Хоффенхайм (толық атауы — Turn- und Sportgemeinschaft 1899 Hoffenheim) — Зинсхайм қаласында тұрақтаған неміс футбол клубы. Лақап аты — Die Kraichgauer, яғни крайхгаулықтар. Клубтың бастауы 1899 жылғы 1 шілдеде құрылған Turnverein Hoffenheim гимнастика қоғамынан басталады, ал қазіргі құрылым 1945 жылы сол гимнастика клубы мен 1921 жылы негізі қаланған Fußballverein Hoffenheim футбол клубының бірігуінен пайда болды. Клуб түстері — көк пен ақ.
1990 жылдардың басында Хоффенхайм сегізінші дивизиондағы Баден-Вюртемберг А-лигасында ойнайтын жергілікті әуесқой команда болатын. Бірте-бірте жоғарылап, 1996 жылы бесінші дәрежедегі Солтүстік Баден Фербандслигасына жетті. 2000 жылға таман клубтың бұрынғы тәрбиеленушісі, SAP бағдарламалық қамтым компаниясының тең құрылтайшысы Дитмар Хопп жастық шағының командасына демеуші ретінде оралды. Оның қаржылық қолдауы бірден нәтиже берді: 2000 жылы команда Фербандслигада бірінші орын алып, төртінші дәрежедегі Баден-Вюртемберг Оберлигасына, ал тағы бір бірінші орыннан кейін 2001–2002 маусымына қарай үшінші дәрежедегі Оңтүстік Регионаллигаға көтерілді.
Регионаллигадағы алғашқы маусымын 13-орынмен аяқтаған клуб келесі жылы бесінші орынға шықты, ал 2005–2006 маусымында сол кездегі ең үздік нәтижесі — төртінші орынға қол жеткізді. 2003–2004 жылғы Германия Кубогындағы алғашқы сында Хоффенхайм Екінші Бундеслигадағы Айнтрахт Трир мен Карлсруэні, сондай-ақ Бундеслига клубы Байер Леверкузенді ұтып, ширек финалға шықты, онда Екінші Бундеслига өкілі Фиссбе Любектен ұтылды. 2005 жылы Хоффенхайм, Астория Валльдорф және Зандхаузен клубтарын біріктіріп, FC Heidelberg 06 командасын құру жөніндегі келіссөздер соңғы екі клубтың қарсылығына және жаңа стадионның Хайдельбергте ме, әлде Эппельхаймда ма салынатыны туралы келіспеушілікке байланысты аяқсыз қалды.
2006 жылы клуб құрамы мен жаттықтырушылар штабын күшейтті: Бундеслигада тәжірибесі бар Йохен Зайтц пен Томислав Марич, сондай-ақ жас талант Сеяд Салихович келді, ал бас жаттықтырушы қызметіне Ульм, Штутгарт, Ганновер 96 және Шальке 04 командаларын басқарған Ральф Рангник бес жылдық келісімшартпен тағайындалды. 2006–2007 маусымында Оңтүстік Регионаллигада екінші орын алған Хоффенхайм Екінші Бундеслигаға шықты. 2007–2008 маусымы клубтың кәсіби футболдағы алғашқы маусымы болды: алғашқы төрт турда үш жеңіліс пен бір тең ойыннан кейін команда 16-орыннан 23-турға қарай екінші орынға көтеріліп, 34 турдан кейін 60 ұпай жинап, бір ғана маусымнан соң Бундеслигаға жолдама алды.
Бундеслигадағы дебют маусымында (2008–2009) клуб жетінші орында тұрақтады, маусымның үздік ойыншылары Ведад Ибишевич пен Демба Ба сәйкесінше 18 және 14 гол соқты. Одан кейінгі үш маусымда команда 11-орындарда аяқтады, ал 2012–2013 маусымында 16-орынға түсіп, өтпелі кезеңде Кайзерслаутернді екі матч қорытындысы бойынша 5:2 есебімен ұтып, элитада қалды — бірінші кездесуде Роберто Фирмино екі рет дәл соққан. 2013–2014 маусымында клуб лигадағы үшінші нәтижелі шабуылға (72 гол) және ең әлсіз қорғанысқа (70 гол) ие болды, ал 16 гол мен 12 голдық берілім жасаған Фирмино маусымның серпінді ойыншысы атанды. 2014–2015 маусымында сегізінші орын алған команда Еуропа лигасына жолдамадан екі ұпай қалыс қалды, ал 2015–2016 маусымында өтпелі кезеңнен бір ғана ұпаймен құтылды.
2016 жылы команданы Юлиан Нагельсман басқарды, құрамға Андрей Крамарич, Керем Демирбай және Сандро Вагнер қосылды. Маусым басындағы төрт тең ойыннан кейін команда қазан айының соңында үшінші орынға дейін көтерілді. 2017 жылғы 4 сәуірде Хоффенхайм Бавария Мюнхенді 1:0 есебімен ұтты — бұл клуб тарихындағы елеулі жеңістердің бірі саналады. 2016–2017 маусымын төртінші орынмен аяқтаған клуб алғаш рет еуропалық додаға шықты. Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңінде Ливерпульден бірінші матчта 1:2, екіншісінде 2:4 (жалпы есеп 3:6) ұтылып, Еуропа лигасының топтық кезеңіне түсті, бірақ ол жерде соңғы орын алды.
2017–2018 маусымында Хоффенхайм Бундеслигада үшінші орын алды — бұл клуб тарихындағы ең үздік нәтиже, ол Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне тікелей жолдама әперді. 2018–2019 маусымында команда Манчестер Сити, Лион және Шахтёр Донецк ойнаған топта үш тең ойын, үш жеңіліспен соңғы орынға тұрақтады, ал Бундеслигада тоғызыншы болды. Маусымның үздік бомбардирі — 37 матчта 22 гол соққан хорват Андрей Крамарич. Маусым соңында Нагельсман РБ Лейпцигке кетті, оның орнына Хууб Стевенс пен Нагельсманның бұрынғы көмекшісі Альфред Схреудер келді, кейін бір жылдан соң командада Себастиан Хёнесс жұмыс істеді (2022 жылдың мамырында босатылды), одан кейін 2023 жылдың ақпанына дейін Андре Брайтенрайтер, ал 2024 жылдың қарашасында қызметінен босатылған Пеллегрино Матараццо жұмыс істеді. Клуб әлі бірде-бір ірі трофей жеңіп алған жоқ.
2008 жылы Бундеслигаға көтерілгенге дейін команда 1999 жылы салынған, сыйымдылығы 5000 көрерменге (оның 1620-сы отыратын орын) арналған Дитмар Хопп стадионында ойнады. 2006 жылы клуб басшылығы 30 150 орындық Райн-Неккар-Аренаны салуды бастауға шешім қабылдады; арена әуелде Хайдельбергте салынбақ еді, кейін Зинсхаймдағы алаң таңдалды. Бундеслигадағы алғашқы маусымын команда Манхаймдағы 26 022 орындық Карл-Бенц-стадионында бастап, жаңа аренадағы алғашқы матчын 2009 жылғы 31 қаңтарда өткізді. Демеушілік себебімен стадион ПреЗеро Арена деген атпен де белгілі.
Дитмар Хоппты қаржылық қолдауы, яғни жергілікті әуесқой командадан Бундеслига клубын жасауы басқа клубтардың, жанкүйерлердің және неміс баспасөзінің бір бөлігінің қатты сынына ұшырады. Негізгі уәж — тұрғыны небәрі 3300 адам болатын ауылдан шыққан клубта дәстүр мен үлкен жанкүйер қауымының жоқтығы. Мұндай жағдай Вольфсбург (Volkswagen), Байер Леверкузен (Bayer) және РБ Лейпциг (Red Bull) клубтарымен, сондай-ақ бұрынғы шотландиялық Гретнамен салыстырылады. 2011 жылы Дортмундпен матчта қонақ жанкүйерлерінің астына қойылған, олардың айқайын басып тастауға арналған дауыс зорайтқыш жайлы дау шықты: клуб бастапқыда қатысын жоққа шығарғанымен, кейін мұндай құрылғының кемінде бес рет қолданылғанын мойындады. 2020 жылғы 29 ақпанда Бавария Мюнхен жанкүйерлері Хоппқа қатысты қорлайтын баннер жайғаннан кейін матч тоқтатылды; алаңға оралған екі команда Хоппқа қолдау білдіріп, қалған уақытта допты өзара алмасумен шектелді. Келесі күні Вольфсбург — Унион Берлин кездесуі де осындай баннерлерге байланысты 44-минутта уақытша тоқтатылды.
Жастар футболында клуб Германияның 19 жасқа дейінгілер арасындағы чемпионатын 2013–2014 жылы жеңіп, 2014–2015 және 2015–2016 жылдары күміс жүлдегер атанды, ал 17 жасқа дейінгілер арасында 2007–2008 жылы чемпион болды. Клуб жасөспірімдері оңтүстік-оңтүстікбатыс аймақтық Бундеслигада бірнеше рет бірінші орын алды. Әйелдер командасы 2006–2007 маусымында ойнай бастап, төменгі лигалардан тез өтті және Дитмар Хопп стадионында өнер көрсетеді. Халықаралық деңгейде клуб 2020 жылы MLS өкілі Цинциннати және Гана чемпионатының клубы Аккра Хартс оф Оукпен, ал 2025 жылдың наурызында үнділік Раджастан Юнайтедпен серіктестік келісімдерге қол қойды.
Дереккөз: Уикипедия (CC BY-SA) · penalty.kz редакциясы қазақ тіліне бейімдеді