Шемрок Роверс тарихы

Клуб 1899 жылы Дублиннің Рингсенд ауданында құрылған, алайда құрылу жылы жанкүйерлер арасында даулы болып қала береді. Ұзақ уақыт бойы газет мұрағаттарындағы ең ерте дерек 1901 жылға жататын, ал 1941 жылғы 28 желтоқсандағы клуб бағдарламасында 1901 жыл құрылу жылы деп көрсетілген. Шемрок Роверс мұра қоры жүргізген зерттеу 1899 жылдың сәуіріндегі Evening Herald газетінен Шемрок Роверс пен Роузмаунт арасындағы матч туралы қысқа хабарлама тапты. Клуб атауы Рингсендтегі алғашқы клуб бөлмелері орналасқан Шемрок-авенюден шыққан. 2017 жылдың ақпанында Таллат стадионында «1899 Suite» залы ашылды.

1906 жылдың қыркүйегінде Роверс Ленстер аға лигасының бірінші дивизионынан шықты, 1914 жылы қайта жаңғырып, Рингсенд паркінде ойнай бастады. 1915 жылғы 17 сәуірде команда Ирландия юниорлар кубогын жеңіп алды — финалда Дерри Селтик Свифтсті 1:0 ұтты. Кейін клуб таратылып, бес жыл бойы тек көрсетілім матчтарын өткізді. 1921 жылы Шемрок Роверс тағы да қайта құрылып, тұңғыш FAI Кубогының финалына жетті, бірақ Сент-Джеймс Гейтке ұтылды. Келесі маусымда клуб Ирландия лигасын алғашқы талпыныстан-ақ жеңіп алды: 21 ойында жеңіліс көрмей, 77 гол соқты.

1924 жылы Боб Фуллам Лидс Юнайтедтен оралып, Джон Флуд, Джон Фейган және Билли Фаррелмен бірге «Төрт Ф» атанған шабуыл желісін құрады. Лигадағы бесінші маусымның соңында клуб үш чемпиондық пен бір FAI Кубогына ие болды. 1930 жылдары Пэдди Мур мен Джимми Данн сынды ұлттық құрама ойыншыларының көмегімен тағы үш чемпиондық және бес кубок жеңіп алынды, Гленмалюр Паркке 30 мыңға дейін көрермен жиналды. 1949 жылға қарай клуб 44 ірі трофей жинап, елдегі ең табысты команда ретінде орнықты: алты чемпиондық, 11 FAI Кубогы, жеті Ирландия лигасының Қалқаны, алты Ленстер аға кубогы, екі Дублин қаласының кубогы, төрт Қалааралық кубок және сегіз Президент кубогы.

1949 жылдың қарашасында Джимми Данн қайтыс болғаннан кейін ойыншы-бапкер қызметін Пэдди Коуд қабылдады. Ол түбегейлі жастар саясатын таңдап, алғашқы үш жылда мектеп жасындағы ұлттық құраманың бүкіл құрамын дерлік клубқа алды. Коуд техникалық шеберлік пен допты бақылауға баса мән берген жаттығу әдістерін енгізді; бұл жылдам, пас беруге негізделген ойын стилін қалыптастырып, Ирландиядағы футболдың дамуына айтарлықтай үлес қосты. 1954 жылы клуб 15 жылда алғаш рет чемпион атанды, маусымның үздік бомбардирі Пэдди Амброуз болды. Лиам Туи мен Коудтың өзі бастаған, «Коудтың құлындары» атанған команда тағы екі чемпиондық пен екі FAI Кубогын жеңіп алды.

1960 жылы Коуд кеткеннен кейін және Элби Мерфидің сәтсіз маусымынан соң команданы қайта құру ісін Шон Томас қолға алды. Пэдди Амброуз бен Ронни Нолан клубта қалды, оларға Фрэнк О'Нил мен Джонни Фуллам сынды ұлттық құрама ойыншылары қосылды, ал Лиам Туидің Ньюкасл Юнайтедтегі төрт жылдан кейін капитан ретінде оралуы құрамды толықтырды. 1963/64 маусымында клуб «Үздік төрттік» турнирінен басқа барлық ішкі трофейді жеңіп алды, Жәрмеңкелер кубогында әрең дегенде Валенсияға есе жіберді. Томас құрам таңдау мәселесінде иелерімен — Каннингемдермен — келіспей кетті. Ойыншы-бапкер болған Лиам Туи командасын қатарынан тағы бес FAI Кубогына жеткізіп, жалпы алты жеңіс сериясын аяқтады; 1968 жылы Дэлимаунт Паркте 40 мың көрермен алдында чемпион Уотерфордты 3:0 ұтты. 1967 жылдың жазын клуб АҚШ-та өткізіп, Біріккен футбол қауымдастығының құрылуына қатысты және Бостонды Boston Rovers атауымен таныстырды. 1968/69 маусымында Мик Лич клуб үшін 56 гол соқты.

1970 жылы FAI Кубогының бірінші айналымында Шелбурнден жеңілу — жеті жылда 32 кубок ойынындағы алғашқы жеңіліс — құлдырау кезеңінің басы болды. 1971 жылғы 25 сәуірде Дэлимаунтта 28 мың көрермен алдында өткен қосымша матчта Корк Хибс 3:1 жеңді; матч алдында ойыншылар мен директорлар жеңіс сыйақысына байланысты келіспеушілікке ұрынған еді. Келесі маусымда Каннингемдер клубты дублиндік үш ағайынды Килкойндарға сатты. Бес жылдың ішінде ирланд стадиондарынан үлкен көпшілік кетіп, лига ауыр дағдарысқа ұшырады. Килкойндар клубты қаржыдан тарықтырып, тәжірибелі ойыншыларды сатып, орнына жас футболшыларды алды. 1975 жылы Жапониядағы турда Мик Миган мен Тео Данның жас командасы Олимпиадалық стадионда 60 мың көрермен алдында Жапония құрамасын 3:2 ұтты, бірақ сол маусымда команда кестенің соңғы орнында қалып, лигаға қайта қабылдану үшін өтініш беруге мәжбүр болды.

1976 жылы командаға Шон Томас қайта оралып, Джонни Фуллам мен Мик Личті, сондай-ақ Богемианстан Джон Конуэйді алды. 1976/77 маусымында клуб он бірінші орынға тұрақтағанымен, тарихындағы жалғыз Ирландия лигасының кубогын жеңіп алды — Слайгоға қарсы шешуші гол Личтің мансабындағы 250-ші добы болды. 1977 жылдың шілдесінде ойыншы-бапкер ретінде Джон Джайлс келді; Килкойндар толық кәсіпқой саясатты енгізіп, Гленмалюр Паркті 50 мың орындық стадионға айналдыру жоспарын жариялады. Джайлс құрамға Рэй Трейси, Имон Данфи және Пэдди Маллиган сынды ұлттық құрама ойыншыларын қосты. Алғашқы маусымында клуб 21-ші FAI Кубогын жеңіп алды, еуропакубоктарда АПОЭЛ мен Фрам Рейкьявикті ұтты, бірақ жалпы нәтиже сәтсіз болып, 1983 жылғы 3 ақпанда Джайлс отставкаға кетті.

1983 жылдың жазында Даңдолктағы табысты кезеңнен кейін бас бапкер болып Джим Маклафлин келді. Ол мұраға қалған құрамның барлығын дерлік сатып не босатып, Лиам Бакли, Гарри Кенни, Алан Кэмпбелл мен Питер Экклсті ғана қалдырды, орнына іс жүзінде лига жұлдыздарынан құралған команда жинады. 1984 жылғы 1 сәуірде клуб Шелбурнді 3:1 жеңіп, 20 жылда алғаш рет чемпион атанды, капитан Пэт Бирн кубокты Гленмалюр Паркте көтерді. Кэмпбелл мен Бакли Сантандердің Расингі мен Варегемге кеткеннен кейін Маклафлин Мик Бирн мен Ноэл Ларкинді алды; клуб тағы үш чемпиондық пен үш FAI Кубогын жеңді. 1983 жылғы тамыз бен 1987 жылғы сәуір аралығында Роверс 100 лига матчының 74-інде жеңіп, тек 11 рет ұтылды.

14-ші чемпиондықтан кейін көп ұзамай Луис Килкойн иезуиттерден сатып алынған Гленмалюр Паркті құрылыс компанияларына сатып жібергенін жариялады. 1987 жылғы 12 сәуірде Слайго Роверспен FAI Кубогының жартылай финалы стадиондағы соңғы ойын болды, оны жанкүйерлердің алаңға шығуы алаңдатты. Жанкүйерлер KRAM («Роверсті Милтаунда сақтап қал») бірлестігін құрып, бойкот жариялады; команда 1987/88 маусымын бос дерлік Толка Паркте өткізді. Гленмалюр Парк 1990 жылы қиратылып, орнына тұрғын үй кешені салынды. Стадионның сыйымдылығы көп жыл бойы шамамен 20 мың болған, ал тіркелген ең жоғары көрермен саны — 1968 жылы Уотерфордқа қарсы матчтағы 28 мың.

Бойкот маусымынан кейін Килкойндар клубты дублиндік кәсіпкер Джон Макнамараға сатты; команда екі маусымды Богемианспен бірге Дэлимаунт Паркте өткізді. 1990 жылдан бастап клуб Боллсбриджтегі RDS аренасына көшті: 1990 жылғы 30 қыркүйекте Сент-Патрикс Атлетикке қарсы ойынға шамамен 25 мың адам жиналды. Осы алаңдағы алты жылда 1993/94 маусымында чемпиондық жеңіп алынды; жеңімпаз команданы Рэй Трейси басқарды, ал үздік бомбардир Стивен Геогеган болды. Одан кейін қаржы қысқарып, ойыншылар босатылды, ал 1995/96 маусымының соңында Трейси мен Макнамара клубтан кетті.

1996 жылы клубты Алан Макгрэт басқарған Premier Computers сатып алып, Таллатта жаңа стадион салу жоспарын жариялады. Алайда жоба ұзаққа созылды: 1998 жылдың қаңтарында алынған құрылыс рұқсаты қарсылықтарға байланысты кейінге шегерілді, ал 2000 жылғы 30 наурызда премьер-министр Берти Ахерн алаңда құрылыстың басталуын белгілегенімен, 2001 жылы жұмыс тоқтады. Клуб бұл жылдары Толка Парк, Мортон стадионы және Ричмонд Парк сынды алаңдарда ойнады. 2005 жылдың сәуірінде екі миллион еуродан асатын қарызға тап болған клуб сыртқы басқаруға (examinership) түсті, ал маусым лицензиясына байланысты бұзушылық үшін ұпай шегеріліп, төмендеді. Процесс 2005 жылдың шілдесінде «400 Club» жанкүйерлер бірлестігінің ұсынысы қабылданып, клубтың жойылудан аман қалуымен аяқталды; 2006 жылы Пэт Скаллидің басшылығымен команда бірден жоғарғы лигаға қайта көтерілді.

Стадион құрылысы South Dublin County Council пен Томас Дэвис гэль спорт клубы арасындағы соттасулардан кейін ғана жалғасты: 2007 жылдың желтоқсанында Жоғарғы сот кеңес пен Шемрок Роверс пайдасына шешім шығарды, құрылыс 2008 жылғы 6 мамырда басталды. 2009 жылдың наурызында клуб 20 жылдан астам уақытта алғаш рет өз алаңында ойнады. Сол маусымда Майкл О'Нилдің жетекшілігімен команда екінші орын алып, Еуропа лигасына жолдама алды, ал Таллат стадионы лигадағы ең көп көрермен жинайтын аренаға айналды. 2009 жылы Реал Мадрид Таллатқа келіп, рекордтық 10 900 көрермен алдында 1:0 жеңді.

2010 жылы клуб гол айырмасы бойынша Богемиансты басып озып, 16 жылдық үзілістен кейін чемпион атанды, ал Авива стадионындағы алғашқы FAI Кубогының финалында 30 мыңнан астам көрермен алдында Слайго Роверске пенальти сериясында ұтылды. 2011 жылы Шемрок Роверс Чемпиондар лигасындағы алғашқы ойынын өткізіп, Таллин Флорасын жалпы есеппен 1:0 ұтты, келесі айналымда Копенгагенге 0:3 есе жіберді, бірақ Еуропа лигасының плей-офф айналымына түсті. Онда 2011 жылғы 25 тамызда белградтық Партизанды жалпы есеппен 3:2 жеңіп (Сербиядағы матчта қосымша уақытта 2:1), топтық кезеңге шыққан алғашқы ирланд командасы болды. Сол жылы клуб Сетанта Спортс кубогын да жеңіп алып, 25 қазанда UCD-ды соңғы минутта ұтып, қатарынан екінші чемпиондығына қол жеткізді.

2011 жылдан кейін құлдырау кезеңі басталды: О'Нил Солтүстік Ирландия құрамасына кетіп, оның орнына келген Стивен Кенни бір маусым толмай жұмыстан босатылды, ал Тревор Кроли 2013 жылы Лига кубогы мен Сетанта кубогын жеңгенімен, 2014 жылдың ортасында қызметінен кетті. Пэт Фенлон да ірі трофей ала алмады. 2016 жылы клубтың жасөспірімдер командасын жаттықтырып жүрген бұрынғы ойыншы Стивен Брэдли бас бапкер болды. Джек Бирн сынды сәтті трансферлер мен жас ойыншыларды дамыту арқылы Брэдли командасы 2019 жылы FAI Кубогын жеңіп алды — финалда 33 мыңнан астам көрермен алдында Даңдолкті пенальтиде ұтып, 1987 жылдан бергі алғашқы кубогын иеленді.

COVID-19 пандемиясына байланысты қысқартылған 2020 жылғы маусымда Роверс чемпионатты жеңіліссіз жеңіп алды, ал Еуропа лигасының іріктеуінде Миланға 0:2 есе жіберді. 2021 жылы клуб титулын сақтап, Сент-Патрикс Атлетиктен 16 ұпай алға шықты, 2022 жылы қатарынан үшінші рет чемпион болып, Конференция лигасының топтық кезеңіне алғаш рет шықты. 2023 жылы команда қатарынан төртінші чемпиондығына жетіп, 1980 жылдары клубтың өзі орнатқан рекордты қайталады. 2024 жылы Роверс чемпионатта Шелбурннен кейін екінші орында қалғанымен, Еуропада табысты өнер көрсетті: Конференция лигасының лигалық кезеңінде бес ойынның үшеуін — Ларн, Нью-Сейнтс және Бораць Баня-Лука командаларын — ұтып, АПОЭЛ және Рапид Венамен тең түсіп, тек болашақ жеңімпаз Челсиге жеңілді. Осылайша клуб еуропалық турнирдің плей-офф сатысына шыққан алғашқы ирланд командасы атанды, бірақ норвегиялық Молдеге пенальти сериясында ұтылды. 2025 жылы Роверс португалдық Санта-Кларадан басым түсіп, қатарынан екінші рет Конференция лигасына іріктелді; бұл алдыңғы маусымда чемпион болмай тұрып еуропалық турнирге өткен Ирландия лигасы клубының алғашқы жағдайы еді. Сол жылы клуб «дубль» жасап, 22-ші чемпиондығын және FAI Кубогының финалында Корк Ситиді 2:0 ұтып, 26-шы кубогын жеңіп алды.

Еуропалық жарыстарда клубтың ең ірі жеңісі — 1982 жылдың қыркүйегінде УЕФА кубогының бірінші айналымында Фрам Рейкьявикті жалпы есеппен 7:0 ұтуы (қонақта 3:0, үйде 4:0). Шемрок Роверс — 1957/58 маусымында еуропакубоктарға қатысқан алғашқы Ирландия лигасының клубы. Клуб Люксембург, Кипр, Исландия және Германия командаларын жеңген, сондай-ақ Түркия, Польша, Израиль, Сербия, Словакия, Албания және Венгрия клубтарын ұтқан алғашқы ирланд командасы. 2024 жылы Ларнды 4:1 ұтып, УЕФА топтық/лигалық кезеңінде қонақта жеңіске жеткен алғашқы Ирландия лигасының командасы болды. 2026 жылы клуб Арарат-Армения, Эгнатия және КуПС-тен жеңіліп, үш еуропакубоктан да іріктеу кезеңінде шығып қалған алғашқы ирланд командасы атанды.

1926 жылға дейін Шемрок Роверс жасыл-ақ жолақты жейде киген, содан кейін комитет мүшесі Джон Шериданның ұсынысымен жасыл-ақ көлденең жолақты (hoops) нысанға көшкен; бұл идея Белфаст Селтикпен жақын байланыстан туған. Жаңа жейдедегі алғашқы ойын 1927 жылғы 9 қаңтарда Шелбурн Паркте Брей Анноунспен өтіп, 0:3 жеңіліспен аяқталса да, команда сол түстерде қала берді. Клуб эмблемасында бүкіл тарихы бойы доп пен шамрок бейнеленген; 2005 жылы алғашқы 10 чемпиондықтың белгісі ретінде жоғарыға жұлдыз қосылды. Жанкүйерлер клубты басқаруға алғаннан кейін Гленмалюр Парктің жоғалуын еске алу үшін қара түс үшінші ресми түске айналды, ал 12-нөмір ешбір ойыншыға берілмей, жанкүйерлерге арналды. Клубтың лақап аты — The Hoops.

Клуб акцияларының 50 пайызы Шемрок Роверс мүшелер клубына тиесілі; 2016 жылдан 2019 жылға дейін екінші жартысы кәсіпкер Рэй Уилсонда болды, 2019 жылдан бері Уилсонда 25 пайыз, тағы 25 пайыз кәсіпкер Дермот Десмондта. Мүшелер клубы 2002 жылдың қарашасында Таллаттағы стадион жобасын қаржыландыруға ипотека алу мақсатында «400 Club» ретінде құрылған, кейін мүшелер оны өз бақылауына алып, ашық құрылым мен жарғы қабылдады және 2005 жылғы сыртқы басқару кезінде клубты құтқаруда шешуші рөл атқарды. 2006 жылы бірлестік SRFC Members Club деп қайта аталды.

Жанкүйерлердің басым бөлігі Дублиннің оңтүстік бөлігінен, бірақ қолдау бүкіл қала мен елден келеді. Клубта Ирландиядағы алғашқы ультрас тобы — SRFC Ultras бар, олар Рома, Хаммарбю және Панатинаикос жанкүйерлерімен байланыс орнатқан. 1970 жылдарға дейін Гленмалюр Паркке үнемі 20 мыңға жуық көрермен жиналса, кейін бұл сан күрт азайды, ал Таллатқа көшу алдында тұрақты жанкүйерлер қатары мыңнан сәл асатын топқа дейін қысқарған еді. Таллат стадионына көшкеннен кейін келушілер саны айтарлықтай өсті: 2023 жылы орташа көрермен саны 6 109 болып, лигадағы ең жоғары көрсеткішке жетті, ал 2024 жылы төрт трибуна да аяқталғаннан кейін Богемианспен ойында 10 мыңнан асатын толық стадион алғаш рет тіркелді; маусымдық абонемент саны 4 200-ден асты.

Клубтың ең көне қарсыластығы Шелбурнмен, өйткені екі клуб та Рингсендте құрылған; Сент-Патрикс Атлетикпен жергілікті дерби де сол дәрежеде маңызды. 1950-60 жылдары басты бәсекелес қазір жабылған Драмкондра болса, 1970 жылдардан бері ең өткір қарсыласы — Богемианс; бұл матчтар қызу өтіп, көп көрермен жинайды.

Шемрок Роверстің жастар жүйесі 1996 жылы клуб пен Таллат Таун AFC бірігуінен бастау алады. 2014 жылы клуб Клондалкиндегі Роудстоун жаттығу базасын иеленіп, онда академия ашты; база 2017 жылы ресми түрде пайдалануға берілді. Академияда 200-ден астам жасөспірім ойнайды, U8-ден U19-ға дейінгі командалар, сондай-ақ 17 жасқа дейінгі қыздар және ампутанттар командасы бар. Соңғы жылдары академиядан Манчестер Ситиге ауысқан ұлттық құрама қақпашысы Гэвин Базуну, Интерге кеткен Кевин Зефи, сондай-ақ Тревор Кларк, Аарон Болджер, Айдомо Эмаху және Джастин Феризай сынды ойыншылар шықты.

Трофейлер тізімінде рекордтық 22 чемпиондық пен 26 FAI Кубогынан басқа Ирландия лигасының Қалқаны (рекордтық 18), LFA Президент кубогы (рекордтық 21), Ленстер аға кубогы (18), Дублин қаласының кубогы (10), Ирландия лигасының кубогы (2 — 1976/77 және 2013), «Үздік төрттік» кубогы (3), Дублин-Белфаст қалааралық кубогы (4), Сетанта Спортс кубогы (2 — 2011 және 2013), Ирландия Президенті кубогы (2022, 2024), Блакснит кубогы, Тайлер кубогы, FAI Суперкубогы, сондай-ақ 2006 жылғы бірінші дивизион жеңісі бар.