылдың 15-28 қыркүйегі аралығында Самарқанд қаласында өтеді. Бұл жарыс – әлемдік шахмат күнтізбесіндегі ең ірі әрі ең маңызды командалық турнирлердің бірі. Дода Халықаралық шахмат федерациясының, яғни ФИДЕ-нің ұйымдастыруымен өтеді.

Алдын ала болжам бойынша Самарқандтағы Олимпиадаға әлемнің әр түкпірінен 200-ге жуық команда қатысады. Әр мемлекет ашық және әйелдер секциясында өз құрамасын ұсынады.

Өзбекстандағы шахмат Олимпиадасына әлемнің мықты гроссмейстерлері, рейтинг көшбасшылары, қазіргі чемпиондар және жас жұлдыздар қатысады деп күтілуде.

Турнир жеке емес, командалық форматта өтетіндіктен, шахматшылар өз елінің намысын қорғайды. Қазақстан құрамасы үшін де бұл жарыс маусымдағы ең маңызды сындардың бірі болмақ.

Биыл маусым айында Бибісара Асаубаева Ослода өткен Norway Chess Women-2026 элиталық турнирінде сенсациялық жеңіске жетті. Қазақстандық шахматшы жарыстағы ең жас қатысушы бола тұра, әлемнің үздік шахматшыларын артта қалдырды.

Олардың қатарында қазіргі әлем чемпионы Цзюй Вэньцзюнь де бар.

Норвегиядағы табысты өнерінен кейін Асаубаева ФИДЕ-нің 2026-2027 маусымына арналған әлемдік сериясының жалпы есебінде көш бастады.

Сәтті нәтижелерінің арқасында Бибісара Асаубаева әлемнің ең мықты шахматшылары рейтингінде 7-орынға тұрақтады. Оның қазіргі рейтингі – 2527 ұпай.

Мексиканың Лос-Кабос муниципалитетіне қарасты Кабо-Сан-Лукас туристік бульварында ауыр жол-көлік оқиғасы болды. Оқиға жергілікті жанкүйерлер Мексика құрамасының ӘЧ-2026 турниріндегі үшінші жеңісін тойлап жатқан сәтте болған.

Алдын ала мәлімет бойынша бір топ адам көлікті шайқамақ болған. Осы кезде жүргізуші жылдамдықты арттырып, бірнеше жанкүйерді қағып кеткен.

Жергілікті дереккөздердің хабарлауынша, оқиға салдарынан 17 адам зардап шеккен. Олардың бірінің жағдайы ауыр деп бағаланып отыр.

Көлік жүргізушісі ұсталды. Бірақ ол да ауруханаға жеткізілген. Себебі оқиғадан кейін ашуға булыққан жанкүйерлер оған өздері жаза қолдануға тырысқан.

Осы оқиғаға дейін Мексика құрамасы 2026 жылғы әлем чемпионатының топтық кезеңіндегі үшінші турда Чехияны 3:0 есебімен жеңген.

Айта кетейік, турнир қожайындарының бірі саналатын Мексика құрамасы 19 маусым күні-ақ плей-офф кезеңіне мерзімінен бұрын жолдама алған еді.

Қазақстан футболындағы кезекті дау қоғам назарын өзіне аударды. Бұған дейін БАҚ беттерінде Қазақстан құрамасының экс-бапкері Талғат Байсуфиновтың ай сайынғы еңбекақысы туралы мәлімет жарияланған еді.

Осы жағдайға қатысты спорт журналисі және блогер Ермұхамед Маулен өз ойын білдірді. Ол бұл ақпараттың кездейсоқ тарамағанын айтып, мұны алдын ала жоспарланған қадам деп бағалады.

“Талғат Байсуфиновтың жалақысы туралы ақпараттың жариялануы – әдейі жасалған, жоспарлы әрекет. Неге ешкім оның құраманы қиын кезеңде сақтап қалғанын айтпайды? Команданың ішкі ахуалы ауыр болған тұста ол ұжымның рухын көтеруге тырысты. Байсуфинов Қазақстан футболының дамымай тұрғанын өз көзімен көрді”, – деді Мәулен.

Ермұхамед Мәуленнің пікірінше, бұл оқиға тек бір маманның жалақысына қатысты мәселе емес. Ол мұның артында Қазақстан футбол федерациясының қазіргі басшылығына қарсы бағытталған ақпараттық науқан болуы мүмкін екенін айтты.

“Қазір біз федерацияны қаралауға бағытталған нақты әрекетті көріп отырмыз. Бұл – мақсатты ақпараттық шабуыл. Оның артында кім тұруы мүмкін? Мүмкін ҚФФ президенті Марат Омаровты қызметінен кетіргісі келетіндер шығар. Мұндай үміткерлер көп емес, екі-үш адам ғана. Бәлкім олардың арасында жақында ғана федерация құрылымында жұмыс істеп, кейін кеткен адамдар бар шығар. Бірақ мен нақты ешкімді меңзеп тұрғаным жоқ”, – деді блогер.

Бұған дейін бұқаралық ақпарат құралдарында Талғат Байсуфиновтың Қазақстан құрамасындағы негізгі айлығы шамамен 12 миллион теңге болғаны хабарланған. Бұл жылына салыққа дейін шамамен 144 миллион теңге деген сөз.

Аталған ақпарат жарияланғаннан кейін әлеуметтік желіде және футбол қауымдастығында қызу талқылау басталды. Бір тарап мұндай жалақыны негізсіз жоғары деп санаса, екінші тарап бапкердің ұлттық құрамадағы ауыр кезеңде атқарған жұмысын ескеру қажет екенін айтуда.

ӘЧ-2026 турнирінің алғашқы турында Португалия Конго ДР-мен 1:1 есебімен тең түскен еді. Алайда екінші кездесуде португалиялықтар Өзбекстан құрамасын 5:0 есебімен ойсырата жеңіп, топтағы жағдайын жақсартты. Роналду бұл матчта дубль авторы атанды.

“Бұл оңай апта болған жоқ. Әсіресе маған көп сын айтылды. Футболда жүргеніме 23-24 жыл болды, мұндай жағдайларды қалай қабылдау керектігін білемін. Ең бастысы - команда, бірлік және отбасының қолдауы , соны ғана бақылай аламыз. Нашар ойнағанда бізді үнемі сынайтынын білеміз, әсіресе мені, бірақ мен бұған үйреніп қалдым”, – деді шабуылшы.

Өзбекстанға қарсы кездесуде гол соққан Роналду әлем чемпионаттарының тарихында алты түрлі мундиальда мергендік танытқан футболшы атанды. Ол бұл жетістікке 2006, 2010, 2014, 2018, 2022 жылдардағы әлем біріншіліктерінде қол жеткізген. Сонымен қатар, Роналдудың ӘЧ-дағы жеке көрсеткіші 10 голға жетіп, шабуылшы Португалия құрамасының тарихындағы ең нәтижелі ойыншысына айналдырды.

Өзбекстан қақпасына алғашқы голын соққаннан кейін Роналду дәстүрлі мерекелеуін бірден жасамады. Оның орнына капитан командаластары мен бас бапкер Роберто Мартинесті құшақтады. Бұл әрекет соңғы күндері командаға бағытталған сынға берілген жауап ретінде бағаланды.

Әлем чемпионатының топтық кезеңіндегі соңғы турда Португалия құрамасы Колумбиямен кездеседі, матч 28 маусымға қараған түні өтеді.

Үшінші тур аясындағы Алжир мен Австрия құрамалары арасындағы ойынды өзбекстандық төреші Ильгиз Танташев басқаратын болады. Оған қосалқы төрешілер ретінде Андрей Цапенко мен Тимур Гайнуллин көмектеседі. Ильгиз Танташев бұған дейін де ірі халықаралық турнирлерде қызмет атқарып, тәжірибелі маман ретінде танылған.

Алжир мен Австрия арасындағы кездесу 28 маусым күні өтеді. Матч Ташкент уақыты бойынша сағат 07:00-де басталады. Бұл ойын топтық кезеңнің шешуші кездесулерінің бірі саналады. Екі құрама да плей-офф жолдамасы үшін күрес жүргізіп жатыр. Сондықтан матчтың нәтижесі топтағы қорытынды жағдайға тікелей әсер етуі мүмкін.

Бұған дейін өзбекстандық мамандар Марокко мен Шотландия арасындағы кездесуге қазылық жасап, матч Марокко құрамасының 1:0 есебімен жеңісімен аяқталған еді. Танташев 2013 жылдан бері FIFA санатындағы төреші, Олимпиада ойындары, Азия кубогы және Азия чемпиондар лигасы сияқты ірі халықаралық турнирлерде қызмет атқарған. 

"Астана" футбол клубының бұрынғы бас директоры Қайсар Бекенов клубтың қазіргі қаржылық жағдайы, бюджеттің қысқаруы және меншік иесінің ауысуына қатысты пікір білдірді.

Оның пікірінше, клубты сату процесінің жүзеге аспауына байланысты мемлекеттік құрылымдарды кінәлау дұрыс емес. 

"Мен бұл жағдайда кінәлілерді іздеу дұрыс деп ойламаймын. Жағдай объективті себептерге байланысты осылай қалыптасты. Министрдің мүмкіндігі мен әкімшілік ресурсы облыс әкімдерімен салыстыруға келмейді, өйткені олардың ықпал ету тетіктері әлдеқайда көп. SportQory қорының да бюджеттік міндеттемелері шектеулі. Бұған қоса, соңғы жылдары спортты қаржыландыруға қатысты заңнамада өзгерістер болды. Клубтың қарызы — бюджетінің айтарлықтай қысқаруының табиғи нәтижесі. Бұл туралы көп айтыла бермейді, бірақ өте маңызды фактор", - деді Бекенов KazFootball.kz тілшісіне берген сұхбатында.

Бекенов 4-5 жыл бұрын "Астананың" жылдық бюджеті 10-11 миллиард теңгені құрағанын айтты. Ал биыл клубтың "Самұрық-Қазына" тарапынан бекітілген қаржыландыру көлемі 3 миллиард теңге болған.

"Ресми инфляцияны ғана ескерсек, қазіргі 3 миллиард теңге бес жыл бұрынғы шамамен 1,8 миллиард теңгеге тең болар еді. Яғни клуб бюджеті номиналды түрде 3-3,5 есе, ал нақты мәнінде 5-6 есе қысқарды", - деді ол.

Сонымен қатар Бекенов демеуші қаражатының әртүрлі спорт жобалары арасында бөлінуіне де назар аударды.

Оның айтуынша, биыл хоккей клубы "Барыстың" бюджеті 9 миллиард теңге деңгейінде сақталса, "Астана" велокомандасының бюджеті де өткен жылғы көлемде, яғни 6 миллиард теңге шамасында қалған.

"Президент Қасым-Жомарт Тоқаев әр құрылтайда елде футболды дамыту маңызды екенін айтып жүр. Соған қарамастан, үнемдеуді дәл осы спорт түрінен бастағандай әсер қалдырады. Ал хоккей мен велокомандаға бөлінетін қаржы сақталып отыр", - деді Бекенов.

26-28 маусым аралығында Қытайдың Циндао қаласында дзюдодан халықаралық Гран-при кезеңі өтеді. Сметов бірінші белдесуінде жергілікті дзюдошы Жихао Сунмен (Қытай) кездеседі.

Олимпиададан кейін Елдос Сметовке ота жасалып, ұзақ уақыт оңалту кезеңінен өткен. 33 жастағы дзюдошы алдағы уақытта 2028 жылғы Олимпиадаға қатысу жоспарын да жоққа шығармайды.

Жарысқа Қазақстан құрамасынан ерлер мен әйелдер арасында 19 дзюдошы қатысады. Ұлттық құрама сапында Әбиба Әбужақынова, Ғұсман Қырғызбаев, Бақыт Құсақбаева, Талғат Орынбасар және басқа да тәжірибелі дзюдошылар татамиге шығады.

48 кг. Әбиба Әбужақынова — Шафаг Хамидова (Әзербайжан)

57 кг. Бақыт Құсақбаева — Медина Оразниязова (Түрікменстан)

60 кг. Елдос Сметов — Жихао Сун (Қытай) Талғат Орынбасар — Джошуа Кац (Аустралия) немесе Савери Игнашек (Польша)

66 кг. Ғұсман Қырғызбаев — Турболд Тумурхуу (Моңғолия)

70 кг. Ажар Асхат — Аделина Новицки (Израиль) Мөлдір Нарынова — Сон Ху Мун (КХДР)

73 кг. Бақытжан Абдурахманов — Антон Шухалиев (Испания) Ерсұлтан Дүйсенхан — Нарек Варданян (Швеция)

81 кг. Абылайхан Жұбаназар — Арыс Заракас (Грекия) Әділет Алмат — Ратбек Жуманазаров (Қырғызстан)

78 кг. Аруна Жангельдина — Барчиной Қодирова (Өзбекстан) Екатерина Токарева — Корали Годбу (Канада)

90 кг. Айдар Арапов — Влад Висан (Румыния) Даниил Крылов — Гоки Тадзима (Жапония)

100 кг. Асқар Біржанов — Рарес Арсени (Румыния) Бақжан Байтас — Иосиф Симин (Израиль)

+78 кг. Аида Тойшыбекова — Ирисхон Құрбанбаева (Өзбекстан) Назгүл Маратова — Бин Жия (Қытай)