Богемианс (Прага) тарихы

Жетістіктері жағынан Богемианс Ирландия лигасы тарихындағы төртінші клуб саналады: 11 рет ел чемпионы атанған, 7 рет ФАИ Кубогын, 6 рет Ирландия лигасының Қалқанын, 3 рет Лига Кубогын жеңіп алған. Ирландия футбол қауымдастығы мен Ирландия лигасы құрылғанға дейін клуб бүкілирландиялық жарыстар болып саналған Ирландия футбол лигасы мен Ирландия Кубогында ойнады: 1908 жылы Ирландия Кубогын иеленді, тағы бес мәрте финалда ұтылды. Ленстер Сениор Кубогын 33 рет жеңіп алуы — бұл жарыс тарихындағы рекорд. Сондай-ақ клуб есебінде 1910 жылғы Сетанта Спорт Кубогы, 13 рет жеңіп алынған ЛФА Президент Кубогы, Ленстер Сениор лигасындағы 8 жеңіс бар.

Клуб алғашқы матчтарын Феникс-парктегі Поло-Граундста өткізді, 1893 жылы Джонс-Роудқа көшті — кейін бұл алаң Кроук Парк деген атпен Гэл атлетикалық қауымдастығының басты аренасына айналды. 1894 жылы бұрынғы екі қызыл жолағы бар ақ жейделердің орнына клуб түстері ретінде қызыл мен қара түс қабылданды. 1895 жылы команда Гласневиндегі Уайтхолл-Фармға ауысты, ал тұрақты мекенжайын 1901 жылы 7 қыркүйекте ресми түрде ашылған Далимаунт Паркта тапты. Жаңа стадиондағы алғашқы кездесуде 3000 көрерменнің көз алдында Богемианс Шелбурнды 4:2 есебімен жеңді.

1902 жылы Богемианс Ирландия футбол лигасына қосылған алғашқы дублиндік клуб болды және онда 1902–1911 және 1912–1920 жылдары ойнады. 1921 жылы Ирландия лигасының негізін қалаушылардың бірі атанды; Шелбурнмен қатар лиганың құрылған күнінен бері мүшесі болып қалған екі клубтың бірі әрі жоғары дивизионнан ешқашан түспеген жалғыз команда. Алғашқы маусымда Сент-Джеймс Гейттен бар болғаны екі ұпай қалып, екінші орынды иеленді, ал тұңғыш чемпиондық атағын 1924 жылы жеңіп алды. 1928 жылы екінші чемпиондығымен қатар алғашқы ФАИ Кубогын да иеленіп, дубль жасады, одан кейінгі сегіз маусымда тағы үш чемпиондық пен бір кубок қосты. Осы кезеңде АҚШ-қа қоныс аударған бұрынғы ойыншылар Нью-Йорктің Куинс ауданында Bohemian Queens атты туысқан клуб құрды.

Бұл табыстардан кейін клуб ұзақ дағдарысқа ұшырады: құрылған кезден бері ұстанған қатаң әуесқойлық мәртебесі күшті футболшыларды тартуға да, ұстап қалуға да мүмкіндік бермеді, нәтижесінде Богемианс қатарынан 34 маусым бойы ірі тұлпар жеңе алмады. 1969 жылы клуб әуесқойлық мәртебесінен бас тартты, кәсіпқойлық келісімге қол қойған алғашқы ойыншы 1969 жылы 11 наурызда Тони О'Коннелл болды. 1970 жылдары команда екі чемпиондық, екі ФАИ Кубогы және екі Лига Кубогын жеңіп, сол онжылдықта елдегі кез келген клубтан көп тұлпар иеленді. 1970 жылы Богемианс еуропалық додаға алғаш рет қатысты.

1979 жылғы Лига Кубогынан кейін клубта тағы ұзақ тұлпарсыз кезең басталды, ол тек 1992 жылы бесінші ФАИ Кубогы жеңіп алынғанда аяқталды. Чемпиондық атақ 2001 жылы ғана қайта оралды, сол маусымда ФАИ Кубогы да иеленіп, екінші дубль жасалды. 2003 жылы тағы бір чемпиондықтан кейін 2008 жылы Пэт Фенлонның басшылығымен команда оныншы чемпиондығын төрт тур қала жеңіп алды әрі ФАИ Кубогын айып добы сериясында иеленіп, кезекті дубльді жасады. 2009 жылдың қыркүйегінде финалда Уотерфорд Юнайтедті 3:1 есебімен ұтып, тарихындағы үшінші Лига Кубогын алды, ал 6 қарашада Брей Уондерерспен 1:1 тең ойнап, чемпиондық атағын сақтап қалды — бұл клубтың қатарынан екі мәрте чемпион атануы еді, кубокты капитан Оуэн Хири көтерді. 2010 жылы Богемианс қатарынан үшінші тәжді доптар айырмасымен қолдан шығарып алды. Клуб — Ирландия футболы тарихында мүмкін болған төрт ішкі дубльдің (чемпионат пен ФАИ Кубогы, чемпионат пен Қалқан, чемпионат пен Дублин Сити Кубогы, чемпионат пен Лига Кубогы) барлығын жеңген жалғыз команда.

Еуропалық додада клубтың ең үлкен жетістігі 2000 жылдың тамызында УЕФА Кубогында шотландиялық Абердинді шеттетуі болды: қонақтағы ойында 0:1 есебінен кейін соңғы минуттарда екі гол соғып, 2:1 есебімен жеңіске жетті — бұл ирландиялық клубтың еуропалық кубоктарда британдық қарсыласын өз алаңында жеңген алғашқы жағдайы. Сондай-ақ Рейнджерс пен Кайзерслаутерннен (қонақта) жеңіс, Рейнджерс, Ньюкасл Юнайтед, Спортинг, Данди Юнайтед және Абердинмен тең ойындар жазылған. Жалпы клуб тоғыз елдің 11 түрлі командасын жеңген. 2008 жылғы Интертото Кубогында уэльстік Рилді 5:1 (жалпы есеп 9:3) ұтып, еуропадағы ең ірі жеңісін тіркеді. 2021 жылы Конференция лигасында Авива стадионында Стьярнан мен Ф91 Дюделанжді 3:0 есебімен жеңді, ал ПАОК-пен тартыста шотланд қанаты Али Кут екі гол соққан бірінші матчтағы жеңіске қарамастан жалпы есеппен 3:2 ұтылып, жарыспен қоштасты.

Далимаунт Парктың сыйымдылығы — 4500 орын. 1988 жылы қаржылық қиындыққа ұшыраған клуб стадионды ФАИ-ға сатуға шақ қалды, 1999 жылы шамамен 3000 орындық Джоди трибунасы ашылды. 2000 жылдары мүшелер аренаны құрылыс компанияларына сатып, Дублиннің өзге ауданында 10 000 орындық жаңа стадион салу жобаларына бірнеше рет дауыс берді, бірақ Трамуэй-Энд трибунасының меншігіне қатысты сот дауы мен жылжымайтын мүлік нарығының құлдырауы бұл жоспарларды тоқтатты. 2015 жылы Дублин қалалық кеңесі стадионды 3,8 миллион еуроға сатып алды, 2022 жылы сыйымдылығы 7880 орынға жететін қайта құру жоспары жарияланды. 2023 жылы клубта 2022 жылы қайтыс болған ардагер жанкүйер Дерек Монаханның құрметіне Mono трибунасы ашылды.

2010 жылдардан бері Богемианс сол қанат саяси мәдениетті ұстанады: бас операциялық директор Дэниел Ламберттің басшылығымен клуб нәсілшілдікке қарсы науқандарды, босқындар мен баспанасыздарды қолдау бастамаларын қолға алды, Focus Ireland және Amnesty International ұйымдарымен ынтымақтасты. Бұл бағыт германиялық Санкт-Паулидің үлгісінен нәр алады. Клуб музыканттармен және қоғамдық ұйымдармен бірлесіп шығарған жейделері арқылы кірісін 2010 жылдардың ортасындағы шамамен 100 мың еуродан 2025 жылы 2 миллион еуродан асырды, өнім 50-ден астам елге сатылады; дегенмен кейбір шығарылымдар сын да туғызды. Клубтың әнұраны саналатын Джонни Логанның Hold Me Now әні үй матчтарында орындалады, әншінің өзі — команда жанкүйері.

Богемианстың жанкүйерлері негізінен Дублиннің солтүстік бөлігінен; олардың басты қарсыласы — қаланың оңтүстігіндегі Шемрок Роверс, сондай-ақ көршілес Шелбурнмен де принципті бақталастық бар. 2006 жылы жанкүйерлер The Notorious Boo-Boys ультрас тобын құрды. Клуб жанкүйерлері Прагадағы Богемианс 1905, уэльстік Рексем, швециялық Мальмё және жанкүйерлер меншігіндегі ФК Юнайтед оф Манчестер жақтастарымен достық қарым-қатынаста. Белгілі жанкүйерлерінің қатарында Джонни Логан, Сэмюэл Л. Джексон, Кристи Дигнам, Fontaines D.C. тобы және жазушы Ирвин Уэлш бар.

Клуб рекордтарына келсек, ең ірі жеңісі — 1946 жылы 26 желтоқсанда Ленстер Сениор Кубогының финалында Гренджгорманды 11:0 ұтуы, чемпионаттағы ең ірі жеңісі — 2019 жылы 16 тамызда Юниверсити Колледж Дублинге қарсы 10:1, ең ауыр жеңілісі — 1955 жылы Шемрок Роверстен 0:7. Лигада ең көп матч өткізген ойыншы — Томми Келли (барлық жарыста 575, чемпионатта 358 кездесу), клуб тарихындағы ең мерген футболшы — Терлоу О'Коннор (192 гол), ал чемпионаттағы ең нәтижелі ойыншы — Глен Кроу (133 гол, оның 25-ін 2000–2001 маусымында соққан). 2008 жылы команда 85 ұпай жинап, рекорд орнатты. Клуб құрамындағы ең жас футболшы — 2019 жылы 14 жасында алаңға шыққан Эван Фергюсон.

2019 жылдан бастап клубта 17 жасқа дейінгі қыздар командасы, 2020 жылдан әйелдер ұлттық лигасындағы команда жұмыс істейді; клуб тарихындағы алғашқы әйел голшы — Хлоя Дарби. Богемианс академиясында алты команда өнер көрсетеді, ал Дублин мектеп лигаларында 25 командада 500-ден astam бала ойнайды. 2021 жылы клуб Дублин қалалық университетімен 18 жылдық серіктестік келісіміне қол қойып, университет спорт кешенін жаттығу базасына айналдырды. Сондай-ақ Богемианс — футзал клубы бар жалғыз Ирландия лигасы өкілі.