Хетафе тарихы

Қаладағы футболдың тарихы 1923 жылы құрылған Сосьедад Хетафе Депортивоктан басталады, ол 1928–1932 жылдары төменгі дивизиондарда ойнады. Азамат соғысынан кейін, 1945 жылы бес хетафелік — Энрике Кондес Гарсия, Аурелио Миранда Олавария, Антонио Корредор Лосано, Мануэль Серрано Вергара және Мигель Куберо Франсес — «Ла Маркесина» барында бас қосып, жергілікті команда құруға шешім қабылдады. Клуб 1946 жылғы 24 ақпанда Клуб Хетафе Депортиво деген атаумен ресми түрде тіркелді. Алғашында команда қақпа бағанасы да жоқ артиллерия полкінің алаңында, кейін Сан-Исидрода ойнады. 1956–1957 жылғы маусымда Вильярробледоны жеңіп, үшінші дивизионға көтерілді, ал 1957–1958 жылдары Сегундаға шығуға сәл ғана жетпей, Альмерия клубынан ұтылды.

1970 жылғы 2 қыркүйекте президент Франсиско Вараның тұсында клуб «Лас Маргаритас» стадионын ашты, ашылу матчында Мишлен командасын 3:1 есебімен жеңді. Алты жылдан кейін, 1976 жылы команда тарихында алғаш рет екінші дивизионға көтерілді. 1976–1982 жылдары алты маусым Сегундада ойнап, әр жолы оныншы орыннан төмен қалды. 1978 жылы Испания Кубогының 1/8 финалында Барселонаға қарсы шығып, үй алаңында 3:3 тең ойнады, ал «Камп Ноуда» 0:8 есебімен ойсырай жеңілді. 1981–1982 жылғы маусым соңында футболшыларға жалақы төленбегендіктен клуб автоматты түрде төмендетіліп, таратылды.

Ол кезде, 1976 жылғы 1 қыркүйекте, Пенья Мадридиста Хетафе («Хетафедегі Реал Мадридтің жанкүйерлер клубы») атты жаңа ұжым құрылған еді. Ол төрт маусым түрлі дивизиондарда ойнап, кейін Клуб Депортиво Пенья Хетафе атауымен тағы екі маусым өткізді, ал 1982 жылғы 10 шілдеде Клуб Хетафе Промесаспен бірікті. Осы бірігудің негізінде 1983 жылғы 8 шілдеде қазіргі Хетафе Клуб де Футбол ресми түрде құрылды.

1983–1984 жылдары аймақтық лигалардан бастаған клуб төрт маусым қатарынан жоғарылап, Сегунда Б-ға жетті. 1994–1995 жылдары Сегундаға көтерілгенмен, онда екі жыл ғана тұрақтады. 1997 жылы Уэскаға қарсы екі матчтық плей-оффта жеңіске жетіп, төртінші дивизион Терсераға түсіп кетуден әрең аман қалды. 1998 жылғы 1 қаңтарда жаңа «Колисеум Альфонсо Перес» стадионы ашылды, ал 1999 жылы команда Сегунда Б-ның 1-тобында чемпион атанды. 1999–2000 жылдары екінші дивизионға оралып, тағы екі маусым ойнады. 2001–2002 жылғы маусымда қайта көтерілді: сол кезеңде команда футболшысы Себастьян Себас Гомес өлтірілді, ал клуб 3 миллион еуро қарызға батып, жалақы төлемеу дауына тап болды.

2003–2004 жылғы маусымда Хетафе Сегунданың көп бөлігінде кесте басында тұрып, соңғы турда Канар аралдарында Тенерифені 5:3 жеңді — сол матчта Серхио Пачон бес гол соқты. Осылайша клуб Реал Мадрид, Атлетико Мадрид және Райо Вальекано қатарында Мадрид қоғамдастығынан Ла Лигада ойнаған төртінші, астанадан тыс өңірдегі алғашқы команда болды. Испания футбол пирамидасының барлық сатысынан өтуге клубқа 20 жыл жетті.

Ла Лигадағы алғашқы 2004–2005 маусымын нашар бастап, кесте түбінде жүрген команда үй алаңында Эспаньол, Атлетик Бильбао, Валенсия мен Реал Мадридті жеңіп, 13-орында аяқтады және жоғары лигаға көтерілген командалардың ішінен түсіп қалмаған жалғызы болды. Маусым соңында бас бапкер Кике Санчес Флорес пен бірнеше ойыншы басқа клубтарға кетті. Келесі маусымда команда біраз уақыт кесте басында тұрып, тоғызыншы орында аяқтады. 2006 жылғы әлем чемпионатында Аргентинада туған Мариано Пернья Хетафе тарихындағы Испания құрамасының алғашқы ойыншысы атанды, кейін Атлетикоға ауысты.

2006–2007 жылдары клуб қайтадан тоғызыншы орында аяқтап, 38 матчта небәрі 33 гол өткізді, ал қақпашы Роберто Аббондансьери 12 рет қақпасын құрғақ сақтап, Самора жүлдесін иеленді. Маусымның басты жетістігі — Испания Кубогының финалына шығу: бұған дейін клуб ширек финалға да жетпеген еді. Жарты финалда Барселонаға «Камп Ноуда» 2:5 есебімен ұтылып, жауап матчында өз алаңында 4:0 есебімен реванш алды. «Сантьяго Бернабеуда» өткен финалда Хетафе Севильядан 0:1 есебімен жеңілді, бірақ Севилья Чемпиондар лигасына іріктелгендіктен, УЕФА Кубогына жолдама алды.

Екі маусым жұмыс істеген Бернд Шустер Реал Мадридке бас бапкер болып кетті, оның орнына Микаэл Лаудруп тағайындалды. УЕФА Кубогында команда G тобында бір ғана жеңіліспен бірінші орын алып, ширек финалда Еуропа кубогын төрт рет жеңген Бавариямен кездесті. Мюнхендегі матч 1:1 аяқталды, теңдікті Космин Контра қосымша уақытта орнатты. Жауап ойында Рубен де ла Ред алтыншы минутта алаңнан қуылды, Контра бірінші таймның соңында есеп ашты, бірақ 89-минутта Франк Рибери есепті теңестірді. Қосымша уақытта Хавьер Каскеро мен ауыстырудан шыққан Браулио 3:1 деген артықшылық сыйлады, дегенмен Лука Тони екі гол соғып, Бавария қонақтағы гол есебінен келесі кезеңге өтті. Сол маусымда Хетафе қатарынан екінші рет Испания Кубогының финалына шықты, «Висенте Кальдеронда» Валенсиядан 1:3 есебімен ұтылды.

2015–2016 жылғы маусым соңында клуб жоғары дивизионда 12 жыл өткізгеннен кейін Сегундаға түсті, бірақ 2016–2017 жылдары плей-оффта Уэска мен Тенерифені жеңіп, бірден оралды. 2017–2018 жылдары сегізінші, 2018–2019 жылдары бесінші орында аяқтады — бұл жоғары дивизиондағы ең жақсы нәтижесі. 2019–2020 жылғы Еуропа лигасында топта екінші орын алып, 1/16 финалда Аяксты жалпы есеппен 3:2 ұтты, ал 1/8 финалда COVID-19 пандемиясына байланысты бір матчпен өткен кездесуде Интерден 0:2 есебімен жеңілді. 2025–2026 жылғы маусымды команда жетінші орында аяқтап, УЕФА Конференция лигасына іріктелді, бұл ретте 38 матчта тек 32 гол соқты.

Жалпы алғанда клуб еуропалық турнирлерде тек УЕФА Кубогы/Еуропа лигасында (2007–2008, 2010–2011 және 2019–2020 жылдары) және Конференция лигасында ойнады; 2010–2011 жылдары плей-офф кезеңінде АПОЭЛ-ді жеңгенмен, топта үшінші орында қалды. Ұлттық деңгейде Хетафенің басты жетістіктері — Испания Кубогының екі рет күміс жүлдегері (2006–2007, 2007–2008) және Сегунда Б-ның 1-тобының чемпионы (1998–1999). Клуб Ла Лигада 22, Сегундада 7, Сегунда Б-да 11, Терсерада 1 және аймақтық дивизиондарда 3 маусым өткізген.

«Колисеум» стадионының алаң өлшемі 105х70 метр. Ол 1998 жылғы 1 қаңтарда ашылып, Испания құрамасының және Реал Мадридтің бұрынғы шабуылшысы Альфонсо Перестің құрметіне аталған: ол Хетафеде де, оған қарсы да ойнамағанымен, осы өңірден шыққан ең танымал футболшы саналады. Оған дейін команда жақын маңдағы «Лас Маргаритас» стадионында өнер көрсетті, ал «Колисеум» сол шағын құрылыстың табиғи жалғасы ретінде салынды. Стадион бірнеше рет жаңартылды, қазір 14 400 отыратын орын және бірнеше мың тұратын орын бар, сондықтан нақты сыйымдылық өзгермелі. Реал Мадрид, Атлетико Мадрид және Барселонамен матчтарда арена әдетте толып тұрады; тарихында алғаш рет барлық билет Бавариямен ширек финал алдында алдын ала сатылып кетті. Президент Анхель Торрес Мадридтің 2012 жылғы Олимпиада ойындарына үміткерлігі аясында стадионды 20 000 орындық аренаға дейін кеңейтуге ниет білдірген еді, алайда өтінімнің сәтсіздігі бұл жоспарды күмәнға қалдырды. Жаттығуларды команда жақын маңдағы спорт қалашығында өткізеді.

Жанкүйерлер Мареа Асуль немесе Асулонес деп аталады; клубтың 18 жанкүйерлер бірлестігі және 12 мың мүшесі бар. Реал Мадридтің бұрынғы ойыншысы Франсиско Павон клуб мүшесі, ал «Колисеумдағы» матчтарға Фернандо Алонсо мен Рафаэль Надаль келген. Жанкүйерлер Австралия, Швеция, Финляндия, Чехия, Аргентина, Шотландия, Дания, АҚШ пен Мексикада да бар, 2007 жылы Венесуэлада бірлестік ашылды. Сол жылы клуб маусымдық абонемент науқанында Ыбырайым, Мұса мен Исаның команда үшін құрбандыққа баруы туралы библиялық сюжеттерді пайдаланып дау тудырды және Ыбырайымға қатысты бөлікті алып тастауға мәжбүр болды. Маңызды жеңістерден кейін жанкүйерлер қала орталығындағы Сибелина мүсінінің жанына жиналады: 2007 жылғы кубок финалы алдында Торрес жанкүйерлерден жеңіс болса «Сибелинаны құлатуды» өтініп, жаңа мүсіннің ақысын төлеуге уәде берген. Клубтың Командос Асулес атты шағын ультрас тобы бар. 2011 жылы Хетафе әзіл-оспақ жарнама науқанын шығарып, жанкүйерлер санын арттыру үшін ерлерді сперма донорлығына шақырды және осы мақсатпен 1970 жылдардағы стильде түсірілген қысқаметражды фильм Мадридтегі донорлық клиникаларға таратылды.

Ең принципті қарсылас — географиялық жақындығына байланысты Леганес, олардың кездесуі Мадридтің Оңтүстік дербиі деп аталады. Сондай-ақ клуб Реал Мадрид, Атлетико Мадрид және Райо Вальекаономен бақталас. Барселонамен қарсылық 2006–2007 жылғы кубок жарты финалындағы 4:0 есебімен жеңістен кейін күшейді, ал Валенсиямен қатынас та шиеленісті: сол маусымда Хетафе «Местальяда» 4:2 жеңіп, тарихында алғаш рет кубоктың ширек финалына шықса, 2008 жылғы финалда Валенсия 3:1 есебімен жеңіп, оны алғашқы трофейінен айырды. Бұл қарсылықты Хетафе ойыншыларының, соның ішінде бас бапкер Кике Санчес Флорестің Валенсияға жиі ауысуы да қыздырып отырды.