Атлетик (Бильбао) тарихы

Сегіз чемпиондық атағымен Атлетик Ла Лига тарихындағы табысы жағынан төртінші клуб саналады. Испания Кубогын 24 рет жеңіп алып, бұл көрсеткіш бойынша тек Барселонадан кейінгі екінші орында тұр. Сондай-ақ ол чемпиондық пен кубок саны жөнінен Баск елінің ең табысты клубы. Клубтың әйелдер командасы да Испанияның күшті ұжымдарының бірі: ол Примера Дивисьон Феменинада бес рет чемпион атанған. Атлетик — 1929 жылы негізі қаланған Примера Дивисьонның құрылтайшылары арасынан бірде-бір рет төмен лигаға түспеген үш клубтың бірі (қалған екеуі — Реал Мадрид пен Барселона). Осы үш клуб және Осасуна — Испаниядағы спорт корпорациясына айналмаған жалғыз төрт кәсіпқой клуб: Атлетик өз мүшелерінің меншігінде, президентті солар сайлайды, ал президент клубқа жеке қаражатын сала алмайды. 2022 жылдың маусымынан бері клубты Айтор Элизегиден кейін сайланған Жон Уриарте басқарады.

Клуб жас баск футболшыларын өз мектебінен өсіріп шығаратын кантера саясатымен танымал. Ресми ұстанымы бойынша команда тек Баск елінде туған немесе сол өңірде футболға баулыған ойыншыларды ғана алады: бұған Испаниядағы Бискай, Гипускоа, Алава мен Наварра, сондай-ақ Франциядағы Лабурд, Суль және Төменгі Наварра кіреді. Мұндай тәртіп 1911 жылдан бері үзілмей сақталып келеді, клуб жергілікті ойыншыларды өсіргені және адалдық дәстүрі үшін жоғары бағаланады. Ереже бапкерлерге қатысты қолданылмайды: бірінші команданы Испанияның басқа өңірлерінен және шетелден келген мамандар да басқарған. Атауындағы Athletic Club деген сөзге қарамастан, клуб көпсалалы емес, тек футболмен айналысады, дегенмен 1930 жылдардағы Испаниядағы азаматтық соғысқа дейін велоспорт және басқа да бөлімдері болған.

Футбол Бильбаоға екі түрлі жолмен келді: бірі — ағылшын жұмысшылары, екіншісі — Британияда оқып қайтқан баск жастары. XIX ғасырдың соңында Бильбао ірі өнеркәсіп орталығы болғандықтан, қалада Саутгемптон, Портсмут, Сандерленд сияқты Англия қалаларынан келген кеме жасаушылар мен кеншілерден құралған үлкен британдық қауым қалыптасты. Жуан Асторкия сияқты жергілікті жастар болса, Британияда білім алып, футболға әуестеніп оралды да, Бискайдағы ұйымдасқан футболдың ордасы болған Ламиако ипподромында британдық жұмысшылармен кездесулер өткізе бастады. 1898 жылы Жуан Асторкия мен Самакойс гимназиясының тағы алты шәкірті Ламиакода футболмен айналысуға кірісті, ал 1901 жылы Гарсия кафесінде өткен жиында бұл топ ресми клуб құру туралы келіссөз жүргізіп, оны ағылшынша жазылуымен Athletic Club деп атады. Тұңғыш президент болып Луис Маркес сайланды, Асторкия капитан, клубтың шетелде туған жалғыз құрылтайшысы Альфред Миллс капитанның орынбасары атанды; 1902 жылы Асторкияның өзі президент болды.

Асторкия тұсында Атлетик пен қаладағы бәсекелесі Бильбао ФК екі құрамның үздік ойыншыларын біріктіріп, Мадридте өткен 1902 жылғы Коронация кубогына Бискайя клубы деген атпен қатысуға келісті; финалда Жоан Гампердің Барселонасын 2:1 жеңген команда Бильбаоға жүлдемен оралды. 1903 жылдың 24 наурызында Бильбао ФК Атлетиктің құрамына толық қосылды. Сол 1903 жылы клуб алғашқы Испания Кубогын еңсерді, ал 1904 жылы қарсыласы ойынға шықпағандықтан жеңімпаз деп жарияланды. 1903 жылғы финалды Мадридте көрген баск студенттері Athletic Club Madrid деген бауырлас команда құрды, кейін ол Атлетико Мадридке айналды. 1907 жылы Атлетик Ла Юньонмен бірігіп, қайтадан Бискайя атауымен ойнады және кубок финалында ұтылды, ал 1910 жылы қақпашы әрі капитан Луис Асторкиямен бірге тағы бір рет кубок иеленді.

1911 жылы клубтың жетінші президенті болып бұрынғы капитан Алехандро де ла Сота сайланды. Ол сәулетші Мануэль Мария Смит жобалаған Сан-Мамес стадионының салынуына мұрындық болды, арена 1913 жылы ашылып, көп ұзамай клубтың 1910 жылдардағы үстемдігінің нышанына айналды: Билли Барнс бапкерлік еткен команда 1914, 1915 және 1916 жылдары Испания Кубогын қатарынан үш мәрте жеңіп алды. 1917–1919 жылдары клуб институционалдық дағдарысты бастан кешіп, іріктеу рөлін атқарған аймақтық турнирде жеңе алмағандықтан, кубокқа қатыспады. 1920 жылы Барнстың оралуымен Атлетик ұлттық чемпионатқа қайта қосылып, 1921 жылы кубокты тағы иеленді. Сол кезеңнің жұлдызы — 1913 жылдың 21 тамызында Сан-Мамес стадионының тұңғыш голын соққан және 1915 жылғы финалда хет-трик жасаған нәтижелі шабуылшы Пичичи еді. Ол үшін соңғы жеңіс 1921 жылғы кубок болды: 1922 жылы небәрі 29 жасында дүниеден өтті. Бүгінде Ла Лиганың үздік бомбардирі соның құрметіне Пичичи аталады.

1928 жылы Атлетик Реал Юньон, Аренас Клуб де Гечо, Реал Сосьедад секілді баск клубтарымен бірге Ла Лиганың негізін қалаушылардың бірі болды; 1930 жылға қарай Примера Дивисьондағы он команданың бесеуі Баск елінен еді. 1922 жылы клубқа ағылшын маманы Фред Пентленд келіп, қысқа пас ойынын енгізу арқылы команда стилін түбегейлі өзгертті және 1923 жылы кубок жеңісіне жеткізді. 1927 жылы кеткен ол 1929 жылы қайта оралып, 1930 және 1931 жылдары командаға чемпиондық пен кубокты қатар сыйлады; клуб 1930–1933 жылдары кубокты қатарынан төрт рет жеңіп, 1932 және 1933 жылдары чемпионатта күміс жүлде иеленді. 1931 жылы Атлетик Барселонаны 12:1 есебімен ұтты — бұл каталондықтар үшін ең ауыр жеңіліс әрі Ла Лига тарихындағы ең ірі жеңіс. Кейін командаға Уильям Гарбатт басшылық етіп, тұңғыш маусымында-ақ чемпион атанды. Ол мұра еткен құрамда Лафуэнте, Хосе Ирарагорри, Бата, Чирри II және Гильермо Горостисадан тұратын, Primera delantera histórica (Бірінші тарихи шабуыл) атанған алдыңғы шеп ойнады, қақпада Ла Лигада үш мәрте ең сенімді қақпашы атанған Грегорио Бласко тұрды. Гарбатт бірінші құрамға 17 жасында Испания құрамасында ойнаған ең жас футболшыға айналған Анхель Субьетаны тартты. 1936 жылдың 19 сәуірінде маусымның соңғы турында Овьедоны үйінде 2:0 жеңген Атлетик Реал Мадридтен екі ұпай алда келіп, чемпиондықты қамтамасыз етті. Сол жылдың шілдесінде азаматтық соғыстың басталуына байланысты футбол тоқтады, чемпионат тек 1939/40 маусымында қайта жанданды, ал клуб келесі чемпиондығына 1943 жылы ғана қол жеткізді — ол кезде Гарбатт жер аударылып кеткен еді.

1941 жылы Франконың жарлығымен клуб атауын Atlético Bilbao деп өзгертуге мәжбүр болды, Испания Кубогы да диктатордың өз лауазымына сілтеме жасап, Генералиссимус кубогы деп аталды. Соғыстан кейін команданы түгелге жуық қайта құруға тура келді: бұрынғы құрамнан бар болғаны жеті ойыншы қалды, баск ұлтшылдығын немесе республиканы қолдағандар Латын Америкасына жер аударылды, енді біреулері қуғын-сүргіннен қауіптеніп, қабылданбады. Клуб 1930 жылдардың соңы мен 1940 жылдардың басында баск командаларының жас талаптарына арқа сүйеп, тез арада чемпиондыққа лайық құрам жасақтады. 1940 және 1950 жылдардың басында Рафа Ириондо, Франсиско Гарате, Телмо Сарра, Хосе Луис Панисо және Агустин Гаинсадан құралған, Segunda delantera histórica (Екінші тарихи шабуыл) атанған шабуыл желісі ойнады; жартылай қорғаушы Нандо Гонсалес пен 1946/47 маусымда Ла Лиганың ең сенімді қақпашысы атанған Раймундо Лесама да ерекшеленді. Жуан Уркису бапкерлік еткен бұл құрам 1943 жылы қос жүлдені жеңіп алып, 1944 және 1945 жылдары кубокты сақтап қалды. Кейін шабуылда Гаратенің орнын Венансио Перес басып, команданы Хосе Ирарагорри басқарды: олар 1950 жылы тағы бір кубок пен Испания Суперкубогының ресми бастауы саналатын Ева Дуарте кубогын иеленді.

Ол команданың басты жұлдызы — клуб тарихының ең көп гол соққан ойыншысы, 335 рет дәл соққан Телмо Сарра. Ол Ла Лиганың үздік бомбардирі ретінде алты Пичичи жүлдесін жеңіп алды (бұл рекордты тек 2020 жылы Месси ғана басып озды), ал 1950/51 маусымдағы 38 голы 60 жыл бойы рекорд болып тұрды. 1950 жылдан бастап 251 голымен Ла Лига тарихының ең нәтижелі ойыншысы саналды, 2014 жылы оны Лионель Месси, кейінірек Криштиану Роналду басып озды, дегенмен ол әлі де чемпионаттағы испандық ойыншылардың ішіндегі ең көп гол авторы. 1997 жылы Испания королі Хуан Карлос I оны Спорттық еңбегі үшін корольдік орденнің алтын медалімен марапаттады.

1954 жылы бапкер Фердинанд Даучик екінші тарихи шабуыл буынын ойыннан шығарып, жаңа ұрпаққа жол ашты және 1956 жылы қос жүлдені, 1955 пен 1958 жылдары кубокты жеңіп алған команда құрды. 1958 жылғы жеңіс клуб тарихындағы маңызды жетістіктердің бірі ретінде есте қалды: Атлетик жақында ғана Еуропа кубогы мен Ла Лиганы жеңген Ди Стефаноның Реал Мадридін ұтты, оның үстіне Испания федерациясы бейтарап алаңда ойнау туралы өтінішті ескермей, финалды Реал Мадридтің Чамартин стадионында өткізуге мәжбүрледі. Соған қарамастан Бильбао командасы Арьета мен Маурдің голдарымен 2:0 жеңіп, кубокты сол стадионда көтерді. Клуб президенті Энрике Гусман жеңісті тойлағанда Он бір ауыл баласымен оларды ұттық деп айқайлағаннан кейін бұл құрам el equipo de los once aldeanos (он бір ауыл баласының командасы) деп аталып кетті — бұл клубтың тек өз өлкесінің ойыншыларымен ойнау дәстүріне меңзеу еді. Классикалық құрам былай болатын: Кармело; Оруэ, Гарай, Канито; Маури, Магурегуи, Маркаида; Артече, Арьета (оны Сарраның ізбасары санады), Урибе және Гаинса. Чемпиондық арқасында команда Испанияны 1956 жылғы Латын кубогында танытып, финалда Миланға 1:3 есебімен ұтылды. Сол жылы клуб Еуропа кубогында дебют жасап, Портуны және Ференц Пушкаштың Гонведін ығыстырып, ширек финалға шықты; Сан-Маместе Манчестер Юнайтедтің Басби балапандарын 5:3 ұтқанымен, Мейн Роудтағы жауап ойында 3:0 жеңіліп қалды — ол кезде ауыстыру рұқсат етілмегендіктен, қақпашы Кармело кездесудің дерлік барлығын жарақатпен өткізген еді.

1960 жылдары Ла Лигада Реал Мадрид үстемдік етті, ал Бильбао командасы өтпелі кезеңді бастан кешті; сол тұста жарқырап көрінген жалғыз ойыншы — Саррамен қатар клубтың ең ірі тұлғаларының біріне айналған қақпашы Хосе Анхель Ирибар болды. Команда ойынынан көңілі қалған жанкүйерлер жиі Juegan Iribar y diez más (Ирибар және тағы он адам ойнап жүр) деп қайталайтын. Жағдай 1969 жылы кубок жеңісімен және 1969/70 маусымдағы күміс жүлдемен түзелді; бұл команданың Ирибардан өзге басты жұлдыздары — Пичичи жүлдесін жеңген Фидель Уриарте мен ойыншы Чечу Рохо еді. 1970 жылдар да көңіл қуантпады: тек 1973 жылы ғана кубок алынды. 1976 жылдың желтоқсанында Реал Сосьедадпен кездесу алдында Ирибар мен қонақтардың капитаны Инасио Кортабаррия икурриньяны — баск ұлттық туын — алаңның ортаңғы шеңберіне салтанатты түрде қойды, бұл Франсиско Франко қайтыс болғаннан кейінгі тудың алғаш рет көпшілік алдында көрсетілуі болды. Франко режимі аяқталған соң клуб өзінің Athletic деген атауын қайтарды. 1977 жылы Атлетик Милан мен Барселона сияқты командаларды ығыстырып, УЕФА кубогының финалына шықты және Ювентуске тек қонақтағы голдар есебімен ұтылды; сол жылы Испания Кубогының финалында Реал Бетиске 11 метрлік айыппұл тебістер сериясында жеңілді (шешуші тебісті Ирибар тарс еткізіп, севильялықтарға жеңіс сыйлады), ал чемпионатта үшінші орын алды. Жеңілістерге қарамастан, құрамында Ирибар, Рохо, Гисасола, Алешанко, Гойкоэчеа, Ируэта, Дани және клуб тарихында Пичичи жүлдесін соңғы рет жеңіп алған Карлос ойнаған бұл команда клуб тарихының ең үздіктерінің бірі саналады.

1981 жылы бас бапкер болған Хавьер Клементе клуб тарихындағы ең табысты құрамдардың бірін жасақтады: Субисаррета; Уркиага, Гойкоэчеа, Рокки Лисеранcу, Де ла Фуэнте; Де Андрес, Сола, Уртуби; Дани, Сарабия және Арготе. 1982/83 маусымда Атлетик соңғы турда Сантильянаның Реал Мадридін айналып өтіп, чемпион атанды, келесі жылы чемпиондық пен кубокты қатар иеленді. Кубок финалында Марадонаның Барселонасы 1:0 есебімен ұтылды; жеңілісті ауыр қабылдаған аргентиналық ойыншы Атлетик футболшысына шабуыл жасап, екі команда арасында төбелес шығарды. Бірнеше ай бұрын Гойкоэчеа артынан өрескел кіріп, Марадонаны жарақаттаған және бірнеше апта емделуге мәжбүр еткен; төреші ол эпизодта ешқандай карточка көрсетпесе де, бильбаолық қорғаушы 17 кездесуге шеттетілді. 1985 және 1986 жылдары команда үшінші және төртінші орын алды, ал 1985/86 маусымда Клементе команданың жұлдызы Сарабиямен қарым-қатынасы нашарлағандықтан қызметінен босатылды. Одан кейін клубты басқарған Хосе Анхель Ирибар, Ховард Кендалл, Юпп Хайнкес, Хавьер Ируэта, тіпті қайта оралған Клементенің өзі де сол табысты қайталай алмады. 1998 жылы бапкер Луи Фернандес команданы Ла Лигада екінші орынға және УЕФА Чемпиондар лигасына шығарды; оған клубтың кантераға икемді көзқарас ұстана бастағаны да көмектесті — 1995 жылы Атлетик аймақтық бәсекелесі Реал Сосьедадтан Жозеба Эчеберрияны сатып алған, бұл екі клуб арасында едәуір ренішке себеп болған еді. Эчеберрия 1997/98 маусымдағы құрамның Исмаэль Урсайс пен Хулен Герремен қатар басты ойыншыларының бірі болды.

2005/06 және 2006/07 маусымдарда клуб төмен лигаға түсіп қалудан әрең аман қалды, кейінгісі клуб тарихындағы ең нашар маусым саналады. Испания Кубогында команда 24 жылдан кейінгі тұңғыш финалына жетіп, Барселонаға 1:4 ұтылды. 2011/12 маусымның алдында клубтың жаңа президенті, бұрынғы ойыншы Жосу Уррутия бас бапкер етіп Марсело Бьелсаны тартты; Атлетик 1977 жылдан бергі алғашқы еуропалық финалына шығып, 2012 жылғы 9 мамырда Бухаресттегі Arena Națională стадионында өткен УЕФА Еуропа лигасының финалында отандасы Атлетико Мадридке 0:3 есебімен жеңілді. Сол маусымда клуб Испания Кубогының финалында да Барселонадан ұтылды. Жартылай қорғаушы Хави Мартинес Бавария Мюнхенге кеткеннен кейін команда Еуропа лигасының топтық кезеңінен шыға алмай, кубокта үшінші дивизиондағы баск клубы Эйбардан ұтылды; төмен түсу қаупі маусым соңына дейін сақталды, ал ескі Сан-Местегі соңғы чемпионаттық ойын жеңіліспен аяқталды. Бьелса жас қорғаушы Эмерик Лапортты негізгі құрамға тартты, ал шабуылшы Фернандо Льоренте Ювентуске тегін ауысты.

Бьелсадан кейін командаға екінші рет Эрнесто Вальверде басшылық етті: ол бірқатар жаңа ойыншыны тартып, клубты чемпионатта төртінші орынға және Чемпиондар лигасына жеткізді, ал маусым соңында Андер Эррера 36 миллион еуроға Манчестер Юнайтедке ауысты. Жаңартылған Сан-Местегі толық тізгінделген тұңғыш ойында Атлетик Наполиді жеңіп, Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне шықты, алайда топта үшінші орынмен шектелді. 2015 жылы команда Испания Кубогының финалында тағы да Барселонадан 1:3 есебімен ұтылды. Ал сол жылғы Испания Суперкубогының Сан-Местегі бірінші кездесуінде Атлетик Арица Адурис жасаған хет-триктің арқасында каталондықтарды 4:0 ұтып, Камп Нодағы жауап ойында 1:1 есебін сақтап, 1984 жылдан бергі тұңғыш жүлдесін қолға алды. Адурис сол маусымда барлық турнирде 36 гол соқты. Еуропа лигасында команда ширек финалға шығып, титул иесі әрі болашақ жеңімпаз Севильядан тек айыппұл тебістер сериясында ұтылды. 2016/17 маусымның соңында төрт жыл жұмыс істеген Вальверде кетті, оның орнына бұрынғы ойыншы, Бильбао Атлетикті басқарып жүрген Хосе Анхель Сиганда келді. 29 қарашада клуб ішкі кубокта Форментерадан күтпеген жеңіліске ұшырады, ал жалпы сәтсіз маусым соңында Сиганда орнынан босатылып, Эдуардо Беризсо тағайындалды. Оның жұмысы одан да нәтижесіз болды: 2018 жылдың желтоқсанында 15 ойынның екеуінде ғана жеңіске жеткен бапкер команда төмен түсу аймағында тұрғанда қызметінен кетірілді. Дублерлерді басқарған Гайска Гаритано тізгін алып, нәтижені түзеді: клуб қауіпті аймақтан алыстап, соңғы турда Еуропа лигасы жолдамасынан әрең қағылды.

2019/20 маусымның алғашқы бес турынан кейін Леоиак кесте басында тұрды — бұл 26 жылдағы ең жақсы бастама еді, алайда команда бірнеше тең ойыннан кейін кесте ортасына ығысты. Испания Кубогында екі айыппұл тебістер сериясынан аман өтіп, Барселонаны ұтқан клуб жартылай финалда Гранаданы қонақтағы голдар есебімен жеңді де, финалда жергілікті бәсекелесі Реал Сосьедадпен кездесуге тиіс болды; дегенмен ойын Испаниядағы COVID-19 пандемиясына байланысты кейінге шегерілді, екі клуб та тарихи баск дербиіне жанкүйер келер деген үмітпен кейінге қалдыруға қарсы болмады. Бұл үміт ақталмады: финал 2021 жылдың 3 сәуірінде бос стадионда өтіп, Реал Сосьедад 1:0 жеңіп шықты. Ол кезде Адурис мансабын аяқтаған, Гаританоның орнына Марселино келген еді. Кейінге қалған финалдан соң өтуге тиіс болған 2020/21 маусымдағы Испания Суперкубогында Атлетик Реал Мадридті, содан соң Барселонаны ұтып, жүлдені иеленді. Сол маусымның кубогында команда жартылай финалда Левантені жеңіп, 2021 жылдың 17 сәуіріндегі финалға шықты — осылайша клуб екі апта ішінде кубоктың екі финалында ойнаған жалғыз командаға айналды, бірақ бұл жолы Барселонадан 0:4 есебімен ұтылды. 2021 жылдың қазанында Халықаралық спорт зерттеулері орталығының (CIES) есебі бойынша еуропалық клубтық турнирлерде құрамында шетелдік ойыншысы жоқ екі-ақ команда болды: Атлетик пен Украинаның Десна Чернигов клубы. Келесі екі маусымда клуб сегізінші орындарды иеленіп, Еуропа конференция лигасынан қағылды және кубокта қатарынан екі рет жартылай финалда тоқтады, ал 2021/22 маусымда Атлетико Мадридті ұтып, финалда Реал Мадридтен жеңіліп, Испания Суперкубогының күміс жүлдегері атанды. 2023/24 маусымда Атлетик 40 жылға созылған кубок құрғақшылығын аяқтады: финалда Мальоркамен негізгі және қосымша уақытта 1:1 тең ойнап, айыппұл тебістер сериясында 4:2 басым түсті. Сол маусымда команда үйінде Барселонаны 4:2, Атлетико Мадридті қос ойынның жиынтығында 4:0 жеңген еді.

Клуб елтаңбасына Бильбао мен Бискайдың гербтеріндегі нышандар енген: Бильбаодан — көпір мен Сан-Антон шіркеуі, сондай-ақ Бискайдың билеушілері әрі 1300 жылы Бильбаоның негізін қалаған ықпалды Аро әулетінің қасқырлары, Бискайдан — Герника ағашы мен Әулие Андрей кресі. Оның алғашқы белгілі қолданысы 1922 жылға жатады. Тұңғыш ресми эмблема сол кездегі клуб түстеріне сай ақ A және C әріптері орналасқан көк дөңгелек болды, 1910 жылғы нұсқада жаңа қабылданған қызыл-ақ ту, 1913 жылы сол ту доппен бірге бейнеленді. Қазіргі елтаңбаның алғашқы нұсқасы 1922 жылы пайда болды, 1941 жылы бүгінгі қалқанның бастапқы түрі жасалғанмен, Франко режимі испандық емес атауларға тыйым салғандықтан, онда Atlético Bilbao деген жазу тұрды. 1972 жылы клуб эмблеманы толық түрлі-түсті етіп, ағылшынша Athletic Club атауын қайтарды, ал 2008 жылы қалқанның пішіні сәл өзгертіліп, жаңа қаріп енгізілді.

Команда алғашында кездейсоқ таңдалған ақ формада ойнады, ал 1902/03 маусымда тұңғыш ресми жейде Блэкберн Роверстікіне ұқсас жартылай көк, жартылай ақ түсті болды. Кең тараған аңыз бойынша, 1909 жылы Рождествоны Лондонда өткізген бильбаолық студент Жуан Элордуйға клуб 25 жаңа жейде сатып алуды тапсырған, бірақ ол қажет мөлшерді таба алмаған. Кемеде қайтар алдында Саутгемптон командасының түстері Бильбао қаласының түстерімен сәйкес келетінін байқаған Элордуй 50 жейде сатып алады. Бильбаоға жеткен соң клуб басшылығы бірден форманы ауыстыруды шешті, 1910 жылдан бері Атлетик қызыл-ақ жолақты жейдеде ойнайды. Сатып алынған 50 жейденің жартысы Элордуй комитет мүшесі әрі бұрынғы ойыншысы болған Атлетико Мадридке жіберілді — ол бастапқыда Бильбао клубының жастар бөлімшесі ретінде құрылған еді. 2023 жылғы зерттеу форманың шығу тегі ретінде сол кездегі клуб басшыларымен байланысы болған әрі жергілікті команда дәл сондай түстерде ойнаған Сандерлендті де ұсынды. Форма ауысқанға дейін Испанияда қызыл-ақ түсте тек Хихон Спортингі ғана ойнайтын (1905 жылдан бері). Қосалқы форма көбіне көк, ақ немесе қара түсте болды, ал 2011 жылы клуб баск туынан шабыт алған жасыл-ақ-қызыл формасын шығарды (дәл сол форма 2012 жылғы Еуропа лигасының финалында киілді). 2001–2009 жылдары Атлетик 100% Athletic брендімен өз формасын өзі шығарды. Клуб ұзақ уақыт формасында демеушінің логотипі болмаған ірі командалардың бірі болып келді: 2004/05 маусымдағы УЕФА кубогы мен Испания Кубогында жейдеде Баск үкіметінің қолдауымен жасыл түсті Euskadi деген сөз тұрды. Бұл ұстаным 2008 жылы өзгерді — клуб бискайлық Petronor мұнай компаниясымен 2 миллион еуродан асатын келісімге келді, кейін жейде алдын Kutxabank логотипі безендірді.

Атлетик Ла Лиганың барлық маусымына қатысқан үш команданың бірі, чемпионаттағы ең жоғары көрсеткіші — сегіз бірінші орын, ең төмені — он жетінші орын (бір рет), ал тарихи кестеде төртінші орында тұр. Еуропа кубогы мен Чемпиондар лигасындағы үздік нәтижесі — 1956/57 маусымдағы ширек финал, УЕФА кубогы мен Еуропа лигасында — 1976/77 және 2011/12 маусымдардағы күміс жүлде; 2024/25 маусымға дейін клуб УЕФА турнирлеріне 33 рет қатысты. 1929/30 маусымда команда 18 ойында бірде-бір рет ұтылмай шықты. Атлетикте Ла Лига (Барселонаға 12:1, 1931) мен Испания Кубогы (Сельтаға 12:1, 1947) тарихындағы ең ірі жеңістердің рекорды, сондай-ақ Реал Мадридтің (Сантьяго Бернабеуда 6:0), Барселонаның (Камп Нода 6:0), Эспаньолдың (5:1) және Осасунаның (8:1) алаңындағы ең ірі қонақтық жеңістердің рекорды бар; еуропалық турнирдегі ең ірі жеңісі — Стандард Льежді 7:1 ұтуы (2004/05).

Жеке рекордтарға келсек, ең көп гол соққандар — Телмо Сарра (335), Дани (199) және Арица Адурис (172), ең көп ойын өткізгендер — Хосе Анхель Ирибар (614), Оскар де Маркос (573) және Икер Мунианы (560). Клубта ең көп маусым өткізген ойыншы — Агустин Гаинса (21), ол клуб құрамында ең көп кәсіби жүлде жеңген футболшы да (10). Гаинсаға бір чемпионаттық ойында сегіз гол соғу және кубокта далалық ойыншылар арасында ең көп кездесу (99) өткізу рекорды тиесілі, ал Сарра кубок тарихының ең нәтижелі ойыншысы (81 гол) әрі финалда ең көп гол соғу (4) рекордының иесі. Кәсіби деңгейде клуб тарихындағы ең жас дебютант әрі ең жас автор — Икер Мунианы, ең жасы үлкен гол авторы — Арица Адурис (38 жас 302 күн). Клуб тарихындағы ең қымбат сатып алуы — 2018 жылы Реал Сосьедадтан 32 миллион еуроға келген Иньиго Мартинес, ең қымбат сатылған ойыншысы — сол жылы Челсиге 80 миллион еуроға кеткен Кепа Аррисабалага.

Сан-Мамес 2010 жылдың 25 мамырында салына бастап, 2013 жылдың қыркүйегінде ішінара ашылды, құрылыс 2014 жылдың тамызында толық аяқталды; сыйымдылығы — 53 289 көрермен, алаң өлшемі 105×68 метр, ал арена Собор (La Catedral) деген лақап атқа ие. Клубтың барлық жас санаттары 1971/72 маусымда Феликс Ораа президент болған кезде ашылған, Бильбаодан шамамен 13 шақырым жердегі Лесама кешенінде жаттығады; онда табиғи шөпті бес алаң, спортзал, медициналық орталық және жас ойыншыларға арналған жатақхана бар. Клуб кеңесі екі-үш жылға есептелген, шамамен 12 миллион еуро көлеміндегі Лесама бас жоспарын мақұлдады: ол жастар мен негізгі команданың инфрақұрылымын жаңғыртып, оқу сыныптары мен аудиовизуалды бөлім ашуды көздейді. 2024 жылғы дерек бойынша клубтың 43 649 мүшесі, 2025 жылғы санақ бойынша 466 ресми жанкүйерлер тобы бар.

Атлетиктің басты тарихи бәсекелесі — көршілес Реал Сосьедад, онымен классикалық баск дербиін өткізеді; ұзақ онжылдықтар бойы Атлетиктің жетістігі әлдеқайда жоғары болғанымен, 1980 жылдардан бері екі клубтың арасы едәуір теңесіп, қарсыластық күшейді. Реал Мадрид пен Барселонамен клуб тарих бойы көптеген чемпиондық пен кубок үшін тартысқа түсті; 2024 жылғы дерек бойынша Атлетик осы екі қарсыласты да ең көп рет ұтқан команда (Барселонаға қарсы 79, Мадридке қарсы 76 жеңіс) — ол Атлетико Мадрид, Валенсия, Севилья және Реал Сосьедадтан да алда. Реал Мадридпен бәсекелестіктің спорттық қана емес, саяси әрі болмыстық астары да бар. Сонымен қатар клуб Осасунамен де елеулі қарсыластықта, ал әр кезеңде Алавес пен Эйбарға қарсы баск дербилері де өткізілген.