Брентфорд тарихы

Клубтың құрылу тарихы су спортымен байланысты: 1889 жылы Миддлсекстегі Брентфорд қаласында Брентфорд ескек есу клубы мен Бостон Парк крикет клубы жұмыс істеді. 17 қазанда жаңа спорт алаңы ашылғанға дейін, 10 қазанда Кью көпірі маңындағы Оксфорд энд Кембридж пабында жиналыс өтіп, 16 қазанда ескек есушілер қайта бас қосып, жаңа клубтың футболмен айналысатыны және Брентфорд футбол клубы деп аталатыны дауыспен шешілді. Алғашқы жаттығу кездесуі 1889 жылы 26 қазанда, тұңғыш ресми ойыны 23 қарашада Кьюге қарсы өтіп, 1:1 тепе-теңдікпен аяқталды. 1892–1893 жылғы маусымда клуб алғаш рет лигалық турнирге — Батыс Лондон альянсына қатысты. Лақап аты 1894–1895 жылдары пайда болды: Бороу Роуд колледжінің студенттері сол кезде Брентфордта ойнаған досы Джозеф Геттинсті қолдауға келіп, колледж ұранын — Buck up Bs деп айғайлаған, баспасөз оны Buck up bees деп естіп, атау клубқа жабысып қалған.

1896 жылы клуб Лондон лигасының екінші дивизионына қабылданды, екінші орынға ие болып, бірінші дивизионға көтерілді. Лондондағы ең мықты әуесқой клубтардың біріне айналған Брентфорд 1898–1899 жылғы маусымға Оңтүстік лиганың екінші дивизионына (Лондон бөлімі) кірді, 1899–1900 жылғы маусымда кәсіби мәртебе алды. 1900–1901 жылдары Оңтүстік лиганың екінші дивизионында чемпион атанып, 1901 жылдың шілдесінде Грейвсенд Юнайтед лигадан шыққаннан кейін жоғары дивизионнан орын алды. 1904–1905 жылғы маусымның басында команда өзінің алғашқы тұрақты алаңы — Гриффин Паркқа қоныстанды. 1905–1906 жылдары алғаш рет ФА Кубогының негізгі бірінші раундына шығып, үшінші раундта Энфилдте Ливерпульден жеңілді. 1912–1913 жылғы маусымның соңғы 11 кездесуінде 9 рет ұтылған клуб бірінші дивизионда 11 маусым өткізгеннен кейін төмен түсті. Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдарында Брентфорд Лондон комбинациясында ойнап, 1918–1919 жылдары бұл турнирдің жеңімпазы атанды — ол Арсеналдан 4 ұпай озық болды.

1920 жылдың мамырында Брентфорд Оңтүстік лиганың бірінші дивизионындағы тағы 20 клубпен бірге Футбол лигасының үшінші дивизионын құрушылардың қатарына енді. Лигадағы тұңғыш матчы 1920 жылы 28 тамызда Эксетер Ситидің Сент-Джеймс Парк алаңында 0:3 есебімен жеңіліспен аяқталды. 1926 жылы бас бапкерлікке Гиллингемді баптаған Гарри Кертис келіп, құрамды біртіндеп жаңартты. 1932–1933 жылдары команда оңтүстік үшінші дивизионның чемпионы атанды, Джек Холлидей клуб рекорды — 39 гол соқты. 1934–1935 жылғы маусымда Брентфорд екінші дивизионды жеңіп, тарихында тұңғыш рет бірінші дивизионға көтерілді әрі сол маусымда Лондон Челлендж Кубогын да иеленді.

Үш маусымның ішінде үшінші дивизионнан біріншіге дейін көтерілген клубта Гарри Кертис құрамды сақтап қалуды жөн көрді. 1935–1936 жылғы маусымның алғашқы 15 кездесуінен кейін команда төмен түсетіндей көрінсе де, соңғы 23 матчта екі-ақ рет ұтылып, клуб тарихындағы ең жоғары нәтиже — 5-орынды иеленді. 1936–1937 және 1937–1938 жылғы маусымдарда екі мәрте 6-орында тұрақтап, соңғысында алғаш рет ФА Кубогының алтыншы раундына шықты. 1937 жылдың қазанынан 1938 жылдың ақпанына дейін Брентфорд бірінші дивизионда қатарынан 17 матч бойы көш бастап тұрды. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында клуб Футбол лигасының оңтүстік тобында және Лондон әскери лигасында ойнады, 1942 жылы 30 мамырда Уэмбли стадионында Портсмутты 2:0 есебімен ұтып, Лондон әскери кубогын жеңіп алды.

Соғыстан кейінгі алғашқы ресми маусымда — 1946–1947 жылдары — негізінен ересек ойыншылардан құралған команда бірінші дивизионнан түсіп қалды. 1948–1949 жылғы маусым Гарри Кертис үшін 23 жылға жуық жұмыстан кейінгі соңғысы болды; сол маусымда ФА Кубогының алтыншы раундында Лестер Ситимен үй кездесуіне 38 678 көрермен жиналып, клубтың келушілер рекорды тіркелді. 1953–1954 жылғы маусымның соңғы күні Гриффин Паркте Лестер Ситиден 1:3 есебімен ұтылған Брентфорд оңтүстік үшінші дивизионға оралды.

1960–1961 жылдары клуб алаңдағы нашар ойынмен қатар 50 мың фунт қарызға батты. Жетекші ойыншылар сатылғаннан кейін команда 1961–1962 жылғы маусымды төменнен екінші орында аяқтап, үшінші және төртінші дивизиондар арасындағы жылдар басталды. 1962–1963 жылдары Брентфорд төртінші дивизионның чемпионы атанды, алайда 1965–1966 жылдары қайта төмендеді. 1966 жылы клуб алдыңғы қаржы жылында 20 мың фунт шығынға ұшырағаны белгілі болып, төраға Джек Даннетт үлесін сатпақ болды. 1967 жылы 19 қаңтарда Даннетт пен КПР төрағасы Джим Грегори Гриффин Паркке көршілер көшіп, Лофтус Роуд тұрғын үйге айналдырылады, ал Брентфорд клуб ретінде жойылады деген келісімге келгені мәлім болды. Жанкүйерлердің наразылығы мен 8 500 фунт жиналған қайырымдылықтан кейін 1967 жылы 23 ақпанда Плимут Аргайлдың бұрынғы төрағасы Рон Блинделл бастаған алты адамнан тұратын синдикат акцияларды сатып алып, 104 мың фунт көпірлік несиеге кепілдік берді. Кейін КПР басшысы стадионды пайдалану үшін 250 мың фунт ұсынып, клубты Хиллингдонға көшіру жоспарланғанда, жаңа клубтың аты Брентфорд Боро деп те таңдалып қойған еді, бірақ бұрынғы директор Уолтер Уитли 69 мың фунт пайызсыз несие беріп, команданы сақтап қалды.

Фрэнк Бланстоунмен бірге команда үшінші дивизионға оралса да, 1972–1973 жылғы маусымның соңғы күні қайта төмен түсті. 1977–1978 жылдары Билл Доджин кіші басшылығымен 4-орын алып, үшінші дивизионға көтерілді. 1984–1985 жылғы маусымда клуб тарихындағы тұңғыш ірі кубок финалына шығып, Уэмбли стадионында Футбол лигасы Трофейі үшін Уиган Атлетикке 1:3 есебімен ұтылды. 1988–1989 жылдары Аралар ФА Кубогының алтыншы раундына жетіп, Энфилдте Ливерпульден 0:4 есебімен жеңілді.

1991–1992 жылғы маусымның соңғы алты кездесуін түгел жеңіп, Брентфорд үшінші дивизионның чемпионы атанды және 1953–1954 жылдардан бергі алғаш рет екінші дәрежеге оралды, алайда келесі маусымда бірден төмен түсті. 1996–1997 жылдары плей-офф финалында Кру Александрадан ұтылып, жоғарылау мүмкіндігінен айырылды, 1997–1998 жылғы маусымның соңғы күні үшінші дивизионға түсті. 1998 жылдың маусымында клубқа Кристал Пэластың бұрынғы төрағасы Рон Ноудс иелік етіп, өзін төраға әрі бас бапкер етіп тағайындады; команда Эбби Стадиумда Кембридж Юнайтедті 1:0 есебімен ұтқан шешуші матчтан кейін 1998–1999 жылғы Үшінші дивизион чемпионы атанды. 2001 жылы Футбол лигасы Трофейінің финалында Порт Вейлден 1:2 есебімен, 2002 жылы плей-офф финалында Сток Ситиден 0:2 есебімен жеңілді.

ITV Digital компаниясының күйреуінен кейінгі қаржылық шектеулер салдарынан 2002 жылдың тамызында клуб сыртқы басқаруға өтуден әрең құтылды. Ноудс клубтан кетіп, бақылауды жанкүйерлер ұйымы Bees United-ке берді. 2004–2005 және 2005–2006 жылдары Брентфорд ФА Кубогының бесінші раундына және плей-офф жартылай финалына шықты. 2006 жылы Мэттью Бенэм клубқа алғаш рет 500 мың фунт аударып, есімі жария етілмегендіктен Жұмбақ инвестор атанды. 2007 жылдың 9 сәуірінде команданың лигадан түсетіні белгілі болды, бірақ сол жылдың қаңтарында Бенэм клуб қарызының бір бөлігін өтеуге 3 миллион фунтқа жуық қаржы салған еді. 2009 жылдың шілдесінде Бенэм мен Bees United Gecko деген кодтық атаумен келісім жасап, ол бес жыл бойы жылына 1 миллион фунт беруге, ал орнына үлесін 35 пайызға дейін ұлғайтып, 2014 жылға қарай клубты толық иеленуге құқық алуға уағдаласты. Энди Скотт тұсында команда 2008–2009 жылғы маусымда Екінші лиганың чемпионы атанды. 2010–2011 жылдары Лига кубогының төртінші раундына дейін жетіп, Футбол лигасы Трофейінің финалында Карлайл Юнайтедке 0:1 есебімен ұтылды. 2012 жылдың маусымында Бенэм клубты Bees United-тен толық сатып алды, дегенмен жанкүйерлер ұйымы директорлар кеңесінен орнын сақтап қалды. 2012–2013 жылғы маусымның соңғы күні Гриффин Паркте Донкастер Роверске 0:1 есебімен ұтылып, Чемпионшипке тікелей жолдамадан айырылды, кейін плей-офф финалында Йовил Таунға есе жіберді. 2014 жылдың 18 сәуірінде Марк Уорбертон бастаған команда Престон Норт Эндпен үй матчынан кейін Чемпионшипке тікелей көтерілді.

1993 жылдан бергі алғашқы маусымында Брентфорд 5-орын алғанымен, плей-офф жартылай финалында Мидлсброға ұтылды. Дин Смит тұсында клуб Чемпионшиптің тұрақты командасына айналды, ал оның ізбасары Томас Франк 2020 жылы үшінші орыннан кейін плей-офф финалына шығып, батыс лондондық бәсекелес Фулэмнен 1:2 есебімен жеңілді. 2020 жылғы маусымаралық кезеңде клуб 116 жыл бойы үй алаңы болған Гриффин Парктен сыйымдылығы 17 250 орындық Брентфорд қоғамдық стадионына көшті. 2021 жылы команда плей-офф финалында Суонси Ситиді 2:0 есебімен ұтып, Премьер-лигаға жолдама алды — оған дейін клуб тоғыз плей-офф науқанының тоғызында да жеңіліп, ұлттық антирекорд орнатқан болатын.

Брентфорд 74 жылдан кейін қайта ағылшын футболының элитасында ойнай бастады. Франк командасын Премьер-лигадағы алғашқы төрт маусымда 13, 9, 16 және 10-орындарға жеткізіп, 2025 жылдың маусымында Тоттенхэм Хотспурды басқару үшін клубтан кетті; сол айда оның орнына Кит Эндрюстің тағайындалғаны жарияланды. Клуб деректерді талдауға сүйенген трансфер саясатымен бағаланып, Премьер-лигада кесте ортасындағы команда ретінде орнықты.

Үй формасының басты түстері — қызыл-ақ жолақты жейде, қара шорт және қызыл немесе қара ұйық; бұл түстер 1925–1926 жылғы маусымнан бері қолданылады, тек 1960–1961 жылдары сары мен көк түс сәтсіз сыналған. Футбол лигасына кірген 1920–1921 жылғы маусымда команда ақ жейде, қою көк шорт пен ұйық киген. Клуб 1889 жылдан бері бірнеше елтаңба ауыстырды: 1893 жылғы алғашқысы ақ қалқан болып, онда көк түсті BFC жазуы мен өзен мен ескек есу клубын білдіреді деп саналатын толқынды сызық бейнеленді. 1909 жылы Миддлсекс графтығының елтаңбасы, 1938–1939 жылдары бір ғана маусым бойы Брентфорд пен Чизуик елтаңбасы, 1971–1972 жылдары ара ұясы, үш сеакс және қызыл-ақ жолақтар салынған төрт бөлікті қалқан пайдаланылды. 1972 жылғы байқауда Б. Г. Спенсердің ара мен жолақтар бейнеленген дөңгелек эмблемасы жеңіп, 1973 жылы енгізілді, бірақ онда құрылған жыл 1888 деп қате көрсетілген еді; қателік Грэм Хейнс арқылы анықталғаннан кейін 1975–1976 жылғы маусымға сол кездегі төраға Дэн Тананікі деп саналатын жаңа елтаңба әзірленді. Қазіргі эмблеманың негізі 1993 жылы жанкүйер Эндрю Хеннингтің сызбасымен қаланып, 1994 жылы енгізілді, ал 2017 жылы клуб оны екі түспен басуға ыңғайлы, қарапайымдау нұсқаға ауыстырды: ортасында ірі ара, қызыл фонда клуб аты мен құрылған жылы жазылған қос шеңбер.

Клубтың басты қарсыластары — батыс лондондық Фулэм, Челси және Куинз Парк Рейнджерс. Фулэммен бәсеке ұзақ жылдарға созылып, бұрын кездесулер жанкүйерлер тәртіпсіздігімен де есте қалған. КПР-мен қарама-қайшылық 1967 жылы олардың клубты сатып алу әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін шиеленісті — ол жүзеге асса, Рейнджерс Гриффин Паркке көшіп, Брентфорд Футбол лигасынан шығатын еді.

Брентфорд өз алаңдарын бірнеше рет ауыстырған: Клифден Роуд (1889–1891), Беннс Филд (1891–1895), Шоттерс Филд (1895–1898), Кросс Роудс (1898–1900), Йорк Роуд (1900–1904), Гриффин Парк (1904–2020) және 2020 жылдан бергі қоғамдық стадион. Клуб халықаралық байланыстар да орнатты: 2013 жылдың ақпанында исландиялық УМФ Селфосспен, сол жылдың мамырында угандалық Гулу Юнайтедпен серіктестікке қол жеткізді. 2014 жылы Мэттью Бенэм даниялық Мидтьюлландтың бақылау пакетін иеленді, алайда 2023 жылы оны сатып жіберді. 2025 жылдың сәуірінде клубтың холдинг компаниясы Best Intentions Analytics испаниялық Мерида АД командасына 100 пайыз иелік ететіні хабарланды.

Клубтың ең жоғары лигалық нәтижесі — 1935–1936 жылғы бірінші дивизиондағы 5-орын, ФА Кубогындағы ең үздік жетістігі — ширек финал (1937–1938, 1945–1946, 1948–1949, 1988–1989), Лига кубогында — 2020–2021 жылғы жартылай финал. Клуб тарихындағы ең көп көрермен рекорды — 38 678 адам. Брентфордпен есімі байланысты танымал тұлғалар да аз емес: актер әрі әзілкеш Брэдли Уолш 1970 жылдардың соңында клубта кәсіби ойыншы болғанымен, негізгі құрамға кірген емес; Голливуд актері әрі мейрамхана иесі Дэн Тана директорлар кеңесінде отырып, төраға қызметін атқарды; Вик Оливер 1950 жылдардың басында клубтың вице-президенті, кейін жанкүйерлер клубының президенті болды; саясаткер Джек Даннетт 1961–1967 жылдары төраға қызметін атқарды; Yes тобының бұрынғы клавишнигі Рик Уэйкман 1979 жылы бір жыл директор болды. Клуб BBC арнасының People Just Do Nothing комедиясында жиі аталады, ал Ted Lasso телехикаясының екінші маусымында Брентфорд AFC Ричмондтың басты қарсыласы ретінде айтылады.