Башакшехир тарихы

Клубтың тамыры 1990 жылы құрылған көпсалалы Стамбул Бүйүкшехир Беледиеспор ұйымына барып тіреледі: сол кезде әкім Нуреттин Сөзеннің тұсында муниципалитет ИЕТТ, Итфайеспор және ИСКИ әуесқой командаларын бір шаңырақ астына біріктірді. Футбол командасы 1990 жылдардың басында төменгі дивизиондарда ойнап, біртіндеп жоғары көтерілді. 1992–1993 және 1996–1997 жылдары клуб 2. Лиг жеңімпазы атанды.

2006–2007 маусымының қорытындысымен команда алғаш рет Сүпер лигаға жолдама алды. Дебюттік маусымда 12-орын алып, 2009–2010 жылдары 6-орынға көтерілді — бұл Стамбул Бүйүкшехир Беледиеспор дәуіріндегі үздік нәтиже. 2010–2011 маусымында бас бапкер Абдуллах Авджының жетекшілігімен команда алғаш рет Түркия кубогының финалына шықты, бірақ Кайсеридегі Кадир Хас стадионында өткен шешуші кездесуде Бешикташтан қосымша уақыттағы 2:2 есебінен кейін пенальти сериясында ұтылды. 2012–2013 маусымында 16-орын алып, екінші дивизионға түсіп қалды, алайда бірден 2013–2014 жылы 1. Лиг чемпионы атанып, Сүпер лигаға оралды.

2014 жылғы 4 маусымда кәсіпқой футбол бөлімі муниципалитет құрылымынан бөлініп, акционерлік қоғам ретінде Стамбул Башакшехир Футбол Кулюбю деген атаумен қайта құрылды, төраға болып Гөксел Гүмүшдағ тағайындалды. Жаңа атаумен өткен алғашқы маусымда команда 4-орын алып, УЕФА Еуропа лигасының іріктеу кезеңіне жолдама жеңіп алды. 2016–2017 жылы Башакшехир Сүпер лигада күміс жүлдегер атанып, 2017–2018 маусымын 3-орынмен, 2018–2019 маусымын қайтадан 2-орынмен аяқтады.

2020 жылғы 19 шілдеде Башакшехир тарихындағы алғашқы Сүпер лига чемпиондығын жеңіп алды: соңғының алдындағы турда өз алаңында Кайсериспорды 1:0 есебімен ұтты. Окан Бурук бапкерлік еткен, Махмут Текдемир, Един Вишча, Демба Ба және Энцо Кривелли ойнаған команда Түркия чемпионатын жеңген небәрі алтыншы клуб әрі Галатасарай, Фенербахче мен Бешикташтан кейінгі Стамбулдың төртінші чемпионы болды. Сондай-ақ бұл 2009–2010 жылғы Бурсаспордан кейін дәстүрлі «үлкен төрттіктен» тыс клубтың алғашқы чемпиондығы еді.

Еуропа кубоктарындағы дебюті 2015–2016 жылғы Еуропа лигасында өтті, сонда команда іріктеудің үшінші кезеңінде АЗ Алкмаардан ұтылды. 2017–2018 жылғы Чемпиондар лигасының іріктеуінде Брюгге Клубын еңсергенімен, плей-офф кезеңінде Севильяға есе жіберді. Клубтың еуропалық аренадағы үздік жетістігі 2019–2020 маусымына тиесілі: Еуропа лигасының J тобында Рома мен Боруссия Мёнхенгладбахтан озып бірінші орын алды (Германияда 2:1 есебімен жеңіске жетті), 1/16 финалда Спортингті ұтты (жалпы есеп 5:4), ал 1/8 финалда Копенгагеннен ұтылды. 2020–2021 жылғы Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде Пари Сен-Жермен, Манчестер Юнайтед және РБ Лейпцигпен бір топта ойнап, 4-орын алды; ең жарқын сәт — Стамбулда Манчестер Юнайтедті 2:1 есебімен ұту болды. Парижде өткен соңғы кездесім төртінші төрешіге қатысты оқиғадан кейін тоқтатылып, келесі күні жаңа төрешілер құрамымен жалғасты, ПСЖ 5:1 жеңді. 2022–2023 жылы Башакшехир Конференция лигасының A тобында Фиорентина мен Хартсты артта қалдырып бірінші орын алды, 1/8 финалда Гентке ұтылды, сол маусымда Түркия кубогының финалисті атанды.

2024 жылғы 18 ақпанда Манчестер Ситидің иесі City Football Group тобымен серіктестік туралы келісімге қол жеткізілгені хабарланды: бұл ынтымақтастық клубтың футбол стратегиясын, трансфер саясатын, скаутинг пен бапкерлік әдістемесін жақсартуға бағытталған.

Башакшехир атын өзгертпес бұрын үй матчтерінің басым бөлігін сыйымдылығы 75 мыңнан асатын Түркиядағы ең үлкен арена — Ататүрік олимпиадалық стадионында өткізетін. 2014 жылғы 26 шілдеде Башакшехир ауданында 17 800 көрерменге арналған Башакшехир Фатих Терим стадионы ашылды, команда сол жерде 2014–2015 маусымынан бастап ойнайды. Түрік бапкері Фатих Теримнің құрметіне аталған арена УЕФА-ның 4-санатты сертификатына ие, онда Түркияның жасөспірімдер құрамалары мен УЕФА турнирлерінің матчтары да өтеді. Дегенмен көрермен саны төмен: Сүпер лигадағы орташа келу көрсеткіші соңғы маусымдарда 2,5 мың шамасында, ал Чемпиондар лигасында Манчестер Юнайтед пен ПСЖ-ға қарсы матчтар ресми түрде небәрі 350 көрерменнің көзінше өтті.

Клуб эмблемасында ортасында «B» әрпі бар қалқан, аспандағы жұлдыздар және қайта құрылған жылды білдіретін «2014» саны бейнеленген. Қызғылт сары мен қою көк түстер Стамбулдың басқа ірі клубтарының дәстүрлі түстерінен ерекшелену үшін әдейі таңдалған. Клуб билік басындағы Әділет және даму партиясымен әрі президент Режеп Тайып Ердоғанмен тығыз байланысты саналады: ол әкім болған кезде муниципалитет командасы ретінде құрылған, бұрынғы президент Гөксел Гүмүшдағ партия мүшесі әрі Ердоғанның құдасы. Ердоған 2014 жылы жаңа стадионды өзі ашып, салтанатты матчта ойнады, оның құрметіне 12-нөмір мәңгілікке бекітілді. Сыншылар клубты «режим клубы» деп атайды. Жанкүйерлер тобы — 1453 Başakşehir; ол алғаш рет Брюгге Клубына қарсы Чемпиондар лигасының іріктеу матчында ілген алып баннерімен танылды. Клуб қайта құрылғанға дейінгі жанкүйерлер тобы Боз Байқұштар трибунаға шықпауды өз еркімен ұйғарған.

Клуб рекордтары бойынша ең көп матч өткізген ойыншы — 500 ресми кездесу өткізген Махмут Текдемир, одан кейін Един Вишча (398) мен қақпашы Волкан Бабаджан (270). Ең көп гол соққан ойыншы — 109 голмен Един Вишча, оның артында Кшиштоф Пёнтек (48) мен Дока Мадурейра (45) тұр. Еуропа кубоктарындағы алғашқы голды 2015 жылғы 6 тамызда АЗ Алкмаарға Дока Мадурейра соққан. Ең ірі жеңіс — Тургутлуспорды 7:0, ең ауыр жеңіліс — Галатасарайдан 0:7. Бапкерлер ішінде ең ұзақ жұмыс істегені — екі кезеңде (2006–2011 және 2014–2019) шамамен он жарым жыл команданы басқарған Абдуллах Авджы. 2023 жылдан бері командаға Чағдаш Атан жетекшілік етеді, 2025 жылдың мамырында ол клубпен келісімшартын тағы екі жылға ұзартты.