Еуропа тарихы

Алғашқы қадамдарын клуб 1909 жылы Каталония чемпионатының екінші дивизионында жасады: дебют матчі «Сант Андреумен» 4:4 тең аяқталды. 1913–1914, 1914–1915 және 1915–1916 жылдары Еуропа өтпелі ойындарға қатысты, бірақ жоғарылай алмады. 1917–1918 жылдары лиганың қайта құрылуына байланысты үшінші дивизионға түсті, алайда 1917–1918 және 1918–1919 маусымдарында қатарынан екі рет жоғарылап, Каталония футболының бірінші дивизионына шықты.

1920-жылдар клуб тарихындағы алтын онжылдық болды: Еуропа іс жүзінде Каталониядағы «Барселонадан» кейінгі екінші күшті клубқа айналып, «Эспаньолды» да басып тұрды. 1920–1921 және 1921–1922 жылдары Каталония чемпионатының күміс жүлдегері болды, ал 1922–1923 маусымында ағылшын бапкері Ральф Кирби басшылығымен чемпион атағын алды: «Барселонамен» ұпай бойынша теңескеннен кейін Жирона қаласындағы «Камп де Виста Алегре» алаңындағы қосымша матчта оны 1:0 жеңді. Ол кезде Еуропа 6000 мүшесімен Каталониядағы екінші ең көп мүшелі клуб болды және футболдан басқа бірнеше спорт бөлімін ұстады.

Чемпиондық Еуропаға 1923 жылғы Испания Кубогында Каталонияның өкілі болу құқығын берді. Ла Лига құрылғанға дейін Испания Кубогы елдегі ең мәртебелі жарыс болатын. Клуб ширек финалда «Севильяны» (4:0 және 1:2), жартыфиналда «Спортинг Хихонды» (3:2 және 1:2) ұтты, ал «Лес Кортс» стадионындағы финалда «Атлетик Бильбаоға» 0:1 есебімен жеңілді. Жергілікті баспасөздің жазуынша, Еуропа ойында үстемдік етіп, допты екі рет тіреуішке тигізген. Бұдан кейін клуб Каталония чемпионатының күміс жүлдегері 1923–1924, 1926–1927, 1927–1928 және 1928–1929 маусымдарында болды.

1928 жылы Еуропа Испания Кубогының финалисті ретінде Ла Лиганың бірінші маусымына қатысқан 10 команданың бірі болып шақырылды — қаладағы «Барселона» мен «Эспаньолмен» бірге. Дебют матчінде Мадридте «Реалдан» 0:5 ұтылды, бір аптадан соң Барселонада «Аренас Клуб де Хетчоны» 5:2 жеңді: бұл кездесуде Мануэль Крос турнир тарихындағы бірінші «таза» хет-трикті жасады. Сол маусымда клуб өз алаңында «Реалды» 5:2 және «Атлетикті» ұтып, 8-орынға шықты. Еуропа Ла Лигада үш маусым — 1929, 1929–1930 және 1930–1931 жылдары — өнер көрсетіп, соңынан Сегундаға түсті.

1930-жылдар клуб үшін ауыр дағдарыс кезеңі болды. Ла Лигаға қатысудың қымбаттығы мен кәсіпқойлықтың өрістеуі салдарынан 1931 жылы Еуропа экономикалық тұрғыдан аман қалу үшін «Грасия» клубымен (бұрынғы «Эспанья де Барселона») бірігіп, «Каталунья ФК» деп аталды. Бірігу сәтсіз шықты: 1931–1932 маусымында клуб қарызға белшесінен батып, күнтізбені соңғы үш ойынға жеткізе алмады, Каталония чемпионатында соңғы орында қалды, Сегундада өткізген 15 матчының нәтижесі жойылып, команда Терсераға түсірілді, 1932 жылдың жазында мүлде таратылды. Сол маусымда бірігуді қолдамаған клуб мүшелері бұрынғы Еуропа атауымен әуесқой команда ұстап, клубтың рухын сақтап қалды: Каталонияның ең төменгі дивизионынан бастап клуб қайта құрылды, басшылар алаң алып, құрам жинақтады. 1935–1936 жылдары Еуропа бірінші дивизионға шығуға жақындады. Азаматтық соғыс басталғанда Каталонияда футбол жалғасып, клуб бірінші дивизионға көтерілді, бірақ 1939 жылы стадион қатты зақымданып, пайдалануға жарамай қалды, ал жаңа билік соғыс жылдарындағы барлық нәтижені жойғандықтан, команда екінші дивизионға қайтты. 1939–1940 жылдары клуб үй матчтарын «Мартиненк», «Сант Андреу» және «Сантс» клубтарының алаңдарында өткізді.

Каталония чемпионаты жойылғаннан кейін Еуропа 1940–1941 маусымында Примера А-ға орналастырылды, бірақ нәтижелер төмен болып, төмен лигаға түсті. Осы кезеңнің жақсы жаңалығы — 1940 жылғы 1 желтоқсанда «Сарденья» стадионының ашылуы болды. Примера В-да екі маусымнан соң клуб Примера А-ға қайтып, 1943–1951 жылдары осы жарыста ойнады. 1950–1951 маусымында Еуропа Терсераға — ол кездегі Испания футболының үшінші дивизионына — шықты және 1951–1961 жылдары онда тұрақты орын алды. 1961–1962 жылдары топ жеңімпазы атанғанымен, өтпелі ойындардың финалында «Лангреоға» жеңіліп қалды, ал 1962–1963 маусымында «Маонды» (4:0 және 2:2) және «Каудаль Депортивоны» (1:1 және 6:2) ұтып, Сегундаға көтерілді.

Еуропа Сегундада 1963–1968 жылдары бес маусым қатарынан ойнады; бұл кезең клубтың екінші алтын дәуірі саналады. Ең жақсы нәтиже 1963–1964 маусымында тіркелді: команда үшінші орын алып, Ла Лигаға шығуға тақап келді. Тағы бір айтулы жетістік — 1966–1967 жылғы Испания Кубогында кубоктың қолданыстағы иесі, «Лос Синко Магнификос» құрамымен ойнаған «Реал Сарагосаны» жеңуі; сол маусымда клуб лигада 6-орында тұрақтады. 1967–1968 жылдары Сегундадағы топ саны екіден бірге дейін қысқартылған реформа Еуропаны Терсераға қайтарды.

1970–1980 жылдар қиын болды: 1971–1972 маусымынан бастап нәтижелер күрт нашарлап, 1973–1974 жылдары клуб Региональ Преферентке түсті және Терсераға тек 1977 жылы қайтты. 1986 жылы ол екінші рет ең жоғары аймақтық лигаға түсіп, үш жылдан кейін ғана жоғарылады. 1992–1995 жылдары Барселона мэриясы стадион орналасқан жерді толық қайта жаңартуға кіріскендіктен, Еуропа үй матчтарын «Мартиненк» пен «Орта» алаңдарында өткізуге мәжбүр болды. Соған қарамастан 1993–1994 маусымында клуб 4-орын алып, өтпелі ойындар арқылы Сегунда В-ға шықты, бірақ бюджеті үлкен қарсыластармен бәсекелесе алмай, 1994–1995 маусымынан соң Терсераға қайтты. 1995 жылғы 4 мамырда үш жылға созылған қайта құрудан кейін «Ноу Сарденья» ашылды, ал 15 тамызда, Грасияның қала мерекесіне сай, «Лейдамен» жолдастық матч өтіп, ол «Вила де Грасия» трофейінің бірінші ойыны болды; кейін бұл жарыс жыл сайынғы дәстүрге айналды.

1990-жылдардың басты жетістігі — Каталония Кубогындағы екі жеңіс. 1996–1997 маусымында «Нова Креу Альта» алаңындағы жартыфиналда клуб «Сабадельді» 1:0 ұтып, «Эспаньолмен» 0:0 тең түсіп финалға шықты, ал «Л'Оспиталет» стадионындағы финалда УЕФА Кубок иелері кубогының қолданыстағы иесі «Барселонаны» 3:1 жеңді. 1997–1998 маусымында «Ноу Сарденьядағы» жартыфиналда «Эспаньолды» 2:0 ұтты, ал «Барселонаның» «Мини Эстади» аренасындағы финалда 1:1 тең түсіп, пенальти серияcында жеңіске жетті. Үшінші Каталония Кубогын Еуропа 2014–2015 маусымында, «Ноу Сарденьядағы» финалда «Жиронаны» 2:1 жеңіп алды.

Жаңа ғасырдың бірінші онжылдығында клуб Терсерада негізінен қарапайым орындарда тұрақтап, 2003–2004 маусымында төмен түсті, бірақ бір жылдан кейін қайта көтерілді. 2001 жылдан бері Еуропа көп бағытта өсті: жасөспірімдер академиясы 30-дан асатын командаға дейін көбейді, екінші алаң — «Камп де л'Алига» ашылды, әйелдер командасы құрылды, жаңа жанкүйер топтары пайда болды. Клуб 2001 жылы өз сайтын (Испанияда матчты тікелей эфирде көрсеткен алғашқы клуб сайты саналады), 2003 жылы телеарнасын, 2008 жылы радиосын, 2010 жылы «L'Escapvlat» газетін ашты. 2007–2008 маусымында клуб жүз жылдығын атап өтіп, «Ноу Сарденьяда» «Осасунамен» жолдастық матч өткізді (1:2). 2007 жылы Еуропа Жоғарғы спорт кеңесінің Спорттық еңбегі үшін корольдік орденінің күміс белгісіне, Каталония үкіметінің Сант Жорди кресіне және Барселона қалалық кеңесінің Алтын медаліне ие болды.

2012 жылдан бастап клуб Терсерада күшті маусымдар өткізіп, төрт жыл қатарынан үшінші орын алды (2012–2013, 2013–2014, 2014–2015, 2015–2016), бірақ өтпелі ойындарда әр жолы сүрінді. 2019–2020 маусымы COVID-19 пандемиясына байланысты үзіліп, жоғарылауға арналған шағын турнирде Еуропа «Террассадан» 0:1 ұтылды. 2020–2021 маусымында клуб топ жеңімпазы болып, жаңа Сегунда РФЕФ-ке тікелей көтерілді; 2021–2022 жылдары төмен түскенімен, келесі маусымда қайтып келді — сол жылы әйелдер командасы Примера Федерасьонға, дублі Элит лигасына, 19 жасқа дейінгі командасы Құрмет дивизионына шықты. 2023 жылы клуб мүшелерінің саны екі еседен артып 1800-ге жетті және келушілер рекорды жаңарды. 2024–2025 маусымында Еуропа Сегунда Федерасьонның 3-топ чемпионы атанып, Примера Федерасьонға жолдама алды. 2025 жылдың жазында клуб бюджетті ұлғайту үшін краудфандинг жариялап, 225 365 еуро жинады; Примера Федерасьон ережелері табиғи шөпті талап еткендіктен, 2026 жылдың қаңтарынан бастап команда Грасиядан төрт шақырым қашықтықтағы Кан Драго спорт кешенінде салынған 3000 орындық уақытша стадионда ойнайды, ал Испания Кубогы мен Каталония Кубогының матчтары «Ноу Сарденьяда» қалады.

Еуропаның негізгі аренасы — 1940 жылғы 1 желтоқсанда ашылып, 1995 жылы толық қайта салынған «Ноу Сарденья». Ол Вила де Грасияда, Сарденья (стадион атауы осы көшеден шыққан), Камелиес және Пау Алсина көшелерінің арасында орналасқан; сыйымдылығы 4000 орын, жабыны — жасанды шөп, өлшемі 100х63 метр. 2001 жылдан бері клуб 1991 жылы салынған, 2004 жылдан жасанды шөпті «Камп де л'Алига» муниципалдық алаңын да басқарады — бұл футбол мектебі мен академияны кеңейтуге мүмкіндік берді. Тарихында клуб Барселонада көптеген алаңды ауыстырды: 1907–1909 жылдары Камп де л'Арпа дель Клот ауданындағы қарапайым алаңда (ол федерация талаптарына сай келмегендіктен, клуб ресми жарыстарға қатыса алмады), кейін Саграда Фамилия төңірегіндегі бірнеше алаңда, 1920 жылдан бастап 3000 орындық мінбесі бар Камп д'Ен Грассот ауданындағы алаңда (1922–1923 жылғы чемпиондық осы алаңда келді), 1923 жылдан «Камп дель Гинардода» ойнады — соңғысы клуб тарихындағы ең маңызды және өкілдік алаң саналады. 1932 жылғы дағдарыстан кейін команда Вилаписинадағы «Камп дельс Кинсеге», 1935 жылы қазіргі стадионның қасындағы Провиденсия көшесінің алаңына көшті, ал соңғысы азаматтық соғыстағы зақымнан кейін пайдалануға жарамай қалды. 1939–1940 жылдары басшылар мен клуб мүшелері ескі стадион жанындағы орманды өз күштерімен тазартып, «Сарденья» алаңын салды.

Клубтың рәміздері де тарихпен бірге өзгерді. 1907–1918 жылдары ойыншылар ақ-көк тік жолақты жейде мен көк шалбар киді, 1918 жылдан жейде толық ақ (тек жағасы көк) болды, ал 1926 жылдан бастап ақ жейдедегі көк шеврон пайда болып, ол клубтың басты нышандарының біріне айналды; ең қабылданған теорияға сай, бұл пішім бірнеше жыл бұрын Барселонаға келген «Бирмингем Ситиден» алынған. 1955 жылға дейін гольфтер қара немесе басқа қою түсті, 1961–2007 жылдары ақ, ал жүз жылдықтан бері үнемі көк түсті болды. Қазіргі эмблема алғаш рет 1915 жылы шығып, 1907 жылдан бергі бұрынғы белгіні ауыстырды; авторы — жергілікті суретші және Еуропаның ойыншысы Жасинт Оливе Фонт. Онда доп пен қақпа, жоғарғы бөлігінде клубтың алғашқы жейдесін еске түсіретін көк-ақ жолақтар және ортасында клуб әріптері бейнеленген. Әнұранының аты — «Europa, sempre endavant!», авторы Роберт Бакеро. Жанкүйерлер «еуропеистес» немесе «эскапулатс» (каталонша шеврон — escapulari), ойыншылар Грасия тұрғындарының атауымен «грасиенкс» деп аталады.

Клубтың барлық уақыттағы ең мықты бомбардиры — 113 гол соққан Мануэль Крос, ең көп матч өткізген ойыншысы — 506 кездесу өткізген Алекс Кано. Еуропада сан жылдар бойы кейін немесе бұған дейін ұлттық және халықаралық деңгейде танылған футболшылар ойнады: Золтан Цибор, Эулохио Мартинес, Мария Гонсальво, Антони Рамальетс, Антонио де ла Крус, Рубен Эпитье, Бойсон Уинни. Клуб тарихында 35 президент болды, олардың екеуі екі мерзім атқарды. 1920-жылдардағы жақсы даңқы арқасында Еуропа көптеген шетелдік командамен жолдастық матч өткізді, солардың арасында «Бавария», «Бирмингем Сити», «Порту», НАК Бреда, «Гамбург», «Эстудиантес де Ла-Плата», «Монпелье», «Удинезе», «Легия» және «Спарта» бар.

Қазіргі басты қарсыласы — «Сант Андреу», онымен Пла де Барселона дербиі өтеді; бақталастық 2007 жылы «Нарсис Сала» муниципалдық стадионындағы матчтан кейін күшейді және екі клубтың жанкүйер топтары — «Эскапулатс» пен «Деспер디сис» арасында сақталып келеді. Жылдар бойы Еуропа жанкүйерлері әр дәуірде әртүрлі қарсыласты негізгі бақталас санады: 1910-жылдары «Интернасионал» мен «Жупитер», 1920-жылдары «Барселона», 1940-жылдары «Грасия», 1950–1960-жылдары «Сантс», 1920, 1980 және 1990-жылдары «Мартиненк». Ең өткір бақталастық «Барселона», «Сантс» және «Сант Андреумен» болған саналады.

2025–2026 маусымының деректері бойынша клубта 3600 мүше және 16 ресми жанкүйер тобы бар. Еуропа аудан клубы, билеті салыстырмалы арзан, ойыншылар мен жанкүйерлер арасы жақын, мүшелерінің қолындағы клуб ретінде сипатталады; сондықтан соңғы жылдары ол Барселонадағы кәсіпқой «Барселона» мен «Эспаньолға» қарама-қарсы, «Сант Андреумен» бірге қолжетімді клуб ретінде ұлттық және халықаралық баспасөзде жиі айтылады. 2021 жылы «DIEM NO» кампаниясы аясында мүшелердің дауыс беруі арқылы жарғысы өзгертілгеннен кейін Еуропа нәсілшілдікке, фашизмге, сексизмге және гомофобияға қарсы екенін ресми түрде жариялаған Каталониядағы алғашқы клуб болды, кейін бұл ұстанымын іске асыруға бағытталған бастамалар қолға алынды. Клуб бүкіл тарихында каталон тілін қорғап келді және қазірге дейін тек каталон тілінде ақпарат таратады. 2017 жылғы 26 қарашада клубтың алты жанкүйерінің күшімен Еуропа тарихын зерттейтін «Рамон Вержес» тарих топтары құрылды.

Еуропаның Испаниядағы ең көне баскетбол командаларының бірі болды: 1922 жылғы 8 желтоқсанда Сисилия көшесіндегі алаңда клуб «Лайета» командасына қарсы Испаниядағы алғашқы ұйымдастырылған баскетбол матчін өткізіп, 8:2 жеңді. Баскетбол бөлімі Каталония чемпионатын екі рет — 1924 және 1926 жылдары ұтты. 1920-жылдары клубта жеңіл атлетика (шамамен 1920), хоккей (1925) және бейсбол бөлімдері де жұмыс істеді, ал 1930 жылы ашылған регби бөлімі ең қысқа өмір сүрді. 1931 жылғы дағдарыс футболдан басқа барлық бөлімнің таратылуына себеп болды; 1990-жылдары баскетбол қайта жанданып, футзал бөлімі құрылды, бірақ екеуі де тез жабылды. 2021 жылы клуб виртуалды баскетболмен айналысатын киберспорт бөлімшесін ашты.