Реал Сосьедад тарихы

Футбол Сан-Себастьянға 1900 жылдардың басында Британиядан қайтқан студенттер мен жұмысшылар арқылы келді. 1904 жылы қаладағы алғашқы клуб — Сан-Себастьян Рекреасьон құрылды, ол 1905 жылы Испания Кубогына қатысты. 1907 жылғы алауыздықтан кейін бір топ ойыншы (солардың ішінде Альфонсо мен Мигель Сена, Домингу Аррильяга) 1908 жылы Сан-Себастьян Футбол Клубын құрды. Бұл команда 1909 жылғы Испания Кубогына тіркеу рұқсаттарының қиындығынан Клуб Сиклиста де Сан-Себастьян атауымен қатысып, ширек финалда Атлетикті 4:2 жеңді, финалда Эспаньол де Мадридті 3:1 ұтты. Турнирде 6 гол соққан және финалдағы алғашқы допты соққан Джордж Макгиннесс осы құраманың көрнекті ойыншысы болды.

Осы жеңістен кейін бірнеше ай өткенде жеңімпаз ойыншылар 1909 жылғы 7 қыркүйекте Sociedad de Futbol клубын құрды. 1910 жылғы Испания Кубогына команда тағы басқа атпен — Васкония де Сан-Себастьян деген атпен қатысып, финалға шықты және Атлетикке 0:1 есебімен жеңілді. Сол жылы Сан-Себастьянды жазғы астанасы ретінде пайдаланған король Альфонсо XIII клубқа қамқорлығын беріп, содан кейін ұжым Реал Сосьедад де Футбол деген атқа ие болды. Реал Сосьедад атауымен алғашқы финалын 1913 жылы өткізді: онда Барселона жеңу үшін үш ойын өткізуге мәжбүр болды. 15 жылдық үзілістен кейін команда 1928 жылғы финалға шықты, ол да алдыңғысына ұқсас болды — Эль-Сардинеродағы шешуші кезеңде Барселонаға тағы үш кездесу қажет болды.

Реал Сосьедад 1929 жылы Ла Лиганы құрушылардың бірі болды. Алғашқы маусымда клуб төртінші орын алды, Франсиско Пако Бьенсобас чемпионаттың ең мерген ойыншысы атанды. 1931 жылы Екінші Испания Республикасы жарияланғанда клуб Доностия Клуб де Футбол деп өзгертілді, ал 1939 жылы азамат соғысынан кейін бұрынғы Реал Сосьедад атауы қайтарылды. Ұзақ уақыт команда бірінші және екінші дивизиондар арасында ауысып отырды: тек 1940 жылдары жеті рет төмен түсіп, жеті рет жоғарылады. Сол кезде команданың қақпасын кейін мүсінші болған Эдуардо Чильида қорғады, оның футбол мансабын жарақат тоқтатты.

Клубтың ең табысты кезеңі 1980 жылдарға тиесілі. 1979–1980 маусымда Реал Сосьедад алғаш рет күміс жүлдеге ие болды: 52 ұпай жинап, Реал Мадридтен бір ұпай қалыс қалды, ал үшінші орындағы Хихон Спортингін 13 ұпайға озып кетті. 1980–1981 маусымның соңында клуб тарихындағы алғашқы чемпиондық атағын алды: Реал Мадридпен бірдей 45 ұпай жинағанымен, мадридтіктердің гол айырмасы жақсы болса да, өзара кездесулердегі көрсеткіш Сан-Себастьян командасының пайдасына шешілді. Келесі жылы Альберто Орматхеаның басшылығымен клуб титулын сақтап қалды, 47 ұпаймен Барселонаны екі ұпайға озды. 1980–1981 маусымда 16 гол соққан Хесус Мария Сатрустеги команданың ең мерген ойыншысы болды, келесі маусымда ол 13 доп соқты, ал 14 голмен Педро Уральде үздік шықты.

Еуропа кубоктарында клуб 1981–1982 жылғы Чемпиондар кубогының бірінші айналымында Софияның ЦСКА-сынан шығып қалды (сыртта 0:1, үйде 0:0). 1982–1983 жылғы Чемпиондар кубогында Реал Сосьедад Исландияның Викингур, Селтик және Лиссабон Спортингін ұтып, жартылай финалға дейін жетті, онда болашақ жеңімпаз Гамбургке жалпы есеппен 2:3 жеңілді. 1982–1983 маусымның басында клуб Испания Суперкубогын иеленді: бірінші ойында 0:1 жеңілгеннен кейін Реал Мадридті жалпы есеппен 4:1 ұтты.

1987 жылғы 11 наурызда Реал Сосьедад Мальоркамен ойында 10:1 жеңіске жетіп, Испания Кубогы ширек финалындағы ең көп гол рекордын орнатты. Жартылай финалда екі ойынның жиынтығымен баск қарсыласы Бильбао Атлетигін 1:0 ұтты. 1987 жылғы 27 маусымда Сарагосадағы Ла Ромареда алаңында негізгі уақытта 2:2 болғаннан кейін Мадрид Атлетикосын пенальти сериясында 4:2 жеңіп, клуб алғашқы Испания Кубогын алды. Келесі маусымның кубогында ол Мадрид Атлетикосын ширек финалда тағы жеңіп, жартылай финалда Реал Мадридті жалпы есеппен 5:0 ұтты, бірақ 1988 жылғы 30 наурызда Сантьяго Бернабеу стадионындағы финалда Барселонаға 0:1 жеңілді. 1987–1988 маусымда клуб тағы да күміс жүлдегер болды: 51 ұпай жинап, Реал Мадридтен (62) кейін екінші, үшінші орындағы Мадрид Атлетикосынан үш ұпай алда орналасты.

Ұзақ жылдар бойы Реал Сосьедад баск қарсыласы Бильбао Атлетигі сияқты тек баск ойыншыларын ғана құрамға алу қағидасын ұстанды. Бұл ұстанымнан 1989 жылы Ливерпульден ирланд шабуылшысы Джон Олдриджді сатып алғанда бас тартты. Олдридж алғашқы маусымында 16 гол соғып, клубтың үздік мергені және чемпионаттың төртінші мергені атанды, команда бесінші орынға шықты. 1990 жылы Шеффилд Уэнсдейден ағылшын шабуылшысы Дальян Аткинсон келді — ол клуб тарихындағы алғашқы қара нәсілді футболшы болды және алғашқы маусымда 12 гол соқты, Олдридждің 17 голынан кейінгі екінші көрсеткіш. Одан кейін Олдридж Транмир Роверске, Аткинсон Астон Виллаға кетті. 1997–1998 маусымда клуб 63 ұпаймен үшінші орын алды, югослав шабуылшысы Дарко Ковачевич 17 гол соқты. Бұл нәтиже 1998–1999 жылғы УЕФА кубогына жол ашты: Прага Спартасы мен Мәскеу Динамосын жеңгеннен кейін команда үшінші айналымда Мадрид Атлетикосынан шығып қалды.

Үш маусым қатарынан 13-орын алғаннан кейін клуб 2002–2003 маусымда француз бапкері Ренальд Дэнуэ басшылығымен күміс жүлдегер болды: 76 ұпай жинап, Реал Мадридтен (78) кейін екінші, үшінші орындағы Ла-Корунья Депортивосынан төрт ұпай алда орналасты. Шабуыл сызығында түрік Нихат Кахведжи мен Дарко Ковачевич ойнады, олар 23 және 20 голмен чемпионаттың үшінші және төртінші мергендері болды; құрамда голланд қақпашысы Сандер Вестервелд пен орта шеп ойыншысы Хаби Алонсо да болды. Алонсо 2003 жылы Don Balón сыйлығын чемпионаттың үздік испан футболшысы ретінде алды, Кахведжи үздік легионер, Дэнуэ үздік бапкер атанды. Маусымның маңызды сәттерінің бірі — сәуірде Анόэта стадионында Реал Мадридті 4:2 жеңуі болды. Клуб 38 турдың соңғысына дейін бірінші орында болды, бірақ алдыңғы турда Виго Сельтасына сыртта 2:3 жеңілді, ал Реал Мадрид Мадрид Атлетикосын 4:0 ұтып, чемпион атағын иеленді; соңғы турда Реал Сосьедад Мадрид Атлетикосын 3:0 жеңді. Ол маусымда команда үйде бірде жеңілмей, 71 гол соғып, тек алты рет ұтылды.

2003–2004 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасында Реал Сосьедад Ювентус, Галатасарай және Олимпиакоспен бір топта ойнап, екі жеңіс, үш тең ойынмен топтан екінші шығып, 1/8 финалға өтті, бірақ онда Лионға екі ойында да 0:1 жеңілді. Сол маусымда чемпионатта команда 20 команда арасында 15-орынға дейін құлдырады. 2006 жылғы 9 қыркүйекте клуб Ла Лигадағы 2000-шы ойынын өткізді, ал сол маусым соңында 19-орын алып, элита дивизионынан шығып қалды және 1967 жылдан 2007 жылға дейін созылған, өз тарихындағы ең ұзақ 40 маусымдық кезеңін тәмамдады. 2007 жылғы 9 шілдеде клубтың бұрынғы бапкері, басқарма құрамындағы ықпалды тұлға Джон Тошактың ұсынысымен уэльстік Крис Коулмен бас бапкер болып тағайындалды, ол 2008 жылғы 16 қаңтарда қызметінен кетті.

2012–2013 маусымда клуб төртінші орын алып, 2003–2004 жылдан кейін алғаш рет Чемпиондар лигасына жолдама алды: іріктеу ойындарында Лионды екі кездесуде де 2:0 жеңіп топтық кезеңге өтті, бірақ бір ғана ұпай жинап, әрі қарай шыға алмады. 2014 жылғы 10 қарашада нашар нәтижелерден кейін жұмыстан босатылған Хагоба Аррасатенің орнына Дэвид Мойес келді — ол клуб тарихындағы алтыншы британдық бапкер болды, бірақ команда 16-орынға түскен соң 2015 жылғы 9 қарашада қызметінен айырылды. Оның орнын Эусебио Сакристан басты, одан кейін Леганестен келген Асьер Гаритано жеті ай жұмыс істеді, ал 2018 жылғы 26 желтоқсанда дублёр команданың бапкері, өз қаласының тумасы Иманол Алгуасиль бас бапкер болды; оның тұсында команда жылдамдық пен дәлдікке құрылған шабуылды ойын үлгісін ұстанды.

2008 жылғы жалпы жиналыста клуб президенті Иньяки Бадиола бұрынғы басшылықты допинг заттарын сатып алуда айыптады, 2013 жылы берген сұхбатында Хосе Луис Астиасаранның президенттігі кезінде 2001–2007 жылдары ойыншыларды допингке тарту үшін Эуфемиано Фуэнтеске 300 мың еуроға дейін төленгенін айтты. 2001–2005 жылдары клубты басқарған Астиасаран бұл айыптауларды жоққа шығарды.

2021 жылғы 3 сәуірде клуб COVID-19 салдарынан бір жылға жуық кейінге қалдырылған 2020 жылғы Испания Кубогының финалында Бильбао Атлетигімен баск дербиінде жеңіске жетіп, тарихындағы үшінші кубогын алды. 2022–2023 маусымда команда Ла Лигада төртінші орын алып, он жылдан кейін алғаш рет Чемпиондар лигасына жолдама алды. 2026 жылғы 19 сәуірде Севильяда өткен финалда Реал Сосьедад Мадрид Атлетикосын пенальти сериясында 4:3 жеңіп, Испания Кубогын тағы да иеленді; АҚШ-та туған бас бапкер Пеллегрино Матараццо ол ойында өз мектебінің 10 тәлімгерін алаңға шығарды.

Клуб есебінде екі Ла Лига чемпиондығы (1980–1981, 1981–1982), үш Сегунда жеңісі (1948–1949, 1966–1967, 2009–2010), төрт Испания Кубогы (1909, 1986–1987, 2019–2020, 2025–2026), бір Испания Суперкубогы (1982) және алты Гипускоа чемпионаты бар. Жалпы клуб Ла Лигада 80, Сегундада 16 маусым өткізген, Чемпиондар кубогы мен УЕФА Чемпиондар лигасына 1981–1982 және 2023–2024 жылдар аралығында бес рет қатысқан. Басты бәсекелесі — Бильбао Атлетигі, олармен өтетін кездесу баск дербиі деп аталады.

Қазіргі кезде құрамда бір мықты баск тобы сақталғанымен, клубта басқа өңірлердің испандықтары да, шетелдік ойыншылар да ойнайды. Тек баск ойыншыларымен ойнаған дәуірден кейінгі жасөспірімдер академиясы да табысты болып қалды: онда әлем чемпиондары Хаби Алонсо, Антуан Гризманн, Микель Оярсабаль және Мартин Субимендиден бастап халықаралық деңгейде танылған футболшылар өсіп шықты. Клуб үй кездесулерін Сан-Себастьян қалалық кеңесінің иелігіндегі, 40 мың адамға арналған Анόэта стадионында өткізеді.

Испанияның Әлеуметтанулық зерттеулер орталығының 2007 жылғы сауалнамасы бойынша 49 провинцияда сұралған 2473 ересек адамның 1,3 пайызы Реал Сосьедадты басқа клубтардан жоғары қойған, ал 1,5 пайызы оны өзінің сүйікті командасынан кейінгі екінші клуб деп атаған. Клуб президенті Жокин Аперрибай жанкүйерлерді клубтың жаны, азығы және өмір сүру мәні деп атаған; жанкүйерлердің құрметіне 2012 жылдың желтоқсанындағы Севильямен ойында ойыншылар жейделеріне кездейсоқ таңдалған клуб мүшелерінің аттарын жазып шықты.