Гент тарихы

Клубтың тарихы 1864 жылы гимнастиканы дамыту мақсатында құрылған Société Gymnastique la Gantoise қауымдастығынан басталады — бұл оны Белгиядағы ең көне спорт клубтарының біріне айналдырады. 1891 жылы ол Association Athlétique-пен (өзі Racing Club, Running Club және Red Star сияқты жас командалардың бірігуінен пайда болған) қосылып, Association Athlétique La Gantoise деп аталды; қауымдастық қызметі жеңіл атлетика, бокс, крикет, велоспорт, қылышпен семсерлесу, хоккей, жүзу және теннисті қамтыды. Клуб ұзақ уақыт француз тіліндегі La Gantoise атауымен белгілі болды және Белгияның француз тілді бөлігінде оны әлі де осылай атайды; қазіргі нидерланд тіліндегі атауға 1971 жылы көшті.

Футбол бөлімі 1900 жылы Гентке жақын Мелле колледжінің студенттерінің бастамасымен ашылды. Команданың бірінші президенті дәрігер Гектор Прием болды, ойындар Карпантье алаңында өткізілді. Бастапқыда қара-ақ түстер таңдалған, бірақ 1900 жылғы 31 қазанда клуб ресми мүше болған кезде түстер көк пен ақ болып өзгертілді. Алғашқы ресми кездесу 1900 жылғы 15 қарашада Omnium Sporting Club-қа қарсы өтті. Клубтың «Буффалос» («Буйволдар») деген лақап аты қалаға XX ғасырдың басында Буффало Билл және оның «Жабайы Батыс» циркі келгеннен кейін пайда болды, ал эмблемадағы үнді профилі Буффало Биллмен бірге өнер көрсеткен үнді көсемдерінің қауырсынды бас киімдерінен шыққан деп саналады; соңғы жылдары бұл эмблема кейбір пікірталастар туғызды.

1904 жылы команда Муссенстраатқа, 1913 жылы — Альберт даңғылына көшті, онда футбол алаңы, жаттығу алаңдары, теннис корттары мен жеңіл атлетика аренасы салынды; бұл стадион Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1915 жылғы 9 желтоқсанда толық өртеніп кетті. 1912–1913 жылдары команда екінші дивизионда чемпион болды, 1914 жылы корольдік атақ алып, ARA La Gantoise деп атала бастады. Жоғары дивизиондағы алғашқы маусым (1913–1914) ауыр болды: құлаудан тек Standard Club Liégois-ға қарсы қосымша матч арқылы құтылды. 1920 жылы клуб Гентбрюггеге көшіп, сонда «Жюль Оттен» стадионы бой көтерді; бұл арена 1920 жылдан 2013 жылға дейін команданың үйі болды.

Гент Белгия футболының ең жоғары деңгейінде бірінші рет 1913–1914 және 1928–1929 жылдар аралығында, екінші рет 1936–1937 жылдан 1966–1967 жылға дейін ойнады. Елуінші жылдардың орта тұсы клубтың сол кезге дейінгі ең күшті кезеңі болды: 1953–1954 жылдары команда KFC Malinois-пен ұпай саны бірдей болып, чемпион Андерлехттен бір ұпай артта қалып үшінші орын алды, келесі маусымда чемпионнан үш ұпай кейін қалып, жеке-дара екінші болды. 1964 жылы Гент Белгия Кубогын алды — бұл клуб тарихындағы алғашқы ірі жеңіс. Осы жеңіс арқылы ол Еуропа Кубок иелерінің кубогына қатысқан алғашқы белгиялық команда болды, бірақ бірінші айналымда Вест Хэм Юнайтедтен ұтылды. 1967 жылы клуб үш онжылдықтан кейін жоғары дивизионнан шықты, алайда бір жылдан соң қайта көтерілді.

1970 жылдардың басынан клуб үшін қиын кезең басталды: 1970–1971 маусымда Клуб Брюггеден жеңіліп, маусым аяқталуына алты матч қалғанда екінші дивизионға түсті, 1974 жылы тіпті үшінші дивизионға дейін құлады. Бір жылдан кейін екінші дивизионға оралып, 1980 жылға дейін сонда ойнады, содан кейін жоғары дивизионға көтерілді. 1980 жылдар анағұрлым жақсы болды: 1984 жылы Белгия Кубогы қайта жеңіп алынды, осы кезеңде команда еуропалық жарыстарға төрт рет қатысты, ал 1986–1987 жылдары УЕФА Кубогының үшінші айналымына шықты.

1990–1991 маусымда Рене Вандерейкеннің басшылығымен, құрамында Франк Даувен, Эрик Вискаль және Эрвин Ванденберг сияқты футболшылар болған команда ұзақ уақыт кестенің басында жүріп, ақырында үшінші орында тұрақтады. 1991 жылы УЕФА Кубогында Гент Лозанна-Спорт, Айнтрахт Франкфурт және Динамо Мәскеу командаларын ұтып, ширек финалда Аяксқа қарсы ойнады — бұл клубтың еуропалық турнирлердегі ең үлкен жетістіктерінің бірі. Кейінгі жылдары клуб кестенің төменгі жағына түсті: 1994 жылдан 1997 жылға дейін маусымдарды құлау аймағының сәл жоғарысында аяқтады. 1990 жылдардың соңында бас бапкер Тронд Соллиедпен нәтижелер жақсарып, клуб 1999–2000 жылдары еуропалық жарысқа шықты, бірақ жаңа бапкер Хенк Хауваарттың кезінде Аякстан ауыр есеппен ұтылды. Келесі маусымда Гент УЕФА Интертото Кубогының жартылай финалында ПСЖ-мен кездесті.

2004 жылы клубқа бапкер Жорж Леекенс келді. Оның тұсында команда алты матчта, оның ішінде 2006 жылғы 1 сәуірде бақталас Клуб Брюггені 4:1 ұтқан кездесуде есте қалатын ойындар көрсетті, ал 2006–2007 және келесі маусымда Белгия чемпионатында төртінші орын алды. Леекенс Локеренге кеткен соң, жеті жыл бұрын табысты жұмыс істеген Тронд Соллиед қайта тағайындалды; оның басшылығымен Гент кубоктың үшінші финалына шығып, Андерлехттен ұтылды. Соллиед Херенвенге кеткеннен кейін клубты, Стандардпен чемпион атағын алған Мишель Прюдомм Ману Феррера және Стан ван ден Бюйспен бірге басқарды; 2008–2009 маусымда команда төртінші орында тұрақтады. 2009–2010 жылдары Гент пен Клуб Брюгге екінші орын мен Чемпиондар лигасына жолдама үшін қатты күресті: 2010 жылғы 8 мамырда Гент тікелей кездесуде 6:2 жеңіске жетіп, жолдаманы қолға алды, ал бір аптадан кейін финалда Церкле Брюггені ұтып, 26 жылда бірінші рет Белгия Кубогын жеңді.

2013 жылғы 17 шілдеде клуб жаңа стадионын ашты — салтанатты матчта ВфБ Штутгарт 2:0 есебімен ұтылды. Қазіргі атауы — «Планет Груп Арена», сыйымдылығы 20 175 орын. 2015 жылғы 21 мамырда Гент өз алаңында Стандардты 2:0 ұтып, тарихында бірінші рет Белгия чемпионы атағын иеленді және УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне тікелей жолдама алды. H тобында клуб Зенит (Санкт-Петербург), Валенсия және Лионмен ойнады: Лионмен үйде 1:1, Санкт-Петербургте «Петровскийде» Зениттен 1:2, «Местайяда» Валенсиядан 1:2, содан соң үйде Валенсияны 1:0 (Свен Кумстың пенальтиден соққан голы — Чемпиондар лигасындағы алғашқы жеңіс), Лионда «Жерланда» 95-минуттағы гол арқылы 2:1 және Зенитке қарсы 2:1. Топта екінші орын алған Гент 2000–2001 жылдардағы Андерлехттен кейін Чемпиондар лигасының плей-оффына шыққан екінші белгиялық команда болды. 1/8 финалда Вольфсбургтан үйде 2:3, сырт алаңда 0:1 есебімен ұтылды, дегенмен бұл клубтың еуропалық турнирлердегі ең жақсы маусымы болып қалды.

2016–2017 жылдары Еуропа лигасында Гент Тоттенхэм Хотспурмен кездесіп, үйде жеңіске жетті және Уэмблиде тең ойнап, жалпы есеппен келесі айналымға өтті; сырт алаңдағы секторда жанкүйерлердің жақсы беделі үшін қосымша 1000 билет берілгеннен кейін шамамен 8 мың Гент жанкүйері жиналды. Келесі айналымда команда белгиялық Генктен ұтылды.

Клубтың басты бақталасы — Клуб Брюгге; олардың кездесуі бұқаралық ақпарат құралдарында Фландрияның екі мәдени астанасының матчы ретінде «Фландрия шайқасы» деп аталады. Батыс Фландриядан ішкі көшу себебінен Гент қаласында Клуб Брюггенің де көптеген жанкүйері бар, ал Гент жанкүйерлері өзінің жергілікті бірегейлігін мақтан етеді және қарсыластарын нидерландша «боерен» («шаруалар») деп атайды.

Клуб трофейлері: Белгия бірінші дивизионының чемпионы (2014–2015), күміс жүлдегері (1954–1955, 2009–2010, 2019–2020); Белгия Кубогының жеңімпазы (1963–1964, 1983–1984, 2009–2010, 2021–2022) және финалисті (2007–2008, 2018–2019); Белгия Суперкубогының иесі (2015) және финалисті (1983–1984, 2010, 2022); УЕФА Интертото Кубогының финалисті (2006, 2007).

Клуб рекордтарын Морис Виллемс (1952–1962 жылдары 185 гол) және Арман Сегерс (1949–1960 жылдары негізгі құрамда 507 матч) иеленеді. Белгия чемпионатының үздік бомбардирі атағын Гент футболшыларының алтауы алды: Морис Виллемс (1956–1957, 28 матчта 35 гол), Ронни Мартенс (1984–1985, 34 матчта 23 гол), Эрвин Ванденберг (1990–1991, 34 матчта 23 гол), Уле Мартин Арст (1999–2000, 33 матчта 30 гол), Джонатан Дэвид (2019–2020, 29 матчта 18 гол) және Юго Кюйперс (2022–2023, 39 матчта 27 гол). 1958–1959 жылдары клубтың орталық қорғаушысы болған Роланд Сторме «Алтын аяқ киім» жүлдесін алды, Рене Вандерейкен 1991 жылдың үздік бапкері, Фредерик Эрпул 2004 жылдың үздік қақпашысы деп танылды; Эрпул сондай-ақ 2002–2005 жылдары Жан-Клод Бувиді төрт рет жеңіп алды. Мбарк Буссуфа бірнеше жүлдеге, соның ішінде «Қара ағаш аяқ киімге» ие болды, ал мысырлық Ахмед Хоссам (Мидо) бұл жүлдені 2001 жылы алған.

Клубтың үздік ойыншысына жыл сайын беріліп келетін Жан-Клод Буви жүлдесі 1979 жылы негізделген және кейін 1986 жылы автокөлік апатынан қайтыс болған Гент футболшысы Жан-Клод Бувидің құрметіне аталған. Гент футболшыларының арасында Белгия құрамасына ең көп шақырылған ойыншы — 1955–1958 жылдары 21 матч өткізген Ришар Орланс; Марк Ван Дер Линден 1990 жылы Италиядағы әлем чемпионатына Белгия құрамасының қатарында барды. Конголық Леон Мокуна 1957 жылы Белгия чемпионатында ойнаған алғашқы африкалық футболшы болды, оның отандастары Пьер Мвана Касонго клубқа 1965 жылы, Кийика Токоди 1980 жылы қосылды.