Хапоэль (Беэр-Шева) — Израильдің Беэр-Шева қаласынан шыққан кәсіби футбол клубы, Израиль Премьер-лигасында өнер көрсетеді. Клубтың бастауында Хапоэль (Рамат-Ган) құрамында ойнаған Залман Каспи тұрды: ол Беэр-Шева өңіріндегі уақытша қоныстардан жас талант іздейтін бөлім ашты, ал 1949 жылы клуб құрылды. 1950 жылдың сәуірінде команда Хапоэль орталығының қарамағында ресми түрде тіркелді, тұңғыш ойынын 1950 жылғы 1 мамырда өткізіп, Оңтүстік Америкадан көшіп келген ойыншылардан құралған Хапоэль (Мефалсим) командасын 5:4 ұтты. Клубтың лақап аттары — Түйелер және Оңтүстіктің қызылдары. 2007 жылдан бері клубты иеленуші — кәсіпкер Алона Баркат. Клубта жастар құрамалары, әйелдер командасы және футбол академиясы жұмыс істейді.
1952 жылы қашықтық себебімен клубтың ресми жұмысы тоқтатылды, бірақ 1954 жылы команда қайта тіркеліп, Лига Гимельдің Негев аймағында ойнай бастады. 1955–1956 жылдардағы маусымда Йосеф Азранның жетекшілігімен оңтүстік аймақта бірінші орын алып, Хапоэль (Яффа) командасын 5:0 ұтқаннан кейін екінші дивизионға шықты. 1958–1959 жылдардағы маусымның соңында Израиль құрамасының бұрынғы бас бапкері Джек Гиббонс команданы Хапоэль (Нетания) клубына қарсы шешуші ойында 2:1 жеңіске жетелеп, Лига Алефке көтерді.
1964–1965 жылдары югославиялық бапкер Славко Милошевичпен клуб Лига Алефтің оңтүстік тобында екінші орыннан тоғыз ұпай алшақ бірінші болып, тарихында тұңғыш рет жоғары дивизионға шықты. 1969–1970 жылдардағы маусымда команда соңғы 16-шы орынды алып, бес жылдан кейін төмен түсті, бірақ келесі жыл бірден кері оралды. 1972–1973 жылдары бесінші орын ол кездегі ең жақсы көрсеткіш болды.
Тұңғыш чемпиондық 1974–1975 жылдары 37 жасар Амация Левковичпен келді: ол Израильде шабуылға шығатын қорғаушылар стилін бірінші енгізген бапкер саналды, құрамға 20 жастағы Ури Беньямин, 18 жастағы Джейкоб Коэн сияқты жасөспірімдерді қосты, ал командада 25 жасқа толған төрт-ақ ойыншы болды. Соңғы турға бір ойын қалғанда Маккаби (Яффа) командасын Эфраим Цвидің голымен 1:0 ұтып, клуб тұңғыш рет чемпион атанды; Ури Беньямин Израильдің үздік футболшысы атағын алды. 1975 жылдың жазында команда алғаш рет Суперкубок ойынына шығып, Хапоэль (Кфар-Сава) клубын 2:1 жеңді. 1975–1976 жылдары Бейтар (Иерусалим) сәтсіздігінің арқасында клуб қатарынан екінші чемпиондығын қолға алды.
1976 жылдың жазында Хапоэль (Беэр-Шева) және Бейтар (Иерусалим) Израиль футболы тарихында еуропалық жарыста — УЕФА Интертото Кубогында — тұңғыш ойнаған командалар болды. Беэр-Шева тобында Дания Кёге, Германия Герта және Бельгия Стандард (Льеж) клубтарымен кездесті, жалғыз жеңісін Васермил стадионында Кёгеге қарсы 2:1 есебімен алды. 1980-жылдарда клуб таблица ортасы мен төменгі белдеуінде жүрді, 1982–1983 жылдары үшінші орын алды, 1988 жылы Лилиан Кубогын, 1988–1989 жылдары тарихында бірінші рет Тото Кубогын жеңді, ал 1983–1984 жылдары Израиль Кубогының финалында Хапоэль (Лод) командасынан айып добымен ұтылды.
1990-жылдардың бірінші жартысы шабуылшы футболмен есте қалды: 1992–1993 жылдары Хишам Зуаби 17 гол салып, клуб рекордын орнатты, ал команда бір маусымда 52 гол соқты; келесі маусымда бұл көрсеткіш 54 голға дейін өсіп, үшінші орын УЕФА Кубогына жол ашты — Хапоэль (Тель-Авив) клубымен бірге Беэр-Шева израильдік клубтар қатысқан тұңғыш УЕФА Кубогының ойыншысы болды. 1995–1996 жылдары клуб Барселонадан үйде 0:7, қонақта 0:5 ұтылды. 1996–1997 жылдары Эли Гутманның жетекшілігімен финалда Маккаби (Тель-Авив) командасын Джованни Россоның голымен 1:0 ұтып, Израиль Кубогын алғаш иеленді.
1997 жылдың жазында сол кездегі иесі Эли Лахав жетекші ойыншылардың біразын жіберіп, клубты Эли Зиноға өткізді. Ойыншы тапшылығынан 17 жасар Йосси Бенаюн негізгі құрамға шығып, маусымда 15 гол салды, бірақ команда 27 жыл қатарынан ойнаған Лигат Леумитті тастап, төмен түсті. Сол маусымда Нидерланд Рода JC клубынан қонақта 0:10 ұтылу израильдік клубтың еуропалық турнирлердегі ең ауыр жеңілісі ретінде тарихта қалды. 2000–2001 жылдары клуб бірінші орыннан жоғары лигаға оралды, 2002–2003 жылдары Кубок финалына шықты, 2003–2004 жылдары төртінші орын алды, бірақ қаржылық қиындықтар 2004–2005 жылдары қайта құлдырауға апарды.
2007 жылдың шілдесінде клубты Алона Баркат сатып алды. Сол жылдың 29 тамызында Маккаби (Беэр-Шева) клубымен жаттығу ойынында шабуылшы Часве Нсофва жүрегі тоқтап қайтыс болды. 2008–2009 жылдары Гай Левимен команда төрт жылдан кейін Премьер-лигаға оралып, Лигат Леумит Тото Кубогын алды. 2013–2014 жылдары Элиша Левимен және Эльянив Барда, Маор Бузагло, Глинор Плет сияқты ойыншылармен клуб екінші орын алып, еуропалық жарысқа жолдама ұтты.
2015 жылы бас бапкер болған Барак Бахармен клуб жаңа дәуірге қадам басты: 2016 жылғы 21 мамырда, 40 жылдан кейін, тарихындағы үшінші чемпиондық қолға тиді — маусымда команда тек үш ойында ұтылып, 29 матчта жеңіліс көрмеді. 2016–2017 жылдары Чемпиондар лигасының іріктеуінде Шериф (Тирасполь) мен Олимпиакос ұтылды, плей-оффта Селтик жолды жауып, команда Еуропа лигасына түсті. Топтық кезеңде Беэр-Шева Интерді екі рет ұтып, Саутгемптонмен екі ойында тең түсіп, Спарта (Прага) клубынан екі рет ұтылды және тарихында бірінші рет топтан шықты; 1/16 финалда Бешикташтан жалпы есеппен 2:5 ұтылды. Сол маусымда клуб Тото Кубогын және қатарынан екінші чемпиондығын жеңді, ал 2017–2018 жылдары қатарынан үшінші, тарихындағы бесінші чемпион атағын алды. 2016–2017 маусым клубтың рекордтар маусымы болды: 26 жеңіс, 73 гол, 85 ұпай, +55 гол айырмасы, қатарынан 10 жеңіс.
2019–2020 жылдардағы Еуропа лигасының іріктеуінде Беэр-Шева Албания Лачиден кейін екінші кезеңде Қазақстанның Қайратымен ойнады: үйде 2:0 ұтып, Алматы орталық стадионындағы жауап матчында 1:1 тең түсіп, келесі айналымға шықты, кейін плей-офф раундында Фейеноордтан екі ойында 0:3 ұтылды. 2020 жылдың 13 шілдесінде клуб Маккаби (Петах-Тиква) командасын 2:0 ұтып, Израиль Кубогын жеңді. 2020–2021 жылдары іріктеудің төрт кезеңінен өтіп, Еуропа лигасының топтық кезеңіне шықты, онда Славия (Прага) клубын 3:1, Ниццаны 1:0 ұтып, топта үшінші орын алды. 2021–2022 жылдары Кубок финалында айып добымен 3:1 жеңіске жетті, қақпашы Омри Глазер төрт соққының үшін тоқтатты. 2024–2025 жылдары клуб Элянив Барданың орнына Ран Козухты екі жылға бас бапкер етіп тағайындады, тұрақты маусымды бірінші орында аяқтағанымен, Маккаби (Тель-Авив) клубынан екі ұпай қалып, екінші орында тұрақтады, 2025 жылғы 29 мамырда финалда Бейтар (Иерусалим) командасын ұтып, Кубокты иеленді. 2025–2026 жылдары клуб Суперкубокта Маккаби (Тель-Авив) командасын 2:1 ұтты, маусымның алғашқы үш лига ойынында 16 гол соғып клуб рекордын орнатты (бұрынғы, 15 голдық көрсеткішті 1952 жылы Маккаби (Тель-Авив) орнатқан) және тарихында бірінші рет жоғары дивизион маусымын қатарынан бес жеңіспен бастады; сол маусымда алтыншы чемпиондығы қолға тиді.
Клуб тарихындағы жалпы табысы — алты чемпиондық (1974–1975, 1975–1976, 2015–2016, 2016–2017, 2017–2018, 2025–2026), төрт Израиль Кубогы (1996–1997, 2019–2020, 2021–2022, 2024–2025), бес Суперкубок (1975, 2016, 2017, 2022, 2025), үш Тото Кубогы (1988–1989, 1995–1996, 2016–2017), екінші дивизион турнирлеріндегі жеңістер (1964–1965, 1970–1971, 2000–2001) және 1988 жылғы Лилиан Кубогы. Жеке рекордтар: Шломо Илуз — 515 ойын, Шалом Авитан — лигада 100 гол, Хишам Зуаби — бір маусымда 17 гол, Маор Бузагло мен Маор Меликсон — 14 гол-пас, Энтони Нвакаэме — еуропалық жарыстарда бір маусымда 8 гол, Мигел Витор — еуропалық ойындарда 51 матч.
1949 жылдан бері клуб үш алаңды ауыстырды: алғашқыда ескі қаладағы топырақ алаңда ойнады, 1959 жылғы 31 қазанда Беэр-Шевада муниципалдық стадион ашылып, тұңғыш ойын Хапоэль (Тель-Авив) клубына қарсы өтті. 1988 жылдың желтоқсанында Лилли Фридман-Васермил ханымның қаржысымен күрделі жөндеуден кейін арена Артур Васермил атына берілді — ханым 1943 жылы Майданек өлім лагерінде жеті жасында нацистер өлтірген ұлының атын мәңгілікке қалдырды. 1995 жылы Барселонамен ойынға дайындықта стадионға пластик орындықтар қойылды, 2009 жылы қалған секторлар жабдықталды. Васермилдегі соңғы ойын 2015 жылғы 30 мамырда өтіп, команда Бейтар (Иерусалим) клубын 4:0 ұтты. 2015–2016 маусымнан бастап клубтың үйі — сыйымдылығы 16 126 орындық Тернер стадионы: ол 2015 жылғы 16 қыркүйекте жанкүйерлерге ашылып, тұңғыш ресми ойыны 21 қыркүйекте Маккаби (Хайфа) командасына қарсы 0:0 есебімен өтті. Васермил аумағы жастар бөлімінің базасына айналды, онда ФИФА талаптарына сай жасанды шөпті алаң бар.
Клубтың дәстүрлі түстері — қызыл және ақ, үшінші жиынтық — көк; 1990-жылдары басты демеушінің түсі болған күлгін форма да киілді. Тұңғыш эмблема 1993 жылға дейін қолданылды, 1993–1995 жылдары клубтың Түйе деген лақап атына орай түйе бейнеленді, 1995–2016 жылдары таңбада футбол добының жартысы, муниципалдық үйді бейнелейтін мұнара және Негев мақтанышы деген ұран болды. 2016 жылғы 21 маусымда бекітілген қазіргі эмблема осы нұсқаға негізделген, оның астында бес чемпиондықты білдіретін жұлдыз орналасқан. Форма 2023–2024 маусымнан Umbro компаниясында дайындалады, бұған дейін Kappa, Adidas, Nike, Diadora, Lotto және Puma жабдықтаған; 2022 жылдан басты демеуші — Victory.
Клубтың жанкүйерлер тобы Израильдегі ең көпшілік қауымдардың бірі саналады. 2014 жылы The Camels 2005 және The South Side топтарының бірігуінен UltraSouth ультралар ұйымы құрылды: Васермилде 5-қақпа тұсында, Тернер стадионында оңтүстік трибунада орналасады, көрнекі қолдау көрсетімдерін дайындайды. 2016–2017 маусымда ұйым оңтүстік трибунаға жабдық сатып алуға 100 мың шекель жинауды көздеген науқанды бастап, қажетті қаржы 24 сағатта жиналды; ұйым саяси бейтараптық ұстанымын жариялады. Клубтың жастар бөлімі елдің ірі академияларының бірі саналады: 1969 жылы алғашқы жастар чемпионаты жеңіліп, кейін Хапоэль Хашлоша командасы қаланың басты жастар ұжымына айналды және барлығы төрт жастар чемпионатын жеңді. Клуб танымал мәдениетте де орын алды: израильдік Шемеш ситкомының бас кейіпкері осы клубтың жанкүйері, ал Ашер Хальперин Мен оған жынды болдым: махаббат пен футбол туралы әңгіме кітабын клубқа деген сүйіспеншілікке арнады.
Дереккөз: Уикипедия (CC BY-SA) · penalty.kz редакциясы қазақ тіліне бейімдеді