Ред Булл Зальцбург тарихы

Клуб 1933 жылғы 13 қыркүйекте қаладағы екі команда — Рапид пен Гертаның бірігуінен SV Austria Salzburg деген атпен құрылды. 1950 жылы ұжым таратылып, сол жылы қайта құрылды. 1953 жылы Австрияның жоғарғы дивизионына шығып, алғашқы маусымында 14 команда ішінде 9-шы орында тұрақтады және түсу аймағынан бес ұпай алшақ қалды. Зальцбургтің тарихындағы алғашқы ұлттық құрама ойыншысы Вена тумасы Эрих Пробст болды (Австрия құрамасындағы 19 матчының соңғысын 1960 жылғы 27 наурызда өткізді), ал құрамаға шақырылған алғашқы жергілікті футболшы — 1965 жылғы 9 қазанда дебют жасаған Адольф Мацек.

1970/71 маусымында клуб тұңғыш рет чемпионаттың күміс жүлдегері атанды: Зальцбург 43, Инсбрук Ваккері 44 ұпай жинады. Еуропалық турнирлердегі алғашқы сапары 1971/72 маусымдағы УЕФА Кубогында болды — румыниялық УТА Арадпен жиынтық есепте 4:5 есебімен қоштасты (жауап матчында үйде 3:1 жеңіске жеткен). 1974 жылы команда алғаш рет Австрия Кубогының финалына шықты, бірақ Вена Австриясынан қонақта 1:2 жеңіліп, үйде 1:1 ойнады.

Клуб атауы демеушілік келісімдерге қарай бірнеше рет өзгерді: 1946–1950 жылдары TSV Austria Salzburg, 1973 жылдан SV Gerngroß A. Salzburg, 1976 жылдан SV Sparkasse Austria Salzburg, 1978 жылдан SV Casino Salzburg, 1997 жылдан SV Wüstenrot Salzburg, 2005 жылдан бері ФК Ред Булл Зальцбург. 1978 жылдан кейін «Австрия» сөзі ресми атауда болмаса да, 2005 жылға дейін жанкүйерлер мен баспасөз командаға көбіне Austria Salzburg деп сілтеме жасады.

Клуб тарихындағы ең үлкен халықаралық жетістік — 1994 жылғы УЕФА Кубогының финалы, онда Милан Интерінен екі матчта да 0:1 есебімен жеңілді. Сол маусымда Зальцбург Бундеслигадағы тұңғыш чемпиондығын жеңіп алды (51 ұпай, Вена Австриясында — 49). Келесі жылы титул Грац Штурмынан айырма көрсеткішімен артық болып сақталды, 1995/96 маусымда команда сегізінші орынға дейін құлдырады, ал 1997 жылы Вена Рапидінен үш ұпай алда болып, төрт маусымдағы үшінші чемпиондығына қол жеткізді. 1994/95 маусымда клуб УЕФА Чемпиондар лигасына тұңғыш рет қатысып, израильдік Маккаби Хайфаны жиынтық 5:2 есебімен еңсерді және D тобында әрекеттегі жеңімпаз Милан, болашақ жеңімпаз Аякс және АЕК Афинамен тартысты. Аяксқа қарсы екі матчты да тең ойнап, Афинада 3:1 жеңіске жетті, бірақ үшінші орынмен жарыстан шықты. 2003 жылы команда қазіргі стадионы Ред Булл Аренаға көшті.

2005 жылғы 6 сәуірде Дитрих Матешиц басқарған Red Bull компаниясы Salzburg Sport AG-ны сатып алды, жарғыға өзгеріс енгізілді де, басқарма мүшелерін тағайындау құқығы Red Bull Salzburg GmbH-ға берілді. Матешиц клубтың атауын, басшылығын және құрамын өзгертіп, «бұл — тарихы жоқ жаңа клуб» деп мәлімдеді; сайтта клубтың 2005 жылы құрылғаны жазылып, кейін Австрия футбол федерациясының талабымен ол жойылды. Эмблемадан күлгін түс алынып, команда қызыл-ақ түске көшті, жаңа эмблемаға Red Bull-дың сол кездегі ұранына сай кішкентай қанаттар енгізілді. Бес айға созылған наразылық пен келіссөзден кейін 2005 жылғы 15 қыркүйекте «күлгін» жанкүйерлер уағдаластыққа қол жеткізу мүмкін емес деп жариялады; осылайша «қызыл-ақтар» және 72 жылдық дәстүрді сақтауды жақтаған «күлгін-ақтар» деген екі топ пайда болды, соңғылары жаңа SV Austria Salzburg клубын құрды. Кейінірек клубтың 1933 жылдан бастау алатын тарихы ресми сайтқа қайта қосылды.

2006 жылғы мамырда клубқа италиялық бапкер Джованни Трапаттони мен оның бұрынғы шәкірті, әлем чемпионы Лотар Маттеус қос бапкер ретінде келді, ал 2006/07 маусымында Зальцбург чемпиондықты бес тур бұрын қамтамасыз етті. 2007/08 маусымда команда Чемпиондар лигасының үшінші біріктіру кезеңінде Донецк Шахтерінен, УЕФА Кубогының алғашқы айналымында АЕК Афинадан ұтылды; Трапаттони 2008 жылы Ирландия құрамасын басқаруға кетті. Одан кейін Ко Адрианс тұсында клуб чемпион атанды, Хуб Стевенс 2010 жылы титулды сақтады. Рикардо Монис басшылығымен 2011/12 маусымда Зальцбург чемпионат пен кубокты жеңіп, «дубль» жасады. 2012 жылы Роджер Шмидт келгеннен кейін команда Чемпиондар лигасының екінші біріктіру кезеңінде люксембургтік F91 Дюделанжден қонақтағы голдар есебімен шығып қалды, содан соң құрам түбегейлі жаңартылып, Валон Бериша, Кевин Кампль, Садио Мане секілді футболшылар тартылды. 2013/14 маусымда чемпиондық 11 ұпай айырмамен қайтарылды, 2014/15, 2015/16 және 2016/17 маусымдарда команда чемпионат пен кубокты бірге жеңді, 2018 жылы кубок финалында Грац Штурмынан жеңілді.

2017 жылы бас бапкер қызметіне Марко Розе келді, оның басшылығымен клуб 2017/18 Еуропа лигасының жартылай финалына шығып, жол-жөнекей Боруссия Дортмунд пен Лациоды еңсерді, бірақ Марсельден қосымша уақыттан кейін жиынтық 2:3 есебімен ұтылды. 2019/20 маусымда Зальцбург он бір сәтсіз талпыныстан соң алғаш рет Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне тікелей жолдама алды (2018/19 турнирдің жеңімпазы Ливерпуль өз чемпионаты арқылы өткендіктен). 2013–2019 жылдары клуб Мунас Даббур, Ксавер Шлагер, Стефан Лайнер, Ханнес Вольф, Диади Самассеку, Такуми Минамино, Садио Мане және Эрлинг Холанд секілді ойыншыларды сатудан шамамен 300 миллион еуро тапты және жас талантты тауып, өсіру шеберлігімен танылды. 2021 жылғы деректер бойынша соңғы бес маусымдағы трансфер балансы 218 миллион еуро болып, Аякс пен Бенфикадан кейінгі көрсеткіш саналды; әрбір жылы баланс оң болды. 2020/21 және 2021/22 маусымдарда команда чемпионаттың да, кубоктың да финалына жетті, 2021/22 Чемпиондар лигасында тұңғыш рет плей-оффқа шығып, 1/8 финалда Мюнхен Баварияға қарсы ойнады. 2024 жылғы 17 сәуірде Зальцбург АҚШ-та өткен 2025 жылғы ФИФА клубтық әлем чемпионатына жолдама алды, ал сол жылдың 16 желтоқсанында нәтижелердің төмендігіне байланысты бас бапкер Пепейн Лейндерспен жолын ажыратты. Клубтың бас бапкері — Данни Рёль.

2009 жылы Red Bull Германиядағы Лейпциг қаласының әуесқой клубын сатып алып, оны РБ Лейпциг деп қайта атады және кейінгі онжылдықта бұл жоба компанияның басты футбол бағытына айналды. Екі клуб арасында ойыншылар үздіксіз ауысты — Георг Тайгль, Марсель Забитцер, Йорди Рейна, Стефан Ильзанкер, кейінірек Хван Хи Чан мен Доминик Собослаи, 2023 жылы Николас Зайвальд (20 млн еуро) мен Беньямин Шешко (24 млн еуро) Лейпцигке кетті; жастар академиялары мен скауттық желілері де байланысты болды. 2017 жылы УЕФА екі клубтың құрылымын тексеріп, оларды өз турнирлеріне жіберуге жеткілікті дербес деп тапты. 2018/19 Еуропа лигасының В тобында командалар алғаш рет өзара тартысты: Зальцбург екі матчта да (Германияда 3:2, Австрияда 1:0) жеңіп, топ басшысы болды, ал Лейпциг әрі қарай өте алмады.

Жалпы клуб есебінде 17 чемпиондық, 9 Австрия Кубогы (барлығы «дубльмен» жеңілген) және 3 Австрия Суперкубогы бар. Соңғы жылдарда Зальцбург ел футболында үстемдік етіп, 17 маусымда 14 чемпиондық жеңіп алды, оның ішінде 2014 жылдан 2023 жылға дейін қатарынан 10 титул. Клубтың жастар командасы 2021/22 маусымда УЕФА Жастар лигасының финалына шықты, 2019/20 және 2024/25 маусымдарда жартылай финалда ойнады. 2012 жылдан бері Австрияның екінші дивизионында өнер көрсететін ФК Лиферинг Ред Булл Зальцбургтің фарм-клубы қызметін атқарады.