Дрита (Klubi Futbollistik Drita) — Косовоның Гьилан қаласындағы кәсіби футбол клубы, Косово Суперлигасында ойнайды. Клубты 1947 жылы Гьилан тұрғындары құрды; албан тілінде «жарық» дегенді білдіретін атау қаланың басқа спорт клубтарынан алынды. Клубтың лақап аты — Интеллектуалдар (Intelektualët), негізгі түсі — көк. Клубтың иесі — Фламур Буняку, президенті — Валон Мурсели.
Алғашқы жылдары жағдай ауыр болды, оның үстіне команда қаладағы басқа клуб — Гнилане «Црвена звездасымен» бақталас еді. Ол клубтан өзгеше, Дританың құрушылары да, футболшылары да тек албандар болды. Осындай ұлттық айқындалуға ұмтылғаны себепті 1952 жылы команданы режим таратып жіберді, бұрынғы футболшылар көп ұлтты «Звездаға» ауысты. Дегенмен команда мүлде жойылып кетпеді: Косово өлкелік лигасында ойнап, 1962–63 жылғы маусымда чемпион атанды.
1990 жылдан Косово соғысы бітер кезге дейін клуб екіге бөлініп, бір команда ресми клуб ретінде қалып, өз стадионында және бұрынғы лига жүйесінде ойнады. Югославия ыдырап бара жатқан 1991 жылы Косово футбол федерациясы құрылды, Дрита осы жаңа лига жүйесіне қосылды және Гьилан төңірегіндегі тау аңғарларындағы алаңдарда ойнауға мәжбүр болды.
1990 жылдардан кейін клубты Селами Османи (Бези) басқарды; ол 15 жыл бойы Дритаға үлес қосып, командаға жаңа ойыншылар тартты. Осы кезеңде Дрита 2002–03 жылғы Косово чемпионатын жеңіп алды, 2000–01 жылы Кубокты иеленді, 1999–2000 және 2001–02 жылдары күміс жүлдегер болды. Сондай-ақ клуб 1999–2000, 2001–02 және 2002–03 жылдары Кубок жартылай финалына шығып, төрт жыл қатарынан үшінші орыннан төмен түспеу және төрт жыл бойы Кубоктың кем дегенде жартылай финалына жету бойынша Косово рекордын орнатты.
2016 жылғы 21 шілдеде клубты Валон Мурсели мен Фламур Буняку қолына алды, екі кәсіпкер үлкен жоспарларға уәде берді және 2017–18 маусымда клуб тарихындағы екінші чемпиондық атақты жеңіп алды. Сол маусымда Дрита бірде-бір жеңіліс көрмеді және 30 жеңіліссіз ойынмен 2002–03 маусымнан бергі өз рекордын жаңартты.
2018 жылы Шпетим Дуроның көмекшісі ретінде жұмысқа кіріскен Ардиан Нухиу 2019 жылы бас бапкер болып тағайындалды және 2020 жылғы 22 шілдеде 2019–20 жылғы Косово Суперлигасын жеңді. 2020–21 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының іріктеу алдындағы кезеңінің жартылай финалында Дрита «Интер Клуб д'Эскальдесті» ұтты, бірақ үш күннен кейінгі «Линфилдке» қарсы финалға жіберілмеді: ойыншыларда коронавирус анықталғаннан кейін матч күшін жойып, 3:0 есебімен солтүстікирландиялық клубқа жеңіс берілді. 2020–21 маусымда чемпион «Приштинадан» екі ұпай артта қалып күміс жүлдегер болған Дрита 2021–22 жылғы УЕФА Конференция лигасында Черногорияның «Дечичін» жеңіп, екінші айналымда «Фейеноордпен» кездесті: Приштинадағы алғашқы ойын 0:0 есебімен аяқталды, ал жауап матчінде қосымша уақытта Гус Тилдің голынан кейін клуб 2:3 есебімен ұтылды. 2021–22 маусымда Дрита қайта күміс жүлдегер болды және Косово Кубогының финалында «Ллапиге» есе жіберді. 2022–23 жылғы Конференция лигасында команда Финляндияның «Интер» Турку клубын жеңіп, екінші айналымда бельгиялық «Антверпеннен» ұтылды. Нухиу 2022 жылғы 24 қарашада Кубокта Призрен «Лириясынан» жеңілгеннен кейін клубтан кетті.
2023 жылғы 30 қарашада бас бапкер болған Зекирия Рамадани басшылығымен Дрита 2025 жылғы 4 мамырда 2024–25 жылғы Косово Суперлигасын жеңді. 2025–26 маусымда клуб «Дифферданж 03» командасын жалпы есеппен 4:2 ұтып, Чемпиондар лигасы іріктеуінің екінші айналымына шыққан Косовоның бірінші клубы болды, кейін Конференция лигасының плей-офф айналымында тағы да «Дифферданжды» жеңіп, еурокубок топтық сатысына жеткен Косовоның екінші клубына айналды. 2025 жылғы 6 қарашада Дрита Дублиндегі «Таллат» стадионында «Шелбурнді» жеңіп, еурокубоктардың негізгі сатысындағы тарихындағы алғашқы жеңісіне жетті. Тетово «Шкендиясын» да ұтып, бұған дейін «КуПС» және Никосия «Омониясымен» тең түскен команда Конференция лигасының лига сатысын 8 ұпаймен түйіндеп, плей-офф айналымына өтті, онда «Целеден» жалпы есеппен 4:6 ұтылды. 2025–26 жылғы Суперлиганы жеңгеннен кейін (Дритамен екінші, бапкерлік мансабында бесінші чемпиондық атағы) команда 2026–27 жылғы Чемпиондар лигасы іріктеуінің бірінші айналымында «Кауно Жальгиристен» есе жіберді; Конференция лигасы іріктеуінің екінші айналымында «Флорианаға» қосымша уақытта жеңіс қарқынды болғанымен, Рамадани 2026 жылғы 31 шілдеде клубтан кетті. 2026 жылғы 10 тамызда Нухиу Дритаға қайта оралды, бірақ оның алғашқы айы ауыр болды: команда Конференция лигасының плей-офф айналымында «Интер Клуб д'Эскальдеске» пенальти серияларында ұтылып, жарыстан шығып қалды.
Еуропалық аренада Дрита алғаш рет 2018–19 маусымда Чемпиондар лигасының іріктеу алдындағы кезеңінде ойнады. 2018 жылғы 12 маусымда Ньондағы жеребеде клубқа Андорраның «Санта-Колома» командасы түсті, ал 26 маусымда Дрита Гибралтардағы «Виктория» стадионында оны жеңіп, Чемпиондар лигасында матч ұтқан Косовоның бірінші клубы атанды. «Мальмёден» ұтылғаннан кейін команда УЕФА Еуропа лигасының екінші іріктеу айналымында Люксембург чемпионы «Ф91 Дюделанжбен» кездесті.
Клуб өз ойындарын Гьилан қалалық стадионында өткізеді. Көп мақсатты, толықтай орындықпен жабдықталған аренаның сыйымдылығы — 10 000 көрермен. Стадион 1947 жылы, клуб Югославия лига жүйесінде ойнаған кезде салынған. 2017 жылдан бері арена қайта жаңартылып келеді, себебі ол УЕФА талаптарының ешбір деңгейіне сай емес еді; мақсат — стадионға УЕФА-ның төртінші санатын алу.
1997–98 маусымда Дританың Косовода қолдаушылары көп болды, бірақ жанкүйерлер тобының аты жоқ еді. «Балканиге» қарсы ойында жанкүйерлер Сува-Рекаға барғаннан кейін және басты бақталасы «Гьиланимен» матч алдында өткен жиналыста топқа Интеллектуалдар (Intelektualët) деген атау берілді, себебі ойыншылардың көбі жазушы, ақын және саясаткер болған. Интеллектуалдар — Косоводағы ең үлкен ультрас тобы, олар командамен бірге сапарларға жиі шығады. Топқа Косово футболының көрермен рекорды да тиесілі: 2011 жылы «Гьиланиге» қарсы дербиде 13 000 жанкүйер жиналды, ал 2002 жылы Приштинадағы «Фадиль Вокрри» стадионындағы Косово Кубогының финалына 30 000 жанкүйер барды. Жанкүйерлер арасында тәртіп бұзушы топтар да бар: «Гьиланиге» қарсы дербилерде және Приштинаның «Плисат» тобымен қақтығыстар болды, чемпионаттың соңғы ойынында Приштина жанкүйерлеріне шабуыл жасалып, 13 адам жарақат алды.
Косово Суперлигасындағы басты бақталастық — «Гьиланимен» кездесу, ол Анаморава дербиі деп аталады. Гьилан дәстүріне сай мереке жанкүйерлер ұйымдарынан — «Гьиланидің» Skifterat (Сұңқарлар) және Дританың Intelektualët (Интеллектуалдар) топтарынан — басталады. Матчқа үш күн қалғанда қаладағы бар мен кафелер адамға толып, ұлттық мерекелердегідей ахуал орнайды. Ойынға бір сағат қалғанда екі топ жеке-жеке ұйымдасып, стадионға баратын көшелерді бөліп алады, ал полиция қақтығыстардың алдын алу үшін арнайы шаралар ұйымдастырады.
Соғыстан кейін клубтардың қаржы жағдайы ойын киімін тұрақты ұстауға мүмкіндік бермегендіктен, бір маусымның ішінде жейделер ауысып кететін жағдайлар болды; УЕФА мен ФИФА-ға кіргеннен кейін бұл мәселе жойылды. Бетим Хаджимусаны таныстыру рәсімінде 2018–19 маусымның жаңа жиынтығы да көрсетілді: дәстүрлі түстер Дживова брендінен шабыт алған дизайнмен біріктірілді. Швециядағы «Мальмёге» қарсы Чемпиондар лигасы матчінде Дрита үшінші жиынтығын киіп, оны алғаш рет көрерменге таныстырды.
Дереккөз: Уикипедия (CC BY-SA) · penalty.kz редакциясы қазақ тіліне бейімдеді