Малага тарихы

Клуб тарихы 1904 жылы құрылған СД Малагадан бастау алады. 1948 жылғы 25 мамырда СД Малага КД Санто Томас командасын қосып алып, дубль құрамын құру мақсатымен Клуб Атлетико Малагеньо ұжымын негіздеді, кейін ол қаланың басты командасына айналды. 1958/59 маусымнан кейін СД Малага Сегундадан құлап, екі команда 1959/60 жылғы Терсера дивизионда қатар қалды; дубль ретінде Малагеньо аймақтық турнирге түсуге тиіс еді. Мұны болдырмау үшін клуб бас командадан бөлініп, Испанияның корольдік футбол федерациясында дербес ұжым ретінде тіркелді. Дәл осы қадам СД Малага қызметін тоқтатқаннан кейін Малагеньоның аман қалуына мүмкіндік берді.

1992/93 маусымда Терсера дивизионның 9-тобында сәтті өнер көрсеткен клуб Сегунда Б-ға көтерілді, бірақ келесі жылы қайта құлап, қаржылық қиындықтардан таратылу қаупіне ұшырады. 1993 жылғы 19 желтоқсанда өткен референдумда мүшелер атауды өзгертуді қолдады, ал 1994 жылғы 29 маусымда КА Малагеньо Málaga Club de Fútbol S.A.D. деген атқа ие болды.

2000 жылдардың басында клубта талантты жас ойыншылар шоғырланып, заманауи стадион болды. Бапкер Хоакин Пейро тұсында команда жоғары дивизионға көтеріліп, жүлде жеңіп алды: 2002 жылы УЕФА Интертото кубогында Гент, Виллем II және Вильярреал командаларын ұтып, өзінің жалғыз ресми трофейін иеленді. Келесі маусымда УЕФА кубогында Малага Сараевоның Железничары (оны Чемпиондар лигасынан Ньюкасл Юнайтед шығарған еді), Амика Вронки, Лидс Юнайтед (Элланд Роудтағы 2:1 жеңісті Хулио Дели Вальдестің екі добы әкелді) және АЕК командаларынан озып, ширек финалда Боавистадан пенальти сериясында ұтылды.

Пейро жұмыстан кеткен соң Дарио Сильва, Кики Мусампа, Дели Вальдес, Педро Контрерас сынды ойыншылар біртіндеп клубты тастап кетті. Команданы қабылдаған Хуанде Рамос тұсында Малага үй алаңында Барселонаны 5:1 есебімен ұтып, каталондықтарға қарсы тарихындағы ең ірі жеңісін тіркеді; сол кездесуде жалдамамен ойнаған Сальва Бальеста хет-трик жасады, ал маусым соңында Пичичи жүлдесінен небәрі екі гол айырмамен қалды. Рамос Севильяға ауысып, команданы Грегорио Мансано басқарды. Ол клубты қатарынан екінші рет оныншы орынға жеткізгенімен, кейін команда 24 ұпаймен турнир кестесінің түбінде қалып, дивизионнан құлады.

Сегундада бірінші маусымда Малага аман қалды, ал 2007/08 жылы қатарынан жеті жеңіспен бастады. Ойын деңгейі төмендеп, көшбасшылықты Нумансияға берген соң, соңғы турда Тенерифені үй алаңында 2:1 ұту қажет болды — Антонио Идальгоның екі добы жеңіс әкеліп, клуб екінші орынмен элитаға оралды.

Қаржылық қиындықтарға байланысты сол кездегі президент Фернандо Санс шейх Абдулла бен Насер Аль Тани мен келіссөз жүргізді; 2010 жылғы 11 маусымда катарлық инвестор клуб иесі атанып, 28 шілдеде президент болып сайланды. Алғашқы бапкер Жезуалдо Феррейра нәтиже бермей, қараша айында қызметінен босатылды, орнына Мануэль Пеллегрини келді. Мартин Демичелис пен Жулио Баптиста сияқты ойыншылармен күшейген команда Ла Лигада қатарынан бес жеңіс тіркеп, 2010/11 маусымды 11-орында аяқтады.

2011/12 маусымға дайындық кезінде клуб экипировка жеткізуші ретінде Nike компаниясымен келісімге отырды, ал бас демеуші ЮНЕСКО болды. Рууд ван Нистелрой, Жереми Тулалан және клуб тарихындағы ең қымбат трансфер — Вильярреалдан 21 миллион еуроға келген Санти Касорла сатып алынды. Иско, Хоакин, Начо Монреаль сынды ойыншылар да маңызды рөл атқарды: чемпионатты төртінші орында аяқтаған Малага тұңғыш рет Чемпиондар лигасына жолдама алды.

2012/13 Чемпиондар лигасында Малага Милан, Андерлехт және Зенитпен бір топқа түсіп, үшеуін де ұтып, жеңіліссіз келесі кезеңге шықты. 1/8 финалда Портуға қонақта 0:1 есебімен ұтылып, үйде 2:0 жеңіске жетті. Ширек финалда Боруссия Дортмундпен үй ойыны 0:0 аяқталды, ал жауап кездесуінде 90-минутта есеп 2:1 Малаганың пайдасында болатын, бірақ Марко Ройс (90+1) мен Фелипе Сантана (90+3) гол соғып, неміс командасын жартылай финалға шығарды. Клуб президенті Абдулла бен Насер Аль Тани УЕФА мен ФИФА-ға ресми шағым жолданатынын мәлімдеді.

Келесі маусымда Малага қарызы үшін УЕФА жазасына ұшырады: бастапқыда төрт маусым ішінде еуропалық турнирден шеттету қарастырылса, кейін жаза бір маусымға дейін жеңілдетіліп, клуб 2013/14 Еуропа лигасына жіберілмеді. 2013 жылдың жазында Иско Реал Мадридке, Хоакин Фиорентинаға, Тулалан Монакоға сатылып, Пеллегринидің орнына Бернд Шустер келді. Содан кейін команда жыл сайын кестеде төмендеп, 2018 жылғы 19 сәуірде Леванте алдында үй алаңында 0:1 есебімен ұтылып (қонақтардың голын қосымша уақытта Эммануэль Боатенг соқты), элитадағы қатарынан он маусымдық белесін аяқтап, Сегундаға түсті.

2019 жылы клуб Сегундада үшінші орын алып, жоғары лигаға оралуға жақындады, бірақ плей-оффтың алғашқы айналымында Депортивоға есе жіберді. 2020 жылдың тамызында сот тағайындаған басқарушы клубты сақтап қалу үшін бүкіл негізгі құрамды жұмыстан босататынын мәлімдеді. 2023 жылдың мамырында Малага 1998 жылдан бергі алғаш рет үшінші дәрежеге құлады. Примера Федерасьондағы алғашқы маусымда 2-топта үшінші болып, 2024 жылғы плей-оффта Жимнастикті жалпы есеппен 4:3 ұтып, дивизионнан шықты. 2026 жылғы Сегунда плей-оффының жауап матчында Алмерияны қонақта 2:1 жеңіп, сегіз жылдан кейін Ла Лигаға оралды.

Клубтың жетістіктері қатарында Сегунда дивизион чемпиондығы (1998/99), Сегунда Б жеңімпаздығы (1997/98) және Терсера дивизионда үш рет бірінші орын (1963/64, 1992/93, 1994/95) бар. Халықаралық деңгейдегі ең үздік нәтижелері — 2002 жылғы Интертото кубогы, 2002/03 УЕФА кубогының және 2012/13 Чемпиондар лигасының ширек финалы.

1961–1983 жылдары клуб өзінің жазғы турнирі Коста-дель-Соль кубогын ұйымдастырды; сол кезеңде Реал Мадрид, Белградтың Қызыл жұлдызы және Дерби Каунти командаларын финалда жеңіп, оны үш рет иеленді. 1983 жылдан кейін ұмыт болған жарыс 2003 жылы қайта жанданып, Малага оны тағы жеті мәрте ұтып алды — финалдарда Ньюкасл Юнайтед, Бетис, Парма, Пеньяроль, Эвертон, Лехвия, Сампдория және Фулхэм ұтылды. Он трофейдің барлығы Ла Росаледадағы Малага мұражайында сақтаулы. Клуб сондай-ақ 2014 жылы Шальке 04 кубогын жеңіп алды.

Малаганың басты бәсекелесі — Гранада: екі клубты бөліп тұрған қашықтық шамамен 90 шақырым, ал олардың кездесуі Шығыс Андалусия дербиі деп аталады. Клуб Ла Лигада 18, Сегундада 10, Примера Федерасьонда 1, Сегунда Б-да 4 және Терсера дивизионда 39 маусым өткізген.