Брентфорд тарихы

Клубтың құрылуы Брентфорд қаласындағы ескекшілер клубымен тікелей байланысты. 1889 жылы 17 қазанда қалада жаңа спорт алаңы ашылды. Оған дейін, 10 қазанда, Кью көпірінің жанындағы Oxford & Cambridge пабында ескекшілер мен крикет клубының мүшелері алаңды қалай пайдалану керегін талқылады, ал 16 қазанда сол пабта жиналған ескекшілер клубының мүшелері жаңа клубтың футболмен айналысатынын және оның Брентфорд Футбол Клубы деп аталатынын дауыс беру арқылы шешті. 1889 жылы 26 қазанда клуб алғашқы жаттығу матчін өткізді, 23 қарашада алғашқы ресми матчінде Кьюмен 1:1 тең ойнады.

Брентфорд 1892–1893 жылдары алғаш рет лигалық турнирге — Батыс Лондон альянсына қатысып, оны жеңіп алды. 1896 жылы клуб Лондон лигасының екінші дивизионына қабылданды, екінші орынға ие болып бірінші дивизионға көтерілді. Лондон лигасындағы табысты ойындары және Лондонның жетекші әуесқой клубтарының біріне айналуы 1898–1899 жылғы маусымға Оңтүстік лигаға қабылдануына жол ашты. 1899–1900 жылғы маусымда клуб кәсіби мәртебеге көшті, 1900–1901 жылдары Оңтүстік лиганың екінші дивизионында чемпион болды, ал 1901 жылдың шілдесінде Грейвсенд Юнайтед турнирден шыққаннан кейін жоғарғы дивизионға жолдама алды. 1904–1905 жылғы маусымның алдында Брентфорд өзінің тұрақты алаңы Гриффин Паркқа көшті. 1905–1906 жылдары клуб алғаш рет ФА Кубогының негізгі бірінші раундына шықты және үшінші раундта Энфилдте Ливерпульден ұтылды. 1912–1913 жылғы маусымның соңғы 11 матчының 9-ында жеңіліс табуы 11 маусымға созылған бірінші дивизиондағы кезеңін тоқтатты.

1915 жылдың шілдесінде Оңтүстік лига Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде турнирін тоқтатты, Брентфорд соғыс жылдарында Лондон комбинациясында ойнады және 1918–1919 жылдары ең жақын бақталасы Арсеналдан төрт ұпай алда болып чемпион атанды. 1920 жылдың мамырында Брентфорд және Оңтүстік лига бірінші дивизионының басқа 20 клубы Футбол лигасына қабылданып, үшінші дивизионның негізін салушылар болды. Клубтың Футбол лигасындағы алғашқы матчі 1920 жылы 28 тамызда Эксетер Ситимен Сент-Джеймс Паркта өтіп, 0:3 жеңіліспен аяқталды.

1926 жылғы маусымаралық кезеңде Гриффин Паркта Гиллингемнің бұрынғы бас бапкері Гарри Кёртис тағайындалды. Ол құрамды біртіндеп жаңартты: 1932–1933 жылдары Брентфорд оңтүстік үшінші дивизионның чемпионы болды, Джек Холлидей клуб рекордын жаңартып 39 гол соқты. 1934–1935 жылдары клуб екінші дивизион чемпионы атанып, тарихында тұңғыш рет бірінші дивизионға көтерілді, сол маусымда Лондон Челлендж Кубогын да жеңіп, ерекше дубль жасады.

Үш маусымда үшінші дивизионнан бірінші дивизионға көтерілген Кёртис 1935–1936 жылғы маусымға құрамды сақтап қалды. 15 матчтан кейін клуб түсіп қалуға үміткер саналса да, соңғы 23 кездесуде тек екі рет ұтылып, өз тарихындағы ең жоғары — 5-орынға шықты. 1936–1937 және 1937–1938 жылдары Брентфорд екі маусымда да 6-орын алды, 1938 жылы алғаш рет ФА Кубогының алтыншы раундына жетті. 1937 жылдың қазанынан 1938 жылдың ақпанына дейін клуб бірінші дивизион кестесінің басында қатарынан 17 матч бойы тұрды.

1938–1939 жылғы маусымда Брентфорд төменгі дивизионға түсіп қалудан әрең құтылды, ал 1939–1940 жылғы маусым Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты үш матчтан кейін тоқтатылды. Соғыс жылдарында клуб Оңтүстік футбол лигасы мен Лондон әскери лигасында ойнады, 1942 жылы 30 мамырда Уэмблиде өткен Лондон әскери кубогының финалында Портсмутты 2:0 жеңді. Соғыстан кейінгі алғашқы ресми маусым — 1946–1947 жылдары қартайған құрам бірінші дивизионнан түсуге әкелді. 1947–1948 жылдары екінші рет түсіп қалудан аман қалғаннан кейін Гарри Кёртис 23 жылға жуық жұмыстан кейін 1948–1949 жылғы маусым өзі үшін соңғы болатынын жариялады. Сол маусымда ФА Кубогының алтыншы раундында Лестер Ситиге қарсы үй матчында 38 678 көрермен келіп, клуб рекорды тіркелді. 1953–1954 жылдары маусымның соңғы күнінде Гриффин Паркта Лестер Ситиден 1:3 ұтылып, клуб оңтүстік үшінші дивизионға түсті.

1960–1961 жылдары алаңдағы сәтсіздіктер клуб басшылығының 50 000 фунт қарызы туралы хабарымен тұспа-тұс келді. Бірнеше негізгі ойыншы сатылғаннан кейін Брентфорд 1961–1962 жылғы маусымды соңынан екінші орында түйіндеп, төртінші дивизионға түсті — осылайша үшінші және төртінші дивизиондар арасындағы «лифт» жылдары басталды. 1962–1963 жылдары клуб төртінші дивизион чемпионы болды, ал 1965–1966 жылдары Билли Грей түсіп қалудың алдын алмады. 1966 жылдың желтоқсанында төраға Джек Даннетт клубтың бір жылда 20 000 фунт шығынға ұшырағанын және өз үлесін сататынын айтты. 1967 жылы 19 қаңтарда Даннетт пен КПР төрағасы Джим Грегоридің Рейнджерс Гриффин Паркқа көшетіні, Лофтус Роуд орнына тұрғын үй салынатыны және Брентфордтың клуб ретінде жойылатыны туралы келісімге келгені белгілі болды. Жанкүйерлердің бір айға созылған наразылығы, келіссөздер және 8500 фунт жиналған қайырымдылық көмектен кейін 1967 жылы 23 ақпанда Плимут Аргайлдың бұрынғы төрағасы Рон Блинделл басқарған алты адамнан тұратын топ Даннеттің акцияларын сатып алып, 104 000 фунт көлемінде уақытша қарыз кепілдігін берді. Кейін Грегори Хиллингдонға көшетін болса, алаңды пайдаланғаны үшін 250 000 фунт ұсынды — бұл сома клубтың 135 000 фунт қарызын бірден өтейтін еді, жаңа клубқа «Брентфорд Боро» деген атау да таңдалып қойылған. Бірақ клубты бұрынғы директор Уолтер Уитли 12 айда қайтарылатын 69 000 фунт пайызсыз қарыз беріп құтқарды.

Фрэнк Бланстоунның қолында Брентфорд маусым соңына екі матч қалғанда үшінші дивизионға көтерілді, бірақ 1972–1973 жылдары соңғы турда қайта түсті. 1977–1978 жылдары Билл Доджин-кіші клубты 4-орынға және үшінші дивизионға жеткізді. 1984–1985 жылдары клуб тарихындағы алғашқы ірі кубок финалына шығып, Уэмблиде Футбол лигасы Трофейінің финалында Уиган Атлетикке 1:3 ұтылды. 1988–1989 жылдары Брентфорд ФА Кубогының алтыншы раундына жетті, бұл жол Энфилдте Ливерпульден 0:4 жеңілумен аяқталды.

1991–1992 жылдары соңғы алты матчта алты жеңіске жетіп, клуб маусымның ақырғы күнінде үшінші дивизион чемпионы атанды және 1953–1954 жылдардан кейін алғаш рет екінші дивизионға көтерілді, алайда бірден кері түсті. 1996–1997 жылдары плей-офф финалында Кру Александрадан ұтылды, 1997–1998 жылдары маусымның соңғы күнінде үшінші дивизионға түсті. 1998 жылдың маусымында Кристал Пэлестің бұрынғы төрағасы Рон Ноудс клубқа иелік етіп, өзін төраға және бас бапкер етіп тағайындады; 1998–1999 жылдары Брентфорд Эбби Стэдиумда Кембридж Юнайтедті 1:0 жеңіп, соңғы турда үшінші дивизион чемпионы болды. 2001 жылы Футбол лигасы Трофейінің финалында Порт Вейлден 1:2, 2002 жылғы плей-офф финалында Сток Ситиден 0:2 ұтылды.

ITV Digital күйрегеннен кейінгі қаржылық шектеулер жаңа бапкер Уолли Даунсты тәжірибесіз құраммен қалдырды, 2002 жылдың тамызында клуб әрең дегенде сыртқы басқарудан құтылды. Ноудс клубтан кетіп, билікті жанкүйерлер трестіне — Bees United-ке берді. 2004–2005 және 2005–2006 жылдары Брентфорд ФА Кубогының бесінші раундына және плей-офф жартылай финалына шықты. 2006 жылы Мэттью Бенэм клубқа 500 000 фунт сыйға тартып, алғаш рет байланысқа шықты, ол ұзақ уақыт жасырын болып, «жасырын инвестор» аталды. 2007 жылы 9 сәуірде клубтың төменгі дивизионға түсуі анықталып, маусымды кестенің соңында түйіндеді, алайда сол жылдың қаңтарында Бенэм клубтың қарыздарының бір бөлігін жабуға 3 миллион фунтқа жуық қаржы аударды. 2009 жылдың шілдесінде Бенэм мен Bees United «Gecko» деген құпия атаумен келісім жасады: ол бес жыл бойы жылына 1 миллион фунт беріп, үлесін 35 пайызға дейін көтерді және 2014 жылға дейін клубтың иесі болу құқығын алды. Энди Скоттың басшылығымен клуб 2008–2009 жылдары Екінші лига чемпионы атанды. 2010–2011 жылдары Брентфорд Лига кубогының төртінші раундына жетіп, Футбол лигасы Трофейінің финалында Карлайл Юнайтедтен 0:1 ұтылды. 2012 жылдың маусымында Бенэм клубты Bees United-тен толық сатып алды, дегенмен трест клуб басқармасында орын сақтады. 2012–2013 жылдары маусымның соңғы күнінде Гриффин Паркта Донкастер Роверске 0:1 жеңіліп, тікелей көтерілуден құр қалды, кейін плей-офф финалында Йовил Таунға ұтылды. 2014 жылы 18 сәуірде Марк Уорбёртонның қолында клуб Престон Норт Эндпен үй матчынан кейін Чемпионшипке тікелей көтерілді.

1993 жылдан кейінгі екінші дивизиондағы алғашқы маусымында Брентфорд 5-орын алды, бірақ плей-офф жартылай финалында Мидлсбродан ұтылды. Дин Смиттің тұсында клуб Чемпионшиптің тұрақты командасына айналды. Оның ізбасары Томас Франк 2020 жылы үшінші орыннан кейін Чемпионшип плей-оффының финалына шығып, Батыс Лондондағы бақталасы Фулхэмге 1:2 ұтылды. 2020 жылғы маусымаралық кезеңде клуб 116 жыл бойы үй болған Гриффин Парктан 17 250 орындық Брентфорд Коммьюнити Стэдиумға көшті. Сол жылы Брентфорд плей-офф «қарғысын» бұзды: оған дейін тоғыз плей-офф науқанының тоғызында да ұтылып, ел рекордын орнатқан клуб 2021 жылғы Чемпионшип плей-оффының финалында Суонси Ситиді 2:0 жеңіп, Премьер-лигаға жолдама алды.

Осылайша Брентфорд 74 жылда алғаш рет ағылшын футболының жоғарғы дивизионында ойнады. Франк клубты Премьер-лигадағы алғашқы төрт маусымда 13, 9, 16 және 10-орынға жеткізіп, 2025 жылдың маусымында Тоттенхэм Хотспурды басқару үшін кетті. Сол айда оның орнына Кит Эндрюс тағайындалды. 2026 жылдың ақпанында британ кинорежиссёрі сэр Мэттью Вон клубқа салған инвестициясын екі есеге көбейтіп, еуропалық жолдама мақсатына қосымша 40 миллион фунт бөлді.

Клубтың лақап аты 1890-жылдары кездейсоқ пайда болды: Бороу Роуд колледжінің студенттері сол кезде Брентфордта ойнаған досы Джозеф Геттинсті қолдап, колледж ұранын — «buck up Bs» деп айқайлаған, ал жергілікті газеттер оны «Buck up Bees» деп қабылдаған, содан клуб Аралар атанып кетті.

Үй формасының негізгі түстері — қызыл-ақ жолақты жейде, қара шорт және қызыл немесе қара ұйық; бұл түстер 1925–1926 жылдардан бері сақталған, тек 1960–1961 жылдары сәтсіз аяқталған сары-көк нұсқа қолданылды. 1920–1921 жылдары Футбол лигасына кірген кезде клуб ақ жейде, қою көк шорт және ұйықпен ойнады. Эмблема да көп рет өзгерді: 1893 жылғы алғашқы белгі — ақ қалқанда көк әріптермен «BFC» және өзен мен ескекшілер клубын білдіретін деп саналатын толқынды сызық. 1972 жылы клуб жаңа эмблема байқауын өткізді, оны Б. Г. Спенсер жеңіп, 1973 жылы ара, жолақтар және құрылған жыл — 1888 бейнеленген дөңгелек белгі енгізілді. 1975 жылдың мамырында Грэм Хейнстің көмегімен клубтың 1888 жылы емес, 1889 жылы құрылғаны анықталып, сол кездегі төраға Дэн Тана жасаған деп саналатын жаңа эмблема 1975–1976 жылғы маусымға енгізілді және 1994 жылға дейін пайдаланылды. Қазіргі эмблеманың негізін 1993 жылы жанкүйер Эндрю Хеннинг сол кездегі бас директор Кит Лорингтің өтінішімен екі маусымдық абонемент үшін жасаған. 2017 жылы эмблема жаңартылып, қызыл фонда ақ түсті клуб атауы мен құрылған жылы және ортасында үлкен ара бейнеленген қос дөңгелек нұсқасына ауысты.

Брентфордтың басты бақталастары — Батыс Лондон клубтары Фулхэм, Челси және Куинз Парк Рейнджерс. Фулхэммен қарсылық ұзақ тарихқа ие, өткенде бұл матчтар жанкүйерлер тәртіпсіздіктерімен де ерекшеленген. КПР-мен қатынас 1967 жылы шиеленісті: сол кезде Рейнджерстің клубты сатып алу әрекеті сәтсіз болды, әйтпесе КПР Гриффин Паркқа көшіп, Брентфорд Футбол лигасынан кетер еді.

2013 жылдың ақпанында клуб исланд командасы УМФ Селфосспен серіктестік құрып, жас ойыншыларын Исландияға тәжірибе жинауға жіберу, бапкерлік идеялармен алмасу және скауттық желіні пайдалану мүмкіндігіне қол жеткізді. 2013 жылдың мамырында Брентфорд қызметкерлері «United for United» жобасы аясында угандалық Гулу Юнайтед клубымен байланыс орнатты. 2014 жылы Мэттью Бенэм дания клубы Мидтьюлландтың негізгі акционері болды, екі клубтың мамандары идеяларымен бөлісті; 2023 жылы Бенэм Мидтьюлландты сатып жіберді. 2025 жылдың сәуірінде клубтың холдингтік компаниясы Best Intentions Analytics испандық Мерида АД командасын толық иелігіне алғаны жарияланды.

Клуб жетістіктерінің қатарында екінші дивизион чемпиондығы (1934–1935) және 2021 жылғы плей-офф жеңісі, үшінші дивизион чемпиондығы (1932–1933, 1991–1992), төртінші дивизион чемпиондығы (1962–1963, 1998–1999, 2008–2009), Юнайтед лига (1907–1908), Лондон лигасы (1908–1909), Оңтүстік лиганың екінші дивизионы (1900–1901), Лондон лигасының екінші дивизионы (1896–1897) және Батыс Лондон альянсы (1892–1893) жеңістері бар. Клуб Лондон Сеньор Кубогын (1897–1898, 2021–2022), Лондон Челлендж Кубогын (1934–1935, 1964–1965, 1966–1967), Мидлсекс Сеньор Кубогын, Оңтүстік кәсіби қайырымдылық кубогын және басқа жергілікті трофейлерді жеңді, соғыс жылдарында Лондон комбинациясын (1918–1919) және Лондон әскери кубогын (1941–1942) иеленді. Футбол лигасы Трофейінің финалында үш рет (1984–1985, 2000–2001, 2010–2011) ұтылды. Клубтың лигадағы ең жоғары көрсеткіші — 1935–1936 жылдардағы бірінші дивизиондағы 5-орын, ФА Кубогындағы үздік нәтижесі — ширек финал (1937–1938, 1945–1946, 1948–1949, 1988–1989), Лига кубогында — 2020–2021 жылдардағы жартылай финал.

Клубтың ескі алаңдары: Клифден Роуд (1889–1891), Беннс Филд (1891–1895), Шоттерс Филд (1895–1898), Кросс Роудс (1898–1900), Йорк Роуд (1900–1904), Гриффин Парк (1904–2020) және 2020 жылдан бергі Джитек Коммьюнити Стэдиум.

Брентфорд бұқаралық мәдениетте де жиі кездеседі: клуб BBC-дің People Just Do Nothing комедиясында айтылады, ал Ted Lasso сериалының екінші маусымында Брентфорд АФК Ричмондтың басты бақталасы ретінде аталады. 1970-жылдардың соңында актёр және комик Брэдли Уолш клубтың кәсіби ойыншысы болды, бірақ негізгі құрамға кірмеді. Голливуд актёры және мейрамхана иесі Дэн Тана клуб басқармасында жұмыс істеп, төраға болды. Эстрада әртісі Вик Оливер 1950-жылдардың басында клубтың вице-президенті, кейін жанкүйерлер клубының президенті болды. Саясаткер Джек Даннетт 1961–1967 жылдары төраға қызметін атқарды, ал Yes тобының бұрынғы клавишнигі Рик Уэйкман 1979 жылы бір жылға клуб директоры болды. Клубты Radiohead гитаристі Эд О'Брайен және Status Quo бас-гитаристі Джон Эдвардс қолдайды.