Илвес тарихы

Клуб 1931 жылы құрылды, ал алғашқы ресми матчтарын келесі жылы қалалық және аймақтық лигаларда өткізді. Жас ұжымға тәжірибелі ойыншыларды тарту қиынға соқты, ал мүшелердің басым бөлігін құраған мектеп оқушылары жазды ауылда өткізіп, матчтарға қатыса алмайтын. Сол себепті 1938 жылы Илвестің футбол командасы таратылып, клуб өзінің екінші негізгі спорт түрі — хоккейге ден қойды.

Футбол қызметі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қайта жанданды, 1947 жылы Илвес алғаш рет жалпыұлттық лигаларға шығуға жақындады. Алайда шешуші матчта жеңіліп қалды — бұл сол жылғы жалғыз жеңілісі еді, — содан кейін футбол клуб бағдарламасынан тағы алынып тасталды.

Үшінші оралу неғұрлым ұзақ әрі табысты болды: 1974 жылы Илвес бұрынғы қарсыластары Тампеллан Паллоилиятпен және Илвес-Кисcатпен (атауы ұқсас болғанымен, оның клубқа қатысы жоқ еді) бірікті. Илвес Илвес-Кисcаттың едәуір қарызын мойнына алып, оның орнына оның бірінші дивизиондағы орнын иеленді. Онда төрт жыл өткізіп, 1978 жылы алғаш рет Местарууссарьяға көтерілді.

Жоғарғы дивизиондағы алғашқы жылы орташа өтсе де, команда лигада қалды, ең бастысы — Финляндия Кубогының финалында ТПС-ты жеңіп, алғашқы ірі тағдырын алды. Кубок жеңісі клубқа еуропалық аренаға жол ашты: 1980/81 маусымындағы Кубок иелерінің кубогында Илвес Фейенордқа қарсы ойнады, голландиялық клуб екі кездесуде де басым түсті.

1983–1985 жылдар клуб тарихындағы ең табысты кезең болды. 1983 жылы Илвес алғашқы чемпиондық атағын жеңіп алды, келесі жылы 3-орын, 1985 жылы 2-орын иеленді. 1984/85 маусымындағы Еуропа чемпиондар кубогында клуб Ювентуспен кездесіп, жеңіліс тапты; Тампере стадионындағы үй матчын клуб тарихындағы ең көп көрермен — 24 073 жанкүйер тамашалады. 1986/87 маусымындағы УЕФА кубогында Илвес Глазго Рейнджерске қарсы өз алаңында еуропалық турнирлердегі алғашқы жеңісін тіркеді, бірақ жалпы есеппен 2:4 болып келесі айналымға шыға алмады.

1990 жылы Илвес Финляндия Кубогын жеңіп, ұзақ уақытқа соңғы тағдырын алды. 1991/92 маусымындағы Кубок иелерінің кубогында клуб Солтүстік Ирландияның Гленавон командасын ұтып, еуропалық турнирлерде алғаш рет екінші айналымға шықты. Онда үй матчында Ромамен тең ойнады, алайда жауап кездесуде римдіктер 5:2 есебімен жеңді.

1990 жылдардың басында Илвес алаңда да, алаңнан тыс жерде де қиындыққа тап болды: Финляндия экономикасында терең дағдарыс басталып, демеушілер табу қиындады, жұмыссыздық пен халықтың табысының азаюы стадионға келушілер санын күрт түсірді. 1996 жылғы маусым соңында клуб Юкконенге түсіп қалды. Екінші дивизиондағы екі маусымнан кейін Илвес банкроттыққа жақындады; ТПВ-мен бірігу әрекеті мүшелердің дауыс беруінен кейін тоқтатылды. Соған қарамастан Илвестің ерлер командасы Тампере Юнайтед болып қайта құрылды, ал Илвес балалар мен жасөспірімдер командаларына шоғырланды.

2010 жылдардың басында Тампере Юнайтед келісілген матчтар мен ақшаны жылыстату жанжалына араласып, лигадан шеттетілді және банкротқа ұшырады. Тампере қаласы жоғары дәрежелі футбол командасынан айырылды, өйткені ТПВ да төменгі лигаларда жүрген еді. Илвес ерлер командасын 2008 жылы Какконенде қайта құрып, баяу көтеріле бастаған болатын; Юнайтед жабылғаннан кейін бұл үдеріс жеделдеп, клуб 2013 жылы Юкконенге, ал 2015 жылғы маусымға Вейккауслигаға оралды.

Жоғарғы дивизионда клуб алғашқы екі маусымда кесте ортасында тұрақтап, 2017 жылы 3-орын иеленді. Бұл жетістік оған Еуропа лигасына жол ашты, бірақ іріктеудің бірінші айналымында болгариялық София Славиясы басым түсті. 2019 жылы Илвес Финляндия Кубогын үшінші рет жеңіп алды және келесі жылы Еуропа лигасы іріктеуінің бірінші айналымында Дублиннің Шемрок Роверс командасымен кездесті. COVID-19 пандемиясына байланысты бір матчпен өткен кездесу 2:2 есебімен аяқталды, ал екі команда 13 рет соққы орындаған ұзақ пенальти сериясында ирландиялықтар 12:11 есебімен жеңді.

2010 жылдардың соңында ескірген Таммела стадионы кәсіпқой футбол талаптарына сай келмей қалды. Қала оны бұзып, орнына мүлдем жаңа арена салуға шешім қабылдады, сондықтан 2020 жылғы маусымнан бастап Илвес Тампере стадионына көшті. Сыйымдылығы 16 мыңнан асатын бұл арена сол кездегі көрермен санына тым үлкен болды, ал алаң мен трибуна арасындағы жүгіру жолы ойындардағы ахуалды нашарлатты. Бұл пандемия салдары және алаңдағы көңіл көншітпейтін нәтижелермен қосылып, көрермен санының азаюына әрі қаржылық қиындықтарға әкелді.

Алайда 2023 жылғы күтпеген кубок жеңісі, жаңа стадионның аяқталуы және клубтың хоккей бөлімінің қаржылық қолдауы Илвесті қайтадан Вейккауслиганың алдыңғы қатарына шығарды; командаға спорттық директор Мийка Таккула мен бас бапкер Йоонас Рантанен келді. Жаңартылған үй аренасындағы алғашқы маусымда клуб лигада 2-орын алды және Еуропада нәтижелі өнер көрсетті: 2024/25 маусымындағы УЕФА Конференция лигасы іріктеуінің екінші айналымында Вена Австриясын ұтып, үшінші айналымда Юргорденнен жалпы есеппен 2:4 болып ұтылды.

Клубтың дәстүрлі түстері — жасыл мен сары: үй формасы әдетте сары жейде мен жасыл шолақ шалбардан тұрады, ал қонақтық жиынтық толықтай жасыл. Алғашқы жейде жасыл-қара тік жолақты болған, кейін бұл нұсқа арнайы форма ретінде қайталанып отырды, мысалы, 2021 жылғы клубтың 90 жылдығына арналған матчта. 1992 және 1993 жылдары Илвес сол кездегі басты демеушінің тілегімен қызыл түсті формада ойнады, қонақтық жиынтық ақ болды; мұндай таңдау жанкүйерлер арасында қатты наразылық тудырды. Клубтың алғашқы эмблемасында адымдап келе жатқан сілеусін бейнеленген. Қазіргі логотипті 1962 жылы Рауно Бромс жасаған және содан бері қолданылып келеді.

Жетістіктері: Местарууссарья/Вейккауслига чемпионы — 1983 жыл, күміс жүлдегері — 1985 және 2024 жылдар; Финляндия Кубогының иегері — 1979, 1990, 2019 және 2023 жылдар. Клубтың Ilves/2 деп аталатын резервтік командасы да бар.