«Қызылжар» — Петропавл қаласының кәсіпқой футбол клубы. Толық атауы — «Қызылжар СК» футбол клубы, құрылған жылы — 1968 жыл. Лақап аты — «қырандар». Клуб өз матчтарын 9100 орындық «Қарасай» стадионында өткізеді.
Кеңестік кезеңде команда КСРО біріншілігінің төменгі лигаларында ойнады. Ең жоғары көрсеткіші — 1981 жылы екінші лиганың 7-аймағында 13-орын. Тәуелсіз Қазақстанның 1992 жылғы алғашқы чемпионатында клуб жоғарғы лигадағы 24 команданың арасында 19-орын алды, ал 1993–1997 жылдары қаржы тапшылығынан ойнамады.
1998 жылы облыстың жаңа әкімі Даниал Ахметовтің тапсырмасымен командаға бюджеттен қаржы бөлінді, бірақ клуб бірінші лигада ойнауға ғана құқылы болды. Алдын ала кезең Талдықорғанда, финалдық кезең Алматы облысында өтті, сол ойындарда «Есіл» өз алаңында ойнамады. Финалда соңғының алдындағы орынды алғанына қарамастан, команда 1999 жылы Қазақстан чемпионатының жоғарғы лигасында ойнау құқығына ие болды, ал үздік үштікке кірген «Мұнайшы» мұндай мүмкіндік алмады.
1999 жылы «Аксесс-Индастриз» компаниясының Солтүстік Қазақстан филиалымен ынтымақтастық туралы келісім жасалып, команда «Аксесс-Есіл» деп өзгертілді. Бас бапкер болып украиналық маман Владимир Стрижевский тағайындалды, ол командаға Қазақстан ұлттық құрамасының ойыншылары Болат Есмағамбетов пен Александр Фамильцевті, петропавлдық футболдың тәлімгерлерінің бірі Олег Чухлебаны ағасы Юримен бірге, «Аланияның» бұрынғы ойыншысы Игорь Авдеевті, КСРО жоғарғы лигасында көп ойнаған Сергей Мазур мен Борис Матвеевті шақырды. Өткен жылғы құрамнан командада тек Виктор Семёнов, Андрей Кель, Руслан Тоққожин және Александр Гаузер қалды. Осы кезеңде клуб 1999 және 2000 жылдары Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері, 2001 жылы қола жүлдегері болды, 1999/00 жылғы Қазақстан Кубогының финалисті атанды. Игорь Авдеев 1999 және 2000 жылдары жылдың үздік футболшысы деп танылды.
2002–2008 жылдары клуб Премьер-лиганың берік ортаңғы буыны болды, бұл кезеңдегі үздік көрсеткіші — 2004 жылғы маусымда 19 команда арасында 6-орын. 2009 жылы жалғыз демеушісінен айырылып, негізгі құрамның барлығын жоғалтқан команда маусымның көп бөлігін дублёрлермен ойнауға мәжбүр болды, нәтижесінде соңғы орынды алып, бірінші лигаға түсті. 2010–2012 жылдары жергілікті жастарға сүйенген клуб 10–15-орындарда қалды. 2013 жылы клуб қайта құрылып, «Қызылжар СК» деп аталды, жаңа басшылық пен тәжірибелі ойыншылар келді, команда бірінші лигадағы үздік нәтижесін көрсетіп, 4-орын алды.
2015 жылы Премьер-лигаға шығу мақсаты қойылып, бас бапкер болып Владимир Фомичёв тағайындалды, құрам толықтай жаңартылды, бірақ команда тағы да 4-орында қалды. 2016 жылы «Қызылжар СК» Қазақстан Кубогында 1/8 финалдан өткен бірінші лиганың жалғыз өкілі болды, ширек финалда ел чемпионы, Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне қатысқан «Астанадан» 2:3 есебімен жеңілді, ал біріншілікте жарақаттардан кейін 3-орында тұрақтады. 2017 жылы клуб екінші жолдаманы бес турға дейін қамтамасыз етіп, 8 жылдан кейін Петропавл қазақстандық футболдың элиталық дивизионына қайта оралды; босниялық Бошко Ступич 13 гол соғып, біріншіліктің үздік бомбардирі атанды.
2018 жылы Премьер-лигадағы маусымды болгар маманы Никола Спасовпен бастаған команда сәтсіз старттан кейін бапкерді ауыстырды — 24 мамырда Спасов кетіп, орнына Қазақстанның 4 дүркін чемпионы Андрей Кучерявых келді. Чемпионат аяқталуына екі тур қалғанда 35 ұпаймен 8-орында тұрған команда соңғы екі турда сүрініп, голдар айырмасы бойынша 11-орынға түсіп, Премьер-лигадан шығып қалды. 2019 жылдың қаңтарында бас бапкер болып команданың капитаны және ардагері Әли Әлиев тағайындалды; екінші айналымда команда тек екі матчта гол жіберіп, жалпы есебі 33:1 болған 12 матчтық жеңіліссіз серия көрсетті және бірінші лиганың алтын жүлдесін жеңіп алып, Премьер-лигаға жолдама алды. Әли Әлиев 2019 жылғы бірінші лиганың үздік бапкері деп танылды.
2020 жылы командаға молдовалық маман Вячеслав Руснак келіп, клуб жоғарғы дивизиондағы орнын чемпионат аяқталуына үш тур қалғанда сақтап қалды. 2021 жылы Андрей Карпович басқарған команда маусым бойы жүлде үшін күресіп, 20 жылдағы үздік нәтижесі — 4-орынды иеленді. 2022 жылы «Қарасай» және «Жастар» стадиондарының жоспарланған реконструкциясына байланысты шілдеге дейін үй матчтары Астанадағы «Астана Аренада» өтті. Сол жылы клуб еуропалық кубоктарда дебют жасады: Конференция лигасының екінші раундында хорватиялық «Осиекті» жеңіп, үшінші раундта «Апоэльден» ұтылды, ал чемпионатта соңғы турға дейін өмір сүру үшін күресті.
2023 жылы Әли Әлиевтің басшылығымен команда маусымды өте сәтті бастады: алғашқы алты турда 18 ұпаймен мүмкін болатын максимумды жинап, 4-турдан кейін турнир кестесін бастап тұрды және 9-турдың қорытындысы бойынша да көшбасшы болды. Кейін кадрлық мәселелер құлдырауға апарып, клуб 39 ұпаймен 5-орында қалып, еуропалық кубоктарға өте алмады. 2024 жылы команда Түркиядағы жаттығу жиынында «Кинопоиск FNL Camp» турнирін жеңіп алды, клуб директоры болып Николай Панин таныстырылды, бірақ жеңіліс серияларынан кейін команда 9-орында қалды. 2025 жылы чемпионатта сол нәтиже қайталанды, ал кубокта клуб 2001 жылдан кейін алғаш рет жартылай финалға шықты; петропавл мектебінің бес түлегі — Мирас Елеукин, Александр Лебедев, Глеб Валгушев, Глеб Логиновский және Жанторе Молдабаев Премьер-лигада дебют жасады. 10 қарашада клубтың кәсіпкер Сергей Канның басқаруына өтуі жария етілді, клуб базасын салу және «Қарасай» стадионын клубқа сенімгерлік басқаруға беру жоспарлары айтылды.
2026 жылғы маусымда 15-турдан кейін бапкерлер құрамы қызметінен кетіп, міндетін уақытша атқарушы болып жергілікті маман Николай Стоякин тағайындалды, 4 шілдеде бас бапкер болып беларусь маманы Виталий Жуковский бекітілді.
Клубта резерв дайындайтын футбол орталығы және екінші лигада тұрақты ойнайтын фарм-клуб бар. 2003–2005 жылдары «Есіл-Богатырь-2» командасы бірінші лигада ойнады, 2010–2017 және 2019 жылдары фарм-клуб болмады. 2020 жылы «Қызылжар СК М» екінші лиганың солтүстік топтық алтын жүлдесін алып, бірінші лигаға шықты және онда 2021 жылы бір маусым ойнады. 2024 жылдан бастап клуб QJ League-де ұсынылған: юниорлар командасы Freedom QJ League u17 (B) дивизионында 3-орын алды. 2025 жылдан клуб Әйелдер лигасында да тұрақты өкіл, сол жылы команда 14 команда ішінде 4-орында тұрақтады.
Дереккөз: Уикипедия (CC BY-SA) · penalty.kz редакциясы қазақ тіліне бейімдеді