Ренн тарихы

Клуб 1901 жылғы 10 наурызда Бретаньда тұрған бір топ бұрынғы студенттің бастамасымен Stade Rennais деген атпен құрылды. Алғашқы кездесуін екі аптадан кейін ФК Реннеге қарсы өткізіп, 0:6 есебімен ұтылды. 1902 жылы клуб USFSA федерациясына кірді және сол федерация негізін салған Бретань футбол лигасының құрылтайшысы болды; лиганың екінші маусымында финалда ФК Реннені 4:0 жеңіп, чемпион атанды. 1904 жылғы 4 мамырда Stade Rennais өзінің қарсыласы ФК Реннемен бірігіп, Stade Rennais Université Club құрылды — мұның басты мақсаты құрамында негізінен британдық ойыншылар болған Сен-Мало (сол кездегі Сен-Серван) клубының өңірлік лигадағы үстемдігін тоқтату еді. Жаңа клуб Реннеден қызыл-қара түстерді және жейдедегі қара тік жолақтарды қабылдады. Үш жылдан соң, 1908 жылы, уэльстік бапкер Артур Гриффиттің жетекшілігімен Ренн ақыры Сен-Малоны басып озып, лиганы жеңіп алды, келесі маусымда да чемпион болды, ал 1910 жылы Сен-Малодан екі ұпай кейін қалды.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін клуб жаңадан ұйымдастырылған Франция Кубогына күш салды. Соғыстан соң құрамға Бернар Ленобль, Морис Гастиже, Эрнест Молль және капитан Франсуа Юг келіп қосылды, сөйтіп Ренн турнирдің төртінші маусымында финалға шықты. Шешуші кездесуде клуб Поль Никола, Люсьен Гамблен және қақпашы Пьер Шайригес ойнаған, екі мәрте қорғаушы чемпион Ред Стар Олимпикпен беттесіп, жеңіліп қалды. 1913 жылы USFSA ыдырағаннан кейін Ренн Батыс лигасына кірді, бірақ 1929 жылы лига матчтар санын арттыруға келіспей, оның құрамынан шықты және лига ойындарының орнын жолдастық кездесулермен толтырды.

1930 жылдың шілдесінде Франция футбол федерациясының ұлттық кеңесі 128:20 дауыспен кәсіби футболды қолдады. Клуб президенті Изидор Одориконың жетекшілігімен Ренн жаңа ережені бірінші қабылдаған клубтардың біріне айналып, кәсіби мәртебе алды және жаңа лиганың құрылтайшысы болды. Тұңғыш маусымда клуб өз топшасында орта тұста аяқтады. 1935 жылы Ренн Франция Кубогының финалына екінші рет шықты, бірақ бірінші тайымда үш гол жіберіп, Марсельден 0:3 ұтылды; сол матчта екі басты шабуылшысы Вальтер Кайзер мен Вальтер Фольвайлер жарақат себебінен ойнай алмады. 1936/37 маусымында клуб екінші дивизионға түсіп қалды, ал кәсіпқойлық Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты жойылды. Соғыстан кейін Ренн бірінші дивизионға қайтып, Австрияда туған француз Франц Плейердің басшылығымен 1948/49 маусымында төртінші орынға шықты. Алайда тұрақтылық болмады: 1950 жылдары клуб испандық Сальвадор Артигас пен ойыншы-бапкер Анри Геренмен бірге бірінші және екінші дивизион арасында ауысып отырды.

Жаңа президент Луи Жирар келгеннен кейін клуб түбегейлі өзгеріске ұшырады, оның ішінде стадион жаңғыртылды. 1958 жылы Ренн бірінші дивизионға көтерілді. Алты маусым қатарынан кестенің төменгі жартысында аяқтағаннан соң, клубтың бұрынғы ойыншысы Жан Пруфф бапкер болған тұста Ренн 1964/65 маусымында төртінші орын алды және тарихындағы алғашқы үлкен жүлдені — Франция Кубогын жеңіп алды: Даниэль Родижьеро, Жорж Ламиа, Жан-Клод Лаво ойнаған құрам финалдың қайта ойналған матчында Седан-Торсиді 3:1 жеңді (бірінші кездесу 2:2 есебімен түйінделген еді). Кубок жеңісінен кейін Ренн 1965/66 маусымында Еуропа Кубок иелері кубогына қатысып, еуропалық турнирде тұңғыш рет ойнады, бірақ бірінші айналымда Чехословакияның Дукла Прага клубынан ұтылды. Келесі жылдары Ренн лигада қиналғанымен, кубокта табысты болып, 1967 және 1970 жылдары жартықфиналға шықты. 1971 жылы финалда Лионды 1:0 жеңіп (жалғыз голды 11 метрліктен Андре Ги соққан), екінші Франция Кубогын алды.

1972 жылғы 23 мамырда клуб қазіргі атауын — Stade Rennais Football Club — бекітті. Пруфф кеткен соң клуб құлдырауға бет алды: 1972 жылдан 1994 жылға дейін Реннді 11 түрлі бапкер басқарды, ал команда бірінші және екінші дивизион арасында тұрақсыз жүрді. 1978 жылы клуб банкроттық шегінде тұрып, сот шешімімен ең қымбат ойыншыларын сатып, қатаң үнем саясатына көшуге мәжбүр болды. 1980 жылдары клубтың бақылау пакеті қала әкімшілігіне өтті. 1994 жылы Ренн бірінші дивизионға қайтып, негізінен өз академиясының түлектеріне арқа сүйеу арқылы тұрақты кезеңге кірді: трансфер жарыстарына кіріспей, Сильвен Вильтор, Жослен Гурвеннек, Ульрих Ле Пен сияқты жастарды өсіріп, дайын болған кезде негізгі құрамға қосты. 1998 жылы клубты қала әкімшілігі сауда магнаты Франсуа Пиноға сатты. Пино клубқа елеулі қаржы құйып, 2000 жылы оқу-жаттығу орталығын салдырды, стадионның толық қайта жаңғыртылуын қаржыландырды және трансфер нарығында Оңтүстік Америкадан бірқатар ойыншы алды — солардың ішінде 2000 жылы клубтық рекорд 21 миллион еуроға келген бразилиялық шабуылшы Лукас Северино бар.

2000–2010 жылдар аралығында Ренн он маусымның бесінде УЕФА еуропалық турнирлеріне қатысты және Янн М'Вила, Ясин Брахими, Жимми Бриан, Абдулай Диалло секілді жастарды шығарды. Лигада клуб 2004/05 маусымында төртінші орынға шығып, ең жоғарғы көрсеткішін қайталады, екі маусымнан кейін бұл нәтижені тағы бір рет тіркеді. 2009 жылы Ренн тарихында төртінші рет Франция Кубогының финалына жетті және бретандық қарсыласы Генгамға басты үміткер ретінде шыққанымен, екінші тайымда алға шықса да, он минут ішінде екі гол жіберіп, 1:2 ұтылды. 2014 жылы финалда тағы да Генгамға жолығып, 0:2 жеңілді. 2017/18 маусымында клуб бесінші орын алып, Еуропа лигасына жолдама алды.

2018/19 маусымында Ренн лигада тұрақсыз ойнап, оныншы орынмен аяқтады, бірақ 27 сәуірде үшінші Франция Кубогын жеңіп алды: финалда екі гол айырмамен кейін қалып барып, Пари Сен-Жерменді 11 метрліктер сериясында 6:5 жеңді; сол тұста төрт жыл қатарынан кубок иесі болған және 21 сәуірде Лига 1 чемпионы атанған ПСЖ басты үміткер саналған еді. Сол маусымда клуб Еуропа лигасында да табысты өнер көрсетті: топтық кезеңді екінші орынмен өтіп, 1/16 финалда Реал Бетисті жалпы есеппен 6:4 жеңді, 1/8 финалда 7 наурызда өз алаңында Арсеналды 3:1 ұтты, бірақ Лондондағы жауап матчында 0:3 жеңіліп, турниртан шықты. 2019/20 маусымында Ренн Лига 1-де үшінші орын алып, тарихында тұңғыш рет УЕФА Чемпиондар лигасына іріктелді; мерзімінен бұрын тоқтатылған сол маусымдағы үшінші орын клубтың чемпионаттағы ең жақсы нәтижесі болып қалды.

Клубтың жетістіктері: Франция Кубогы — 1965, 1971, 2019 жылдары жеңіс, 1922, 1935, 2009, 2014 жылдары финалист; Лига Кубогында 2013 жылы финалист; Чемпиондар трофейі — 1971 жылы жеңіс, 1965 және 2019 жылдары финалист; Лига 2 чемпионы — 1955/56 және 1982/83 маусымдары; 2008 жылы УЕФА Интертото кубогының ортақ жеңімпазы.

Роазон Парк тұрған жерде клуб 1912 жылдан бері ойнайды. Бастапқыда мекенжайы бойынша Рут де Лорьян стадионы аталған арена 1912 жылы бой көтерді және 15 қыркүйекте Ренн мен Ренн лицейінің құрамасы арасындағы матчпен ашылды; бір айдан кейін Ренн Расинг Клуб де Франспен беттескен кездесуде 3 мың көрерменнің алдында ресми түрде ашылды. Стадион Ренн қаласына тиесілі және үш рет — 1955, 1983 және 1999 жылдары — жаңғыртылды. 1983 жылғы қайта құру кезінде арена Мюнхендегі Олимпиаштадионға ұқсас болуы көзделді, төрт жылға жуық жұмыстан кейін жаңа стадион 1987 жылғы 7 наурызда ашылды. 1999 жылы сәулетші Бруно Годен жобалаған қайта жаңғырту 37,3 миллион еуроға түсіп, төрт жылға созылды; жаңа арена екі мәрте — 2004 жылдың тамызында Франция мен Босния және Герцеговина құрамалары арасындағы матчта, екі айдан соң Ренн — Мец кездесуінде тойланды. Қазіргі сыйымдылығы — 29 778 орын.

2000 жылдың маусымында ашылған Анри Герен атындағы оқу-жаттығу орталығы (халық арасында Ла Пивердьер деп аталады) Роазон Парктың оңтүстік-батысында орналасқан, оны клубтың бұрынғы ойыншысы және бапкері Анри Герен құрметіне атаған. Орталықта негізгі құрам, дублерлер және жасөспірімдер жаттығады, 2007 жылдан бері клубтың әкімшілік орталығы да осында. 2010 жылы Франция футбол федерациясы Реннді еліміздегі ең жақсы жасөспірімдер академиясы деп таныды. Академияның негізі — 19 жасқа дейінгілер командасы, ол Гамбарделла кубогын 1973, 2003, 2008 және 2025 жылдары жеңіп алды. 2003 жылғы жеңімпаз құрамның тірегі Иоанн Гуркюфф пен Марво болды: Гуркюфф кейін UNFP және Францияның жыл үздік ойыншысы атанып, ұлттық құрамада ойнады, ал Марво Ренн сапында 100-ден астам кездесуге шығып, ең жақсы маусымын 2009/10 жылдары өткізді (38 матч, 12 гол). 2008 жылғы жеңімпаз құрамда Брахими, М'Вила, Супрайен, Иоанн Лазиман, Кентен Руже, Кевин Теофиль-Катрин және Дамьен Ле Таллек ойнады; жетіден алтауы кейін негізгі құрамда ойнады, ал Ле Таллек дебют жасамай тұрып Германияның Боруссия Дортмунд клубына кетті. Академия түлектерінің арасында Усман Дембеле, Ясин Брахими, Эдуардо Камавинга, Иоанн Гуркюфф, Янн М'Вила, Мусса Соу, Абдулай Дукуре, Сильвен Вильтор, Жимми Бриан, Дезире Дуэ және Матис Тель бар.

Клубтың жанкүйерлер бірлестіктері көп: ең көне, ұйымдасқан және белсендісі — 1962 жылы құрылған Але Ренн, ол 1992 жылы құрылған Ле Сосьоспен бірге дәстүрлі жанкүйерлердің ең үлкен топтарын құрайды. Стадионның Мордель трибунасында 1991 жылы құрылған Роазон Селтик Коп (RCK) орналасады; бұл топтың түбірі 1987 жылы пайда болған Ультра Роазон қауымына барып тіреледі. RCK үздіксіз ән салу, фаер жағу, көптеген тифо мен қимыл-қойылымдармен көрінеді, бретандық бірегейлікті және келт нышандарын жиі көрсетеді. Топ тарихтағы ең үлкен Гвен-ха-дю туын жасаумен танылды: 270 шаршы метрлік ту 1994/95 маусымында Мордель трибунасында желбіреді. RCK нәсілшілдікке, ультра-қозғалысты шектеуге және футбол бизнесіне қарсы ұстанымда, RSRA және Fare нәсілшілдікке қарсы желілерінің құрамында. Топтың Парижде орналасқан бөлімі — Сексьон Роазон Париз, ол Лион мен Пари Сен-Жерменге қарсы маңызды сырттағы матчтарда команданы қолдайды. 2003 жылы RCK-дан бөлініп Брейж Стурмер (Бретань жауынгерлері) тобы шықты, оның кейбір мүшелерін оңшыл көзқараста деп айыптаған, екі топтың радикал өкілдері арасында қақтығыстар болған; кейін топ таратылды. 2008 жылы құрылған Унвез Келт (Келт бірлігі) 2010 жылы үй-жайының жануы, полициямен қақтығыстар және 2012 жылы Осерде өткен сырттағы матчта бірнеше мүшесінің қамауға алынуы сияқты оқиғалардан кейін 2012 жылы өз-өзін таратты. RCK-ның көп жылғы басты қарсыласы — Ренннің бәсекелесі Нант клубының Бригад Луар тобы.

Нантпен беттесу клуб үшін принципті мәнге ие: Ренн мен Нант — өңірдің басты клубтары және Бретань дербиінің негізгі қатысушылары. Клубтың үй түстері құрылған сәттен бері өзгермеген — қызыл, қара және ақ.