«Астон Вилла» — Англияның Бирмингем қаласындағы Астон ауданында орналасқан кәсіпқой футбол клубы. 1874 жылы 21 қарашада құрылған, ел футболының жоғарғы дивизионы — Премьер-лигада өнер көрсетеді, 1897 жылдан бері үй ойындарын «Вилла Парк» стадионында өткізеді. Клуб Англияның ең көне және ең табысты командаларының бірі саналады: Футбол лигасының Бірінші дивизионында жеті рет, Англия Кубогында жеті рет, Лига кубогында бес рет жеңіске жеткен, сонымен қатар Еуропа чемпиондар кубогын, Еуропа Суперкубогын және УЕФА Еуропа лигасын бір-бір мәрте иеленген. Лақап аттары — «Вилландар» және «Арыстандар».
Клуб Хэндсуорттегі (қазіргі Бирмингемнің бөлігі) Астон Вилла уэслиан шіркеуінің мүшелерімен құрылды. Негізін салған төрт адам — Джек Хьюз, Фредерик Мэттьюз, Уолтер Прайс және Уильям Скаттергуд — шіркеудің крикет командасының ойыншылары болып, қыс мезгілінде дене шынықтырудың жолын іздеген. Рэгби кездесуін көргеннен кейін олар Вилла-Кросс қиылысындағы газ шамының астында тоқтап, рэгбидің тым қатал екенін айтып, футболмен айналысуға шешім қабылдайды; осы жиын клубтың дүниеге келген сәті деп есептеледі. Клуб атауы маңайдағы ауданға өз атын берген Aston Villa деген үйден шыққан. Тұрғылықты футбол командалары болмағандықтан, «Астон Вилла» алғашқы кездесуін Aston Brook St Mary's рэгби командасына қарсы өткізді: бірінші тайм рэгби, екінші тайм футбол ережелерімен ойналып, вилладықтар 1:0 есебімен жеңді.
1876 жылы Астон паркіндегі жаттығу ойынына кездейсоқ тап болған шотландиялық жас жігіт Джордж Рэмзи клубтың тағдырын өзгертті. Ойыншылар оның доппен жұмысына тәнті болып, оны командаға шақырып, капитан етті. «Скотти» атанған Рэмзи жаттығуларды да басқарды және туған қаласы Глазгодағы «Куинз Парк» бастаған комбинациялық, ұсақ пасқа негізделген ойынды Англияға енгізді — бұл 1870-жылдардың соңы үшін төңкеріс болды. Клуб Мидлендстің күшті командаларының біріне айналып, 1880 жылы алғашқы жүлдесі — Бирмингем Аға кубогын жеңді, әрі келесі 12 маусымда бұл жүлдені тоғыз мәрте қайталады. 1885 жылы футбол кәсіпқойлыққа көшкен соң клуб толық жұмыс күнімен айналысатын бас жаттықтырушы қажет деп шешіп, 1886 жылдың маусымында Birmingham Daily Gazette газетінде жылдық жалақысы 100 фунт стерлинг болатын қызметке хабарландыру жариялады. 150 өтініш түссе де, мүшелер Рэмзиді таңдады: 1886 жылғы 26 маусымда «Астон Вилла» әлемдегі бірінші кәсіпқой футбол жаттықтырушысын тағайындады.
Келесі маусымда клуб бүкілұлттық танымалдыққа ие болды: 1887 жылы Англия Кубогын жеңіп алған Мидлендстің тұңғыш командасы атанды. Капитан, шотландиялық шабуылшы Арчи Хантер Англия Кубогының барлық айналымында гол соққан алғашқы ойыншы ретінде футболдың ең белгілі тұлғаларының біріне айналды. 1888 жылы «Астон Вилла» әлемдегі тұңғыш Футбол лигасына қосылған он екі клубтың бірі болды, ал лиганың негізін салған адам — клуб директоры Уильям Макгрегор. Ол қарсыластардың кубок кездесулерін сылтауратуы немесе тиімдірек матчты таңдауы салдарынан жолдастық ойындар үздіксіз бұзылып, «Астон Вилланың» бес сенбі қатарынан ойынсыз қалуын көргеннен кейін 1888 жылдың наурызында өз клубының, сондай-ақ «Блэкберн Роверс», «Болтон Уондерерс», «Престон Норт Энд» және «Вест Бромвич Альбион» комитеттеріне лига құру туралы хат жолдады. Нәтижесінде 1888 жылдың қыркүйегінде Мидленд пен солтүстік Англияның 12 клубы қатысқан тарихтағы бірінші лига маусымы басталды.
Лиганы құрғанымен, 1893 жылға дейін клуб оны жеңе алмады. Комитет мүшесі Фредерик Риндер 1893 жылдың ақпанында Барвик-стриттегі жиналыста басшылықтың тәртіпсіздік пен ойыншылардың ішімдікке әуестігіне көзжұмбайлық жасағанын сынап, комитеттің он төрт мүшесін де қызметтен кетуге мәжбүрледі; оның орнына Риндер басқарған бес адамдық комитет келді. Алаңда Рэмзи қалыптастырған, қысқа және жылдам комбинациялық пасымен танылған команда 1893–94 маусымында тұңғыш чемпиондық атақты, 1894–95-те екінші Англия Кубогын, содан кейін 1895–96 және 1896–97 жылдары қатарынан екі чемпиондық жеңді. Виктория дәуірінің соңына, 1901 жылға қарай клубта бес чемпиондық және үш кубок болды — бұл сол кезеңдегі ең үлкен көрсеткіш. Бұл дәуірдің капитаны — Бирмингемде туған шабуылшы Джон Деви, оның серігі — жүйрік қапталшы Чарли Атерсмит, қорғанысты шотландиялық Джеймс Кован басқарды. 1897 жылы клуб «дубль» жеңіп, Астон Лоуэр Граундс аренасына көшті; «Вилла Парк» атауын жанкүйерлер ойлап тапты, ешбір ресми құжатта бұл атау жарияланбаған. Эдуард дәуірінде де табыс жалғасты: 1904–05 жылы төртінші Англия Кубогы, 1909–10 жылы алтыншы чемпиондық, 1913 жылы кезекті кубок жеңіп алынды, ал лигада клуб екінші «дубльден» бір қадам қалып, күміс жүлдеге тоқталды. Осы кезеңнің жұлдыздары — «Астон Вилла» мен Англия құрамасының капитаны, техникалы қорғаушы Ховард Спенсер, сондай-ақ бірге 382 гол соққан шабуылшылар Джо Бачи мен Гарри Хэмптон.
1920 жылдың қаңтарында дебют матчында «Куинз Парк Рейнджерсті» 2:1 жеңген кездесуде екі гол соққан Билли Уокер 1920-жылдардың басты жұлдызына айналды: 531 ойында 244 гол соғып, клубтық рекорд орнатты, клуб пен құрама капитаны болды; ол маусымда «Астон Вилла» Англия Кубогын алтыншы рет жеңді. 1926 жылы 71 жасында Рэмзи қызметін тапсырды, оның ізбасары Билли Смит жетістікті жалғастыра алмады, ал «Арсенал» сияқты клубтар «Астон Вилланы» қуып жетті: 1930–31 және 1932–33 жылдары команда лигада екінші орынға тоқталды. Соған қарамастан «Вилла Парк» көрермені шабуылды футболды тамашалады: 1930–31 маусымында соғылған 128 гол әлі де Англияның жоғарғы дивизионындағы рекорд болып қалды, оның 49-ын орталық шабуылшы Том «Понго» Уоринг, 30-ын қапталшы Эрик Хоутон соққан. 1934 жылы тағайындалған Джимми Макмаллан тұсында жағдай нашарлап, 1935–36 жылы клуб 48 жылдан кейін алғаш рет дивизионнан түсті: 42 ойында 110 гол жіберді, оның жетеуін «Вилла Паркта» 1:7 есебімен ұтылған кездесуде «Арсеналдың» ойыншысы Тед Дрейк соққан. Екінші дивизионға түскен соң басшылық клубтың бұрынғы төрағасы Фред Риндерді қайтарды; ол резервтік құрамға көңіл бөлмей, дайын ойыншыларға үлкен қаржы төлеу саясатын сынады. Риндердің алғашқы қадамы — Австрияға барып, жаңашыл жаттықтырушы Джимми Хоганды шақыру болды. Хоган екі маусымның ішінде «Астон Вилланы» 1937–38 жылы Екінші дивизион чемпионы ретінде жоғарғы дивизионға қайтарды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс оның жоспарын үзді.
Барлық ағылшын клубы сияқты «Астон Вилла» соғыс салдарынан жеті маусымды жоғалтты. Соғыстан кейін «Вилла Паркқа» көрермен көп келді: 1946 жылдың наурызында «Дерби Каунтиге» қарсы Англия Кубогының ширек финалын 76 588 адам тамашалады — бұл стадионның толастамаған рекорды. Команда бұрынғы ойыншы Алекс Массидің басшылығымен қайта құрылды; бұл дәуірдің басты ойыншылары — бір клубтың адамы Гарри Паркс, уэльстік шабуылшы Тревор Форд және Джонни Диксон, бірақ 1940–1950 жылдары клуб лигада алтыншы орыннан жоғары көтерілмеді. Жанкүйерлер мен акционерлер басшылықты жастар футболына, селекция мен жаттығу әдістеріне көңіл бөлмегені үшін сынға алды; 1954 жылы ауысу туралы өтініш берген Дэнни Бланчфлауэр клубтың «ескі дәстүрлерімен семірген, ал негізі шіріп бара жатқанын» айтты. 37 жылдағы бірінші жүлде 1956–57 маусымында келді: бұрынғы ойыншы Эрик Хоутон басқарған команда финалда «Манчестер Юнайтедтің» «Басби бөбектерін» 2:1 жеңіп, Англия Кубогын жетінші рет — сол кездегі рекордпен — алды, екі голды да солтүстікирландиялық қапталшы Питер Макпарланд соқты. Лигадағы тұрақсыздық Хоутонның 1958 жылдың желтоқсанында қызметінен кетуіне себеп болды, ал оның ізбасары Джо Мерсер 1958–59 жылы тарихта екінші рет дивизионнан түсуді болдырмай алмады. Дегенмен Мерсердің «Мерсердің балалары» аталған жас командасы 1960 жылы Екінші дивизион чемпионы болып жоғарғы дивизионға қайтты, ал келесі маусымда «Астон Вилла» Футбол лигасы кубогын алған тұңғыш команда атанды; 1960–61 жылы шабуылшы Джерри Хитченс 42 гол соқты.
Хитченс 1961 жылдың жазында 85 мың фунтқа «Интерге» сатылды, оның орнын толтыра алмаған соң клуб төмендей бастады. 1964 жылдың шілдесінде Мерсердің күйзелістен туған инсульттен кейін кетуі ұзаққа созылған дағдарысты бастады: басшылықтағы бес директордың үшеуі 70-тен асқан, селекция мен жаттықтыру жүйесі ескірген, қаржы жағдайы ауыр болды. 1966 жылдың қазанында басты шабуылшы Тони Хейтли 100 мың фунтқа «Челсиге» сатылды, ал 1967 жылы Дик Тейлор тұсында клуб үшінші рет дивизионнан түсті. Басшылық «Вилла Парк» жанындағы жаттығу базасын тұрғын үй құрылысына сатып жіберді, команда жергілікті зауыт командаларының алаңдарында жаттығуға мәжбүр болды. Қарыздары өсіп, Екінші дивизионда соңғы орынға түскен клубтың бүкіл басшылығы жанкүйерлер қысымымен қызметінен кетті. Клубты лондондық қаржыгер Пэт Мэттьюз сатып алып, 1968 жылдың желтоқсанында төраға етіп Даг Эллисті әкелді; акция шығару арқылы жиналған 205 835 фунт клубты қарыздан құтқарды. Эллистің алғашқы тағайындауы — шотландиялық Томми Дохерти, бірақ ол 13 айдан кейін команда Екінші дивизионның түбінде тұрғанда қызметінен босатылды. Оның орнын басқан бұрынғы капитан Вик Кроу 1969–70 маусымының соңында клуб тарихында тұңғыш және жалғыз рет Үшінші дивизионға түсуді болдырмады. Келесі жылы команда жартыфиналда «Манчестер Юнайтедті» ұтып, 1971 жылғы Лига кубогының финалына шықты, онда «Тоттенхэм Хотспурдан» соңғы минуттарда жіберген екі голмен ұтылды. 1971–72 маусымында «Астон Вилла» орта есеппен 30 мың көрерменнің көзі алдында рекордтық 70 ұпай жинап, Үшінші дивизион чемпионы атанды, ал 1971 жылдың желтоқсанында клуб жастар футболы мен жаттығу жағдайын жақсарту үшін 20 акр жердегі Бодимур-Хит базасын сатып алды.
1974 жылдың тамызында команданы Рон Сондерс басқарып, дене шынықтыруға мән берген қатал әдісімен нәтижеге жетті: келесі маусымда Лига кубогын алып, 1974–75 маусымның соңында клубты Бірінші дивизионға және еуропалық турнирлерге қайтарды. Түсу мен қайта көтерілу жылдарының тұрақты ойыншысы, жанкүйерлердің сүйіктісі Чарли Эйткен 1959–1976 жылдары сол қапталда 659 ойын өткізіп, клубтың барлық уақыттағы рекордын орнатты. 1976–77 жылы команда лигада төртінші орынға шығып, Брайан Литтл мен Энди Грей құраған шабуыл жұбының көмегімен кезекті Лига кубогын жеңді; Грей бір маусымда PFA-ның үздік жас ойыншысы және үздік ойыншысы атағын бірге алған тұңғыш футболшы болды. 1980–81 жылы Гордон Кауанс, Тони Морли және капитан Деннис Мортимер бастаған құрам 71 жылдан кейінгі жетінші чемпиондықты жеңіп алды; бұған тек 14 ойыншы қатысты, жетеуі барлық кездесуде алаңға шықты, ал Бирмингемде туған шабуылшы Гари Шоу PFA-ның үздік жас ойыншысы атанды. 1981–82 маусымының ортасында, команда Еуропа чемпиондар кубогының ширек финалында тұрғанда, құрамды күшейтуге қаржы жоқтығына налыған Сондерс кетіп қалды. Оның орнын басқан көмекшісі Тони Бартон клубты Роттердамдағы финалда «Бавария Мюнхенді» 67-минутта Питер Уити соққан голмен 1:0 жеңіске жеткізді. Финалдың оныншы минутында негізгі қақпашы Джимми Риммер жарақат алып, бұған дейін негізгі құрамда бір-ақ ойын өткізген жас Найджел Спинк алаңға шықты және қақпасын таза сақтап, клубтың Еуропа чемпиондар кубогын алған төртінші ағылшын командасы атануына үлес қосты. Келесі маусымда кубокты қорғау «Ювентустан» ширек финалда ұтылумен аяқталды, бірақ клуб «Барселонаны» екі ойынның жалпы есебімен 3:1 жеңіп, Еуропа Суперкубогын иеленді.
1982 жылдың қарашасында Даг Эллис төраға және басты акционер ретінде қайтып келді. Клуб үлкен қарызға батқан, «Вилла Парктың» Солтүстік трибунасын салу кезіндегі 1,3 миллион фунт есептің 700 мыңы қайда кеткені белгісіз болып, Deloitte аудиторлары «ұсынылған тәртіп қағидаларының өрескел бұзылғанын» анықтады. Эллис шығынды қысқартуға кірісіп, ойыншылардан жалақыны азайтуды сұрады, құрамды кемітуді талап етті; Сондерстің командасы тарап, лайықты алмастыру болмай, 1982 жылғы еуропалық чемпиондықтан бес жыл өткенде, 1987 жылы клуб дивизионнан түсті. Дегенмен Грэм Тейлор тұсында келесі жылы қайта көтерілді, ал 1989–90 маусымында Пол Макграт, Тони Дейли және Дэвид Платт ойнаған құраммен лигада екінші орын алды; осы табыстан кейін Тейлор 1990 жылы Англия құрамасын басқаруға кетті. 1992 жылы «Астон Вилла» Премьер-лиганы құрушылардың бірі болды және 1888 жылғы Футбол лигасын да, Премьер-лиганы да негіздеген үш клубтың бірі саналады («Блэкберн Роверс» пен «Эвертонмен» бірге). Рон Аткинсон басшылығындағы алғашқы маусымда клуб «Манчестер Юнайтедтен» кейінгі екінші орынға тоқтады, 1994 жылы финалда осы қарсыласын 3:1 ұтып Лига кубогын жеңді (голдарды Дэлиан Аткинсон мен Дин Сондерс соқты). Лигадағы ойын құлдырағаннан кейін 1994 жылдың қарашасында келген бұрынғы шабуылшы Брайан Литтл Гарет Саутгейт, Стив Стонтон, Иан Тейлор, Дуайт Йорк сияқты ойыншылардан жас команда құрып, 1996 жылы «Уэмблиде» «Лидс Юнайтедті» 3:0 жеңіп, бесінші Лига кубогын алды; ол маусымда клуб лигада төртінші, келесісінде бесінші болды. 1998 жылдың ақпанында тағайындалған бұрынғы ойыншы Джон Грегори лигада төрт мәрте алғашқы сегіздікті иеленіп, 2000 жылы Дэвид Джеймс, Дион Даблин, Пол Мерсон, Гарет Барри ойнаған құраммен Англия Кубогының финалына шықты, бірақ Чемпиондар лигасы аймағына таласатын команда жасай алмады; құрамға қаржы салынбауын сынап, ол 2002 жылдың қаңтарында кетті. Кейін клубты Грэм Тейлор (екінші рет) және 2003–2006 жылдары Дэвид О'Лири басқарды.
23 жыл төраға болған Эллис 82 жасында, денсаулығына байланысты үлесін сатты: 2006 жылдың қыркүйегінде клубты 62,6 миллион фунтқа американдық іскер, NFL-дегі «Кливленд Браунстың» иесі Рэнди Лернер алды. Жаңа иеленуші мен бас жаттықтырушы Мартин О'Нилдің келуі жаңа эмблема, Бодимур-Хиттегі заманауи база және 2007 жылдың жазындағы ірі трансферлермен ерекшеленді. Лернер дәуірінің тұңғыш финалы 2010 жылы Лига кубогында өтіп, клуб 2:1 ұтылды. 2010–11 маусымы басталуына бес күн қалғанда, қатарынан үш маусым алтыншы орын алғанына қарамастан, Гарет Барри, Джеймс Милнер және Эшли Янг сатылған соң құрамға қаржы салынбауына налыған О'Нил кетті. Оның ізбасары Жерар Улье 2011 жылдың қыркүйегінде денсаулығына байланысты қызметін тапсырды, содан кейін жанкүйерлердің қарсылығына қарамастан «Бирмингем Ситиден» Алекс Маклиш келді, ал 2011–12 маусымында 16-орын алғаннан кейін оның орнын Пол Ламберт басты. 2012 жылдың ақпанында клуб 53,9 миллион фунт шығын жариялады, үш айдан кейін Лернер клубты сатуға қойды. Қаржы салынбағандықтан команда бірнеше маусым бәсекеге қабілетсіз болды: 2014–15 маусымында алғашқы 25 ойында тек 12 гол соғылып (Премьер-лига тарихындағы ең төмен көрсеткіш), Ламберт қызметінен кетті. Тим Шервуд командасын дивизионнан түсуден құтқарып, 2015 жылғы Англия Кубогының финалына жеткізді, бірақ жазда Кристиан Бентеке мен капитан Фабиан Делф сатылып, орны толтырылмады. Қатарынан алты жеңілістен кейін Шервуд босатылды, оның орнын басқан Реми Гард бес айдан кейін, команда кестенің соңында тұрғанда кетті; оның тұсында клубтық рекорд — 19 ойын бойы жеңіссіз серия орнады. Маусым соңында клуб дивизионнан түсіп, жоғарғы дивизиондағы 29 жылдық кезеңі аяқталды.
2016 жылдың маусымында клубты қытайлық іскер Тони Ся 76 миллион фунтқа сатып алды. Роберто Ди Маттео 12 ойыннан кейін босатылып, команданы Стив Брюс басқарды: 2017–18 маусымында төртінші орын алды, бірақ Чемпионшип плей-офф финалында «Фулхэмнен» ұтылды. Премьер-лигаға көтерілмеген клубтың қаржы жағдайы ауырлап, Ся оны сатуға кірісті. 2018 жылдың 20 шілдесінде мысырлық миллиардер Нассеф Савирис пен американдық миллиардер Уэс Иденс құрған NSWE топтың клуб акцияларының 55 пайызын алғаны жарияланды, Савирис төраға болды. Тоғыз ойында бір жеңіске жеткен Брюс 2018 жылдың қазанында босатылып, «Брентфордтан» балалық шағынан «Астон Вилланың» жанкүйері болған Дин Смит келді; клубтық рекорд — қатарынан 10 жеңіс сериясының көмегімен команда бесінші орынға шығып, 2019 жылғы плей-офф финалында «Дерби Каунтиді» 2:1 жеңіп, үш жылдан кейін Премьер-лигаға қайтты. Қайта оралған алғашқы маусымда 12 ойыншы сатып алынып, команда соңғы турда 17-орынмен лигада қалды, келесі жылы 11-орын алды, бірақ «Манчестер Ситидің» Ұлыбритания рекордын орнатқан 100 миллион фунттық ұсынысынан кейін капитан Джек Грилишті ұстап қала алмады. 2021–22 маусымының сәтсіз басталуынан кейін Смит қызметінен кетіп, 2021 жылдың 11 қарашасында бас жаттықтырушы болып «Ливерпуль» мен Англия құрамасының бұрынғы капитаны Стивен Джеррард тағайындалды; ол да нәтижесіз бастаудан кейін 2022 жылдың қазанында босатылды.
2022 жылдың қазанынан бастап команданы Еуропа лигасын төрт мәрте жеңген испан жаттықтырушысы Унаи Эмери басқарады. Алғашқы маусымында клубты жетінші орынға және Конференция лигасына шығарды, 2023–24 жылы Конференция лигасының жартыфиналында «Олимпиакостан» ұтылып, лигада төртінші орын алды — бұл 1982–83 жылдан кейінгі тұңғыш УЕФА Чемпиондар лигасына жолдама болды. Чемпиондар лигасында команда ширек финалға шығып, кейін турнир жеңімпазы атанған «Пари Сен-Жерменнен» екі ойынның жалпы есебімен 5:4 ұтылды. 2025–26 маусымында «Астон Вилла» УЕФА Еуропа лигасының финалына жетіп, «Фрайбургты» 3:0 жеңіп, 30 жылдан кейін жүлдесіз кезеңін аяқтады. Клуб 2019 жылдан бері толықтай V Sports компаниясына тиесілі; 2023 жылдың желтоқсанында американдық Atairos инвестиция компаниясы V Sports-тың шамамен 20 пайыздық үлесін алды, мәміле кезінде клуб құны 500 миллион фунттан асып бағаланды.
Клубтың дәстүрлі түстері — бордо түсті, аспан көк жеңді жейде, ақ шорт және аспан көк ұйық. «Астон Вилла» бордо мен көк түсті алғаш киген клуб болды: ашылған кезде команда көк бас киім мен ұйық, көк-қызыл жолақты жейде және ақ шалбар киген, ал 1877–1879 жылдары әртүрлі — ақ, көк-қара, қызыл-көк, тіпті жасыл — формалар қолданылды. 1880 жылы клубтың шотландиялық басшылары Уильям Макгрегор мен Джордж Рэмзи көкірегіне шотланд арыстаны кестеленген қара жейде енгізді; ол алты жыл негізгі форма болды. 1886 жылдың 8 қарашасындағы клубтың ресми хаттамасында жейделерді «шоколад және аспан көк» түсті ету туралы ұсыныс жазылған; кейін шоколад түсі бордоға айналды. Осы түстерді кейін «Вест Хэм Юнайтед», «Бернли», «Сканторп Юнайтед», түрік «Трабзонспоры», 1970-жылдарға дейін «Кристал Пэлас» та қабылдады. 2007 жылдың мамырында жанкүйерлердің қатысуымен жасалған жаңа эмблемада 1982 жылғы Еуропа чемпиондар кубогын білдіретін жұлдыз, аспан көк фонда тұрған тік арыстан, «Prepared» («Дайын») ұраны және AVFC әріптері болды. 2016 жылы жанкүйерлермен ақылдасқан соң арыстанға тырнақ қосылып, ұран алынып тасталды, 2022 жылғы дауыстан кейін алаңдағы форма үшін жаңа белгі енгізілді, 2024 жылдың мамырында клуб қалқан пішінді эмблемаға қайтты.
Клубтың үй ойындары 1897 жылдан бері «Вилла Паркта» өтеді; бұған дейін команда Астон паркінде (1874–1876) және Уэллингтон-Роудта (1876–1897) ойнаған. «Вилла Парк» — ағылшын Мидлендсіндегі ең үлкен және Англиядағы сегізінші үлкен футбол стадионы, сыйымдылығы 43 205 орын. Онда Англия құрамасының 16 ресми кездесуі өтті — алғашқысы 1899, соңғысы 2025 жылы, осылайша арена үш түрлі ғасырда халықаралық матч қабылдаған тұңғыш ағылшын стадионы атанды. «Вилла Парк» Англия Кубогының жартыфиналын ең көп өткізген стадион: 55 кездесу. 2022 жылы клуб Солтүстік трибуна мен Тринити-Роуд трибунасының бір бөлігін қайта салу арқылы сыйымдылықты 50 мыңнан асыру жоспарын жариялады. Жаттығу базасы — Уорикширдегі Бодимур-Хит; оны 1970-жылдардың басында Даг Эллис жергілікті фермерден сатып алған, 2005 жылы 13 миллион фунттық қайта жаңарту басталып, жаңа база 2007 жылдың 6 мамырында ашылды.
Клуб Англияның жоғарғы дивизионында 113 маусым өткізді — бұл көрсеткіш бойынша тек «Эвертоннан» (122 маусым) кейінгі екінші орын, сол себепті «Астон Вилла» — «Эвертон» кездесуі ағылшын элита дивизионында ең көп ойналған матч саналады. 1888 жылдан бергі жиынтық кестеде клуб бесінші орында, ресми жүлделер саны — 20, ал Англия құрамасына 1882 жылдан бері 78 ойыншы берген, бұл да ел клубтарының арасында екінші көрсеткіш. Клубтың есебінде 1930–31 маусымындағы 128 гол — ағылшын жоғарғы дивизионының рекорды; сол маусымда чемпион атанған «Арсенал» бір гол кем соққан. Арчи Хантер 1887 жылғы жеңісті жорықта Англия Кубогының барлық айналымында гол соққан тұңғыш ойыншы болды, ал клубтың Англия Кубогындағы үй ойындарындағы жеңіліссіз сериясы 1888 жылдан 1901 жылға дейін 13 жылға және 19 матчқа созылды. «Астон Вилла» — Еуропа чемпиондар кубогын жеңген алты ағылшын командасының бірі, ал 2026 жылғы Еуропа лигасынан кейін екі жүлдені де иеленген төрт ағылшын клубының біріне қосылды. Клубта 1874 жылдан бері қырық бес ойыншы капитан болды; ең табысты капитан — 1891–1898 жылдары команданы бес чемпиондық пен екі Англия Кубогына жеткізген Джон Деви.
Клуб тарихындағы белгілі ойыншылардың біразы Футбол лигасының 1998 жылы жариялаған «100 легендасы» тізіміне кірді: Дэнни Бланчфлауэр, Тревор Форд, Арчи Хантер, Сэм Харди, Пол Макграт, Клем Стивенсон және Петер Шмейхель. Англияның Даңқ залында клубтың 1982 жылғы Еуропа чемпиондар кубогын жеңген командасы (2011 жылы енгізілген), Клем Стивенсон, Дэнни Бланчфлауэр, Петер Шмейхель, Сирилл Реджис, Пол Макграт және жаттықтырушы Джо Мерсер бар; 2006 жылы жанкүйерлер дауысымен клубтың өз Даңқ залы құрылды. PFA-ның үздік ойыншысы атағын үш вилладық — 1977 жылы Энди Грей, 1990 жылы Дэвид Платт, 1993 жылы Пол Макграт, үздік жас ойыншы атағын бес футболшы — Грей (1977), Гари Шоу (1981), Эшли Янг (2009), Джеймс Милнер (2010) және Морган Роджерс (2025) алды. Клубта ойнап тұрып ұлттық құрамасын әлем чемпионатында капитан ретінде шығарған ойыншылар қатарында Энди Таунсенд пен Стив Стонтон (Ирландия), Улоф Меллберг пен Виктор Линделёф (Швеция), Стилиян Петров (Болгария), Юри Тилеманс (Бельгия) және Майл Джединак (Австралия) бар. Клуб тарихындағы ең көп жүлде жеңген құрама ойыншысы — 2021 жылдың маусымындағы дебютінен бері Аргентина құрамасындағы барлық ойынын «Астон Вилланың» ойыншысы ретінде өткізген Эмилиано Мартинес: ол 2021 және 2024 жылғы Америка кубогын, 2022 жылғы Финалиссиманы және 2022 жылғы әлем чемпионатын жеңді, үш мәрте үздік қақпашы жүлдесін алды, 2022–2024 жылдары екі рет ФИФА-ның үздік қақпашысы және Яшин жүлдесінің иегері атанды.
«Астон Вилланың» жанкүйерлері көп, қолдау бүкіл Мидленстен келеді, әлемнің әр түкпірінде жанкүйерлер клубтары жұмыс істейді. 2011 жылы клуб жанкүйерлердің ұсынысымен «The Bells Are Ringing» әнін ресми әнұран етіп, ойын алдында орындауды қолдады, 2024 жылы «Вилла Парктағы» атмосфераны күшейту мақсатында 1897 Group деп аталатын (клуб стадионға көшкен жылдың құрметіне) жанкүйерлер бірлестігі құрылды: ол Холте-Энд және басқа трибуналарда ту мен тифо шоуларын, қала бойынша жанкүйерлер шеруін ұйымдастырады. Жанкүйерлер Heroes and Villains, The Holy Trinity сияқты фэнзиндер шығарады; тарихында Villa Youth, Steamers, Villa Hardcore және 1970–1980 жылдары белсенді болған C-Crew сияқты хулиган топтары да болған, кейін олар шет қалды. Клубтың басты қарсыласы — «Бирмингем Сити», олардың кездесуі Second City derby («Екінші қала дербиі») аталып, 1879 жылдан бері өткізіледі. Тарихи тұрғыда «Вест Бромвич Альбион» да басты бақталас саналады — 2003 жылғы жанкүйерлер сауалнамасы осыны көрсетті, әрі екі команда XIX ғасырдың соңында үш рет Англия Кубогының финалында тартысқан; олардың матчы Уэст-Мидлендс дербиі деп аталады. Одан бөлек «Вулверхэмптон Уондерерс» және «Ковентри Ситиге» қарсы жергілікті бақталастық бар.
Клуб әлеуметтік жобаларға да белсене қатысады: Acorns балалар хосписімен әріптестік аясында 2008–09 және 2009–10 маусымдарында әдетте ақылы демеушіге берілетін жейде алдын қайырымдылық ұйымының логотипіне ұсынды — бұл Премьер-лига тарихындағы тұңғыш мәміле; кейін хоспис клубтың ресми қайырымдылық серіктесі болды. 2016 жылы Aston Villa Foundation қайырымдылық қоры құрылды, ол қоғамдағы футбол, мүгедектер спорты, білім және денсаулық бағытындағы жобаларды жүргізеді, пандемия кезінде жергілікті ұйымдарға аптасына мың ыстық тағам таратты. Мәдениетте клуб ерте кезден орын алды: 1895 жылы суретші Томас Хеми «Сандерленд» пен «Астон Вилла» матчын бейнелеп, әлемдегі ең ежелгі футбол суреттерінің бірін жасады, ал «Вилла Парк» Филип Ларкиннің Бірінші дүниежүзілік соғыс туралы MCMXIV өлеңінде аталады. Клубтың белгілі жанкүйерлері қатарында Уильям ханзада, бұрынғы премьер-министр Дэвид Кэмерон, Black Sabbath тобының мүшелері Оззи Осборн мен Гизер Батлер, актер Том Хэнкс, скрипкашы Найджел Кеннеди және гольфші Джастин Роуз бар. Клубтың әйелдер командасы 1973 жылы Solihull FC деген атпен құрылып, 1989 жылы «Астон Виллаға» қосылды, 2019–20 жылғы Чемпионшипте жеңіп, Әйелдер суперлигасына көтерілді.
Дереккөз: Уикипедия (CC BY-SA) · penalty.kz редакциясы қазақ тіліне бейімдеді