Эвертон тарихы

Команда 1878 жылы Эвертон ауданындағы Брекфилд-Роуд-Норт көшесінде орналасқан Сент-Домингоның әдіскерлер шіркеуі қауымының мүшелері жыл бойы спортпен айналысу үшін Сент-Домингос деген атпен құрылды: жазда крикет ойналатын еді. Тұңғыш ойынында клуб Эвертон Черч Клубты 1:0 жеңді. Қауым сыртындағы адамдар да ойнағысы келгендіктен, 1879 жылдың қарашасында команда аудан атауымен Эвертон деп өзгертілді.

Эвертон 1890/91 маусымында тұңғыш рет Англия чемпионы атанды: маусымды бес жеңіспен бастаған клубта Фред Гири алғашқы алты кездесуде де гол соғып, 21 голмен клубтың үздік бомбардирі болды, ал команда 22 матчтың 14-інде жеңіске жетіп, Престон Норт Эндтен екі ұпай алда болды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін клуб Англия Кубогының төрт финалына шықты: 1893 жылы 25 наурызда Манчестердегі Фаллоуфилдте Вулверхэмптон Уондерерстен 0:1, 1897 жылы 10 сәуірде Кристал Пэлэста Астон Виллаға 2:3 есебімен ұтылды, 1906 жылы 20 сәуірде сол Кристал Пэлэста Ньюкасл Юнайтедті жеңіп, кубокты алды, 1907 жылы 20 сәуірдегі финалда Шеффилд Уэнсдейден 1:2 жеңілді. 1914/15 маусымында клуб Олдем Атлетиктен бір ұпай алда болып, екінші чемпиондығын жеңіп алды, ал Бобби Паркер 35 голмен лиганың үздік бомбардирі атанды.

1925 жылы клуб Транмир Роверстен Дикси Динді сатып алды. Дин 1927/28 маусымында 39 матчта 60 гол соғып, Англияның жоғарғы дивизионындағы бір маусымдағы гол рекордын орнатты — бұл көрсеткіш әлі бұзылмаған — және командаға үшінші чемпиондықты әкелді. Дегенмен екі жылдан кейін, клуб ішіндегі дағдарыс кезінде Эвертон екінші дивизионға түсіп қалды. Ол жерде бірінші талпынысында жолдама алып, екінші дивизионда рекордтық гол соғып, 1931/32 маусымында жоғарғы дивизионға қайтқан бойда төртінші чемпиондығына қол жеткізді. 1933 жылы финалда Манчестер Ситиді 3:0 жеңіп, Англия Кубогын екінші рет алды, ал дәуір 1938/39 маусымындағы бесінші чемпиондықпен түйінделді.

Екінші дүниежүзілік соғыс лиганы тоқтатты, ал 1946 жылы жарыстар қайта басталғанда бұрынғы құрам тарап кеткен еді: Томми Лоутон Челсиге, Тео Келлимен келіспеген Джо Мерсер Арсеналға сатылды, Т. Г. Джонсты Ромаға беруге әрекет жасалды, ақыры Тед Сагар ғана қалды. Клифф Бриттонның басшылығымен клуб 1950/51 маусымында екінші рет төмен түсіп, екінші дивизиондағы үшінші маусымында — 1953/54-те күміс жүлдегер болып, жоғарғы дивизионға қайтты. Содан бері Эвертон элита қатарынан шыққан жоқ.

Клубтың екінші гүлдену кезеңі 1961 жылы Гарри Кэттерик бас бапкер болғанда басталды. Ол қызметтегі екінші маусымында — 1962/63-те командаға чемпиондық әкелді, 1966 жылы Шеффилд Уэнсдейді 3:2 жеңіп, Англия Кубогын алды, 1968 жылғы Уэмблидегі финалда Вест Бромвич Альбионға есе жіберді, ал 1969/70 маусымында Лидс Юнайтедтен тоғыз ұпай алда болып, тағы бір чемпиондық жеңіп алды. Осы жылдарда Эвертон еуропалық жарыстарда бес маусым қатарынан (1961/62-ден 1966/67-ге дейін) өнер көрсеткен алғашқы ағылшын клубы болды. Табыс ұзаққа бармады: келесі маусымдарда команда 14, 15, 17 және 7-орындарды алды, Кэттерик отставкаға кетті, ал оның ізбасарлары 1970-жылдары бірде-бір жүлде алмады. Билли Бингемнің тұсында 1974/75-те төртінші, Гордон Лидің тұсында 1977/78-де үшінші және келесі маусымда төртінші орын алынды, Ли 1981 жылы қызметінен кетті.

Клубтың ең табысты дәуірі Ховард Кендаллдың тұсында келді: 1984 жылы Англия Кубогы, 1984/85 және 1986/87 маусымдарында екі чемпиондық жеңіп алынды. 1985 жылы клуб өзінің жалғыз еуропалық жүлдесін — УЕФА Кубок иегерлері кубогын алды: жолда Юниверсити Колледж Дублин, Интер Братислава және Фортуна Ситтард еңсерілді, жартылай финалда үзіліске жеңілісте шығып, Мюнхен Баварияны 3:1 ұтты (бұл матч Гудисон Парк тарихындағы ең тартымды ойын деп танылды), финалда Вена Рапиді де 3:1 есебімен жеңілді. Сол маусымда чемпиондық пен еуроқұпаны қоса алған Эвертон үш жүлдеге мүмкіндік алды, бірақ Англия Кубогының финалында Манчестер Юнайтедтен ұтылды. 1985/86 маусымында клуб чемпионатта да, кубокта да Ливерпульден кейінгі екінші орында қалды, бірақ 1986/87-де чемпиондықты қайтарып алды. Эйзель стадионындағы қырғыннан кейін ағылшын клубтарына салынған тыйым Эвертонды еуропалық жарыстардан айырды, чемпион құрамның көбі тарап кетті, Кендалл 1987 жылдың титулынан соң Атлетик Бильбаоға кетті, оның орнын басқан Колин Харви командасын 1989 жылғы Англия Кубогының финалына шығарды, бірақ онда қосымша уақытта Ливерпульден 2:3 жеңілді.

1992 жылы Премьер-лиганы құрушылардың бірі болған клуб ұзақ уақыт лайық бапкер таба алмады. 1990 жылы қайтып келген Кендалл бұрынғы табысын қайталай алмады, оның ізбасары Майк Уокер статистика бойынша клуб тарихындағы ең нәтижесіз бапкер атанды. 1994 жылы бұрынғы ойыншы Джо Ройл келген соң жағдай түзелді: оның басшылығындағы алғашқы ойында Ливерпуль 2:0 жеңілді, ал команда төмен түсу қаупінен арылып, финалда Манчестер Юнайтедті 1:0 еңсеріп, Англия Кубогын тарихында бесінші рет алды. Бұл жеңіс Эйзельден кейінгі алғашқы еуропалық жорыққа жолдама берді, 1995/96 маусымында клуб Премьер-лигада алтыншы орынға шықты. Келесі маусымдағы 15-орыннан кейін Ройл кетті, оның орнын уақытша капитан Дэйв Уотсон басты. 1997 жылы үшінші рет тағайындалған Кендаллдың тұсында команда 17-орында қалып, Болтон Уондерерстен гол айырмасы артық болғаны үшін ғана дивизионда сақталды. 1998 жылдың жазында келген Уолтер Смит үш маусым бойы кесте төменгі жартысынан шыға алмады және 2002 жылдың наурызында жұмыстан кетірілді.

Смитті ауыстырған Дэвид Мойес клубты 15-орынға жеткізіп, қауіптен құтқарды, ал 2002/03 маусымында команда 1996 жылдан бергі ең жоғары нәтижені — жетінші орынды көрсетті. Оның тұсында негізгі құрамға Уэйн Руни кірді, 2004 жылдың жазында ол Манчестер Юнайтедке клуб рекордын жаңартқан 28 миллион фунтқа сатылды. 2004/05 маусымындағы төртінші орын УЕФА Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңіне жолдама берді, бірақ команда топтық кезеңге өте алмай, кейін УЕФА Кубогынан да шығып қалды. Клуб 2007/08 және 2008/09 маусымдарында УЕФА Кубогына қатысты, 2009 жылы Англия Кубогының финалисті болды. Мойес кеткен соң келген Роберто Мартинес бірінші маусымында командамен Премьер-лигада бесінші орын алып, 72 ұпаймен 27 жылдағы ең жақсы көрсеткішке жетті, келесі жылы Еуропа лигасының 1/8 финалында Киев Динамосынан ұтылды, ал 2015/16 маусымында Лига Кубогы мен Англия Кубогының жартылай финалдарында тоқтап, маусым соңында қызметінен кетірілді. Одан кейін клубты Рональд Куман (Еуропа лигасына жолдама алды), Сэм Аллардайс, Марко Силва, Карло Анчелотти, бұрын Ливерпульді басқарған және екі Мерсисайд клубына да бапкер болған екінші маман Рафаэль Бенитес, Фрэнк Лэмпард пен Шон Дайч басқарды. 2022/23 маусымының соңғы ойынында Борнмутты 1:0 жеңіп, команда төмен түсуден аз айырмамен құтылды.

2023 жылғы 17 қарашада клубқа Премьер-лиганың қаржылық тұрақтылық қағидаларын бұзғаны үшін дереу күшіне енетін 10 ұпай айыппұлы салынды: үш жылдағы шығын рұқсат етілген 105 миллион фунттан асып кеткен еді. Бұл — лига тарихындағы ең ауыр жаза, 2010 жылы Портсмутқа салынған тоғыз ұпайдан да артық. Клуб шешімге шағым түсірді, 2024 жылдың 24 қаңтарында оған қаржылық қағидаларды бұзғаны үшін жаңа айып тағылды. 2025 жылдың 9 қаңтарында Дайч қызметінен алынып, командаға он екі жылға жуық үзілістен кейін Дэвид Мойес қайта келді.

Клубтың дәстүрлі түсі — корольдік көк жейде, ақ шалбар және ақ шұлық. Тарихының алғашқы онжылдықтарында форма талай өзгерді: бастапқыда ақ, сосын көк-ақ жолақты жейде киілді, бірақ жаңа ойыншылар ескі клубтарының жейдесімен ойнағандықтан, шатасу туып, жейделерді қара түске бояу шешілді (сол кезде команда «Қара күзет» деп аталды), кейін көңілсіз көрінген формаға қып-қызыл баулық қосылды. 1892 жылы Гудисон Паркқа көшкенде түстер қызғылт-қою көк жолақты болды, сосын көк өңірлі лағыл жейдеге ауысты, ал корольдік көк жейде мен ақ шалбар алғаш 1901/02 маусымында киілді. 1906 жылы команда ашық көк түсте ойнады, бірақ жанкүйерлердің қарсылығынан кейін бұрынғы түс қайтарылды. Сырт формада бұрын ақ жейде мен қара шалбар, 1968 жылдан бастап көбіне сарғыш жейде мен көк шалбар пайдаланылды.

1937/38 маусымының соңында клуб хатшысы, кейін алғашқы бас бапкері болған Тео Келли клубтық галстук жасауды ойлап, төрт ай еңбектенгеннен кейін эмблемаға 1787 жылы тұрғызылған және әлі Эвертон Броуда сақталған Эвертон түрмесінің (Everton Lock-Up) бейнесін таңдады. Оның екі жағына жеңіс белгісі саналатын лавр шоқтары және «Nil satis nisi optimum» («Ең жақсысынан басқасы жеткіліксіз») деген ұран қосылды. Галстуктар алғаш 1938/39 маусымының ашылуында тағылды. Жейдеде 1922–1930 жылдары «EFC» әріптері, 1972 жылдан бастап ірі «EFC» жазуы болды, ал Келли жасаған эмблема 1978 жылы жейдеге түсіп, содан бері сақталып келеді. 2013 жылдың мамырында ұсынылған жаңа нұсқа жанкүйерлердің қарсылығына тап болды: жанкүйерлер сайтындағы сауалнамада 91 пайыз теріс жауап берілді, наразылық петициясына 22 мыңнан астам қол жиналды, клуб кешірім сұрап, жаңа эмблема жасауға кірісті. 2013 жылдың 3 қазанында таныстырылған нұсқаны дауыс берген жанкүйерлердің 80 пайызға жуығы қолдап, ол 2014 жылдың шілдесінен қолданысқа енді.

Ең танымал лақап аттары — «Тоффилер» немесе «Тоффимендер», ол Гудисонға көшкеннен кейін пайда болды. Ең белгілі түсіндірме бойынша Эвертон ауылында, эмблемадағы түрменің қарсысында Mother Noblett's деген кәмпит дүкені болып, онда Everton Mints сатылған; осы байланысты еске алып, ойын алдында қыз алаң шетімен жүріп, жанкүйерлерге тегін кәмпит шашатын «Тоффи ханым» дәстүрі сақталған. Басқа нұсқа Village Street көшесіндегі Ye Anciente Everton Toffee House үйімен байланысты. 1901 жылдан бері команда қарапайым «Көктер» деп аталады, 1928 жылы Стив Блумер Эвертонның ойынын «ғылыми» деп бағалағаннан кейін «Ғылым мектебі» атауы шықты, 1995 жылы Англия Кубогын алған жауынгер құрам «Соғыс иттері» деп аталды, ал 2002 жылы клубқа келген Дэвид Мойес оны «Халық клубы» деп атап, бұл жартылай ресми лақап атқа айналды.

Алғашқы кездері команда Стэнли Парктің оңтүстік-шығыс бұрышында ойнады, тұңғыш ресми ойын 1879 жылы өтті. 1882 жылы Дж. Круитт есімді адам Прайори-Роудтағы жерді сыйға тартты, жаңа алаң дайындалып жатқанда клуб Уолтон-Стайлзде де ойнады; Прайори-Роудтағы бірінші ойын 1883 жылдың қарашасында өтіп, Хартфорд Сент-Джонс 3:1 жеңілді, бірақ шу мен жанкүйерлердің мінезіне байланысты бір маусымнан соң алаңнан кетуге тура келді. 1884 жылы клуб Энфилдті жалға алды, ал 1885 жылы жерді сатып алған Джон Хоулдинг жалдау ақысын 100 фунттан 1888 жылға қарай 240 фунтқа дейін көтеріп, клубтың іс жүзінде иесіне айналды. Ақы өсуі және Хоулдингтің клубты толық бақылауға алу әрекеті 1892 жылы Эвертонның Энфилдтен Гудисон Паркқа көшуіне себеп болды. Хоулдинг клубтың атауы, түстері, кездесулері мен лигадағы орнына иелік етпек болды, бірақ Футбол ассоциациясы рұқсат бермеді, сөйтіп ол жаңа клуб — Ливерпульді құрды.

1892 жылы ашылған Гудисон Парк — Англияда салынған алғашқы ірі футбол стадионы. Ол Ұлыбританияда жоғарғы дивизион ойындарын барлық аренадан көп өткізген, 1966 жылғы әлем чемпионатының жартылай финалын қабылдаған жалғыз ағылшын клубтық стадионы болды, сондай-ақ алаң асты жылытуы бар және барлық тұсында екі қатарлы мінбесі бар алғашқы ағылшын аренасы саналады. 1962 жылдан бері ойын алдында ойыншылар «Z-Cars» телехикаясының әуені ретінде танылған «Johnny Todd» әніне алаңға шығады; 1994 жылы екі жолы басқа әуендер қойылып, жанкүйерлердің толық наразылығына ұшыраған. 2025/26 маусымынан бастап ер адамдар командасы жаңа аренаға көшкендіктен, Гудисон Парк Эвертонның әйелдер командасының үйі болды — бұл Ұлыбританиядағы әйелдер футболына арналған ең үлкен стадион.

Жаңа стадион туралы әңгіме 1996 жылы басталды: алғашында 60 мың орындық арена жоспарланды, сосын Кингс-Докта 55 мың орындық нұсқа ұсынылып, қаржы мәселесіне байланысты қабылданбады. 2004 жылы Эвертон Ливерпульмен Стэнли Парктегі ортақ стадион жөнінде келіссөз жүргізді, бірақ шығынның жартысын жинай алмағандықтан келіссөз үзілді. Жаңа аренаға рұқсат 2021 жылдың шілдесінде алынып, құрылыс тамызда басталды: бірінші кезеңде док 500 мың текше метр теңіз құмымен толтырылып, 2 500 тік бетон қада орнатылды. Сыйымдылығы 52 888 орын болатын стадионның бағасы шамамен 760 миллион фунт деп есептелді, 2025 жылдың 16 мамырында оның атауы алғашқы демеушісі құрметіне Хилл Диккинсон Стэдиум болып өзгерді. Клуб 1966 жылдан 2007 жылға дейін Ливерпульдің Уэст-Дерби ауданындағы Беллефилдте жаттықты, 2007 жылдың 9 қазанында негізгі құрам Хейлвудтағы Финч Фарм кешеніне көшті; онда үш алаңшада он шым алаң, синтетикалық жабын, Гудисон Парктің көшірмесі жасалған алаң, фитнес-орталық, гидротерапия бассейні, физиотерапия бөлмесі және медиа-орталық бар.

Клубтың жанкүйерлері Эвертониандар немесе «Көктер» деп аталады. Қолдаудың негізгі бөлігі Англияның солтүстік-батысынан — Мерсисайд, Чешир, батыс Ланкашир пен Үлкен Манчестердің батыс аудандарынан келеді, сондай-ақ Солтүстік Уэльс, Ирландия мен Шотландиядан жанкүйерлер жетеді. Ливерпуль қаласының өзінде Эвертон мен Ливерпуль жанкүйерлері аймаққа бөлінбей, бір-бірімен араласып өмір сүреді. Клубтың Солтүстік Америка, Сингапур, Индонезия, Ливан, Малайзия, Тайланд, Үндістан және Австралиядағы жанкүйерлер клубтары бар, жанкүйерлерінің бірі — Пол Маккартни; When Skies are Grey және Speke from the Harbour фэнзиндері шығады. Эвертон қонақтағы ойындарға көп жанкүйер алып жүреді: 2009 жылдың қазанында Бенфикамен ойынға 7 000 адам барды — бұл 1985 жылғы Кубок иегерлері кубогының финалынан кейінгі еуропалық ойындағы ең көп сырт қолдау болды.

Клубтың басты бәсекелесі — көршілес Ливерпуль, олармен Мерсисайд дербиі өтеді. Бақталастық Энфилд иелерімен қақтығыстан және Ливерпульдің 1892 жылы құрылуынан бастау алды. Дерби әдетте толық стадионға жиналады және басқа ағылшын дербилеріне қарағанда сыйластыққа негізделген саналады: Хиллсборо қырғынында қаза болғандарды еске алып, Стэнли Парк арқылы екі стадионның қақпасын жалғаған қызыл және көк шарфтардан тізбек құрылды. Дегенмен алаңдағы күрес қатал: Премьер-лига тарихында ешбір кездесуде бұл дербидегіден көп қызыл карточка көрсетілмеген. Гудисон Парктегі соңғы Мерсисайд дербиі 2025 жылдың 12 ақпанында 2:2 есебімен аяқталды.

Клуб рекордтарында Невилл Саутолл 1981–1997 жылдары негізгі құрамда 751 ойын өткізіп, алда тұр, екінші орында 534 матчпен бұрынғы капитан, орталық қорғаушы Брайан Лэбон. Ең ұзақ өнер көрсеткені — қақпашы Тед Сагар: 1929–1953 жылдары, соғыстың екі жағын қамтып, 23 жыл ойнап, 495 матч өткізді. Саутоллдың бір маусымда 15 «құрғақ» ойын рекордын 2008/09 маусымында 17 голсыз кездесу өткізген америкалық қақпашы Тим Ховард жаңартты. Клубтың үздік бомбардирі — барлық турнирде 383 гол соққан Дикси Дин, екінші орында 159 голмен Грэм Шарп; Дин бір маусымда 60 гол соғу бойынша Англия рекордын сақтап отыр. Үй ойындарындағы көрермен рекорды — 1948 жылдың 18 қыркүйегінде Ливерпульмен кездесуге келген 78 299 адам. Клуб тарихындағы ең қымбат сатып алу — 2017 жылы Суонси Ситиден 45 миллион фунтқа келген исландиялық жартылай қорғаушы Гилфи Сигурдссон, ал ең қымбат сату — сол жылы Манчестер Юнайтедке бастапқыда 75 миллион фунтқа кеткен Ромелу Лукаку, бұл сол кезде екі ағылшын клубы арасындағы ең үлкен трансфер болды. Эвертон Англияның жоғарғы дивизионында ойнаған маусым саны бойынша рекордшы: 2024/25 маусымы аяқталғанда 126 маусымның 122-сінде элита құрамында өнер көрсетті (екінші дивизионда тек 1930/31 және 1951–1954 жылдары ойнады) және 1992 жылдан бері Премьер-лиганың барлық маусымына қатысқан алты клубтың бірі. Эвертон — Астон Вилла кездесуі — ағылшын элитасында ең көп өткен матч: Футбол лигасын құрушы екі клуб 214 ойын өткізді.

1888 жылдан бері клубта 48 ойыншы капитан болды, бірінші капитан — Ник Росс. Ең ұзақ, 1948 жылдан 1957 жылға дейін тоғыз жыл капитан болған Питер Фаррелл бұл уақытта бірде-бір жүлде алмады. Жүлдеге ең бай капитан — клубтың ең табысты кезеңінде командаға жетекші болған Кевин Ратклифф: ол капитан ретінде жеті жүлде, соның ішінде бірінші дивизионның екі титулын, төрт Қайырымдылық қалқанын және Кубок иегерлері кубогын алды. Бас бапкерлер арасында ең ұзақ жұмыс істегені — 1961–1973 жылдары 594 ойында команданы басқарған Гарри Кэттерик, ең көп жүлде жеңіп алғаны — Ховард Кендалл: екі чемпиондық, 1984 жылғы Англия Кубогы, 1985 жылғы Кубок иегерлері кубогы және үш Қайырымдылық қалқаны. 1939 жылға дейін құрамды клуб хатшысы немесе комитет таңдап отырған.

Эвертон — акциялардың көбі директорлар кеңесінің қолында болатын шектеулі жауапкершілікті компания. 2016 жылы Фархад Мошири клуб акцияларының 49,9 пайызын сатып алды. 2023 жылдың қыркүйегінде Моширидің 94,1 пайыздық үлесін алуға Майамидегі 777 Partners келісім жасады, бірақ мәміле қарыздарға байланысты 2024 жылы күшін жойды. Сол жылдың 21 маусымында клуб Серия А-дағы Рома иелері Фридкин тобымен айрықша келісім жасады, ал 14 желтоқсанда Премьер-лига мәмілені растап, бес күннен кейін американдық миллиардер Дэн Фридкин клубты ресми түрде иеленді. 2025 жылдың шілдесінде Фридкин тобы Эвертон мен Рома кіретін футбол активтерін басқаратын Pursuit Sports құрылымын іске қосты, ал тамызда Эвертон барлық қызметкеріне лайықты зейнетақы жинағын міндеттеген алғашқы Премьер-лига клубы болғанын жариялады.

Клубтың Everton in the Community қайырымдылық бөлімі жергілікті қауымға, соның ішінде мүгедектігі бар адамдарға спорттық және әлеуметтік бағдарламалар ұсынады. Эвертон Ирландия, Канада, Тайланд, Кипр және АҚШ-тағы клубтар мен ұйымдармен байланыс орнатқан; құрметіне аталған Чилидің Эвертон де Винья-дель-Мар клубымен ерекше қатынасы бар — 2010 жылдың 4 тамызында чили командасының 100 жылдығына орай Гудисон Паркте «Copa Hermandad» жолдастық матчы өтті. Клуб 2007 жылы Everton Tigers кәсіпқой баскетбол командасын құрып, ол 2009 жылы Британ баскетбол лигасының кубогын, 2010 жылы плей-оффты жеңіп алды, бірақ 2010/11 маусымының алдында қаржыландыру тоқтатылып, команда Mersey Tigers атауымен қайта құрылды.

Клуб мәдениетте де із қалдырды: Кен Лоучтың 1969 жылғы «The Golden Vision» телефильмінде Эвертон жанкүйерлерінің өмірі көрсетіліп, шабуылшы Алекс Янг өзінің рөлінде ойнады; Пол Гринграсстың 1997 жылғы «The Fix» фильмінде 1962/63 чемпиондық маусымы тұсындағы матч сату жанжалы, Гарри Кэттерик бейнесімен қоса бейнеленді; 2015 жылғы «Creed» фильмінің шешуші жекпе-жегі Гудисон Паркте түсіріліп, Эвертон жанкүйері, ливерпульдік боксшы Тони Беллью киімінде клуб эмблемасын тақты. Клуб 1980–1990 жылдары Британия синглдер кестесіне төрт рет кірді, ең табысты әні — 1985 жылы 14-орынға дейін көтерілген «Here We Go», ал 2020 жылы шыққан «Spirit of the Blues» синглы 64-орынға жетті.