Челси тарихы

Клубты 1904 жылы ағылшын кәсіпкері Гас Мирс Фулхэмдегі Стэмфорд Бридж жеңіл атлетика стадионын сатып алғаннан кейін өмірге келді: ол аренаны футбол алаңына айналдыруды көздеді. Көршілес Фулхэм клубына стадионды жалға алу туралы ұсыныс жасалғанмен, ол қабылданбады, сондықтан Мирс өз клубын құруға бел буды. Ауданда Фулхэм деген команда бұрыннан болғандықтан, жаңа клубқа іргелес Челси ауданының аты берілді; бұған дейін Кенсингтон ФК, Стэмфорд Бридж ФК және Лондон ФК деген нұсқалар да қарастырылған. Челси 1905 жылы 10 наурызда Фулхэм-роудтағы The Rising Sun пабында (қазіргі The Butcher's Hook) құрылып, көп ұзамай Футбол лигасына қабылданды.

Клуб екінші маусымында-ақ Бірінші дивизионға жолдама алды, алғашқы жылдары Бірінші және Екінші дивизиондар арасында ауысып жүрді. Команда 1915 жылғы Англия Кубогының финалына шығып, Олд Траффордта Шеффилд Юнайтедтен ұтылды, ал 1920 жылы Бірінші дивизионда үшінші орын алып, сол кезеңдегі ең үздік нәтижесін көрсетті. Челси жұлдызды ойыншыларды сатып алуымен танымал болды және көрермендерді көптеп жинады: ағылшын футболында он түрлі маусымда орташа келушілер саны бойынша бірінші орында тұрды. Клуб 1920 және 1932 жылдары Англия Кубогының жартылай финалына шықты, 1930 жылдар бойы Бірінші дивизионда ойнады, бірақ екі дүниежүзілік соғыс аралығында ірі жеңіске қол жеткізе алмады.

1952 жылы бас бапкер қызметіне Арсенал мен Англия құрамасының бұрынғы орталық шабуылшысы Тед Дрейк тағайындалып, клубты жаңғыртуға кірісті. Ол Челси зейнеткері бейнеленген эмблеманы алып тастады, жасөспірімдер жүйесі мен жаттығу үдерісін жақсартты, төменгі дивизиондар мен әуесқой лигалардан ұтымды трансферлер жасап, команданы қайта құрды және 1954/55 маусымында клубқа тұңғыш ірі жетістікті — чемпиондық атақты сыйлады. Келесі маусымда УЕФА Еуропа чемпиондар кубогын құрды, алайда Футбол лигасының қарсылығынан кейін Челси турнир басталмай тұрып одан бас тартуға көндірілді. Клуб бұл табысты жалғастыра алмай, 1950 жылдардың қалған бөлігін кесте ортасында өткізді. Дрейк 1961 жылы қызметінен босатылып, орнына ойыншы-бапкер Томми Дохерти келді.

Дохерти клубтың жасөспірімдер жүйесінен шыққан дарынды жастардың төңірегінде жаңа команда құрды, Челси 1960 жылдар бойы атақ үшін күресіп, бірнеше рет жеңістен аз-ақ қалды. 1964/65 маусымының соңғы кезеңінде команда чемпионат, Англия Кубогы және Лига Кубогынан тұратын үштаққа үміткер болды, Лига Кубогын жеңіп алғанымен, қалған екі турнирде соңғы сәтте жаңылды. Үш маусым ішінде команда үш ірі жартылай финалда жеңіліп, Англия Кубогының финалында екінші орынмен шектелді. Дохертиден кейін келген Дэйв Секстонның тұсында Челси 1970 жылы Англия Кубогын иеленді — қайта ойналған финалда Лидс Юнайтедті 2:1 есебімен ұтты. Келесі жылы клуб алғашқы еуропалық мәртебелі жүлдесін — Кубоктар иегерлері кубогын — қайта ойналған кездесуде, бұл жолы Афинада Реал Мадридті жеңу арқылы қанжығасына байлады.

1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдар Челси үшін дағдарысты кезең болды. Стэмфорд Бриджді ауқымды қайта жаңғырту клубтың қаржылық тұрақтылығына қауіп төндірді, жұлдызды ойыншылар сатылды, команда төменгі дивизионға түсті. Оған қоса, онжылдық бойы клубты мазалаған хулигандық та үлкен мәселеге айналды. 1982 жылы, ең ауыр шақта, Челсиді Мирстің немере жиені Брайан Мирстен Кен Бейтс нақпа-нақ 1 фунт стерлингке сатып алды. Алаңда да жағдай мәз болмай, клуб тарихында тұңғыш рет Үшінші дивизионға түсуге шақ қалды, алайда 1983 жылы бас бапкер Джон Нил аз қаражатпен тың команда құрды. Челси 1983/84 маусымында Екінші дивизион чемпионы атанып, жоғары дивизионда алғашқы алтылықтан екі рет орын алды, бірақ 1988 жылы қайта төмен түсті. Клуб 1988/89 маусымында Екінші дивизион чемпионы атанып, бірден оралды.

Ұзаққа созылған сот дауынан кейін Бейтс 1992 жылы нарық құлдырауынан банкрот болған құрылыс девелоперлерінің банктерімен келісім жасап, стадион жерін клубқа қайтарды. 1990 жылдардың ортасында Челси жанкүйері, кәсіпкер Мэттью Хардинг директор болып, жаңа Солтүстік трибунаны салуға және ойыншылар сатып алуға клубқа 26 миллион фунт қарыз берді. Команданың жаңа Премьер-лигадағы ойыны сенімсіз болғанымен, 1994 жылы Англия Кубогының финалына шықты. 1996 жылы Рууд Гуллиттің ойыншы-бапкер болып тағайындалуы жағдайды оң өзгертті: ол құрамға бірқатар жоғары деңгейдегі легионерлерді қосып, клубқа 1971 жылдан бергі алғашқы ірі жүлдені — Англия Кубогын сыйлады. Гуллиттің орнына келген Джанлука Виаллидің тұсында Челси 1998 жылы Лига Кубогын, Кубоктар иегерлері кубогын және УЕФА Суперкубогын, ал 2000 жылы Англия Кубогын жеңіп алды. 1998/99 маусымында команда чемпиондыққа қатты таласып, чемпион Манчестер Юнайтедтен төрт ұпай ғана артта қалды және тұңғыш рет Чемпиондар лигасына қатысты. Виалли жұмыстан босатылып, орнына келген Клаудио Раньери клубты 2002 жылғы Англия Кубогының финалына және 2002/03 маусымында Чемпиондар лигасына жолдамаға жеткізді.

Қаржылық дағдарыстың алдында тұрған клубты Бейтс 2003 жылдың маусымында күтпеген жерден 60 миллион фунтқа сатты. Жаңа иесі ресейлік олигарх Роман Абрамович болды, ол клубтың 80 миллион фунт қарызын мойнына алып, бір бөлігін бірден өтеді. Жаңа ойыншыларға 100 миллион фунттан астам қаржы жұмсалды, бірақ Раньери жүлде әпере алмай, орнына Жозе Моуринью келді. Моуриньюдің тұсында Челси Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде чемпиондықты қатарынан екі рет қорғаған бесінші ағылшын командасы атанды (2004/05 және 2005/06), сондай-ақ Англия Кубогын (2007) және екі Лига Кубогын (2005, 2007) жеңді. 2007/08 маусымының сәтсіз басталуынан кейін оны Аврам Грант алмастырып, клубты тарихындағы алғашқы Чемпиондар лигасының финалына алып келді — онда Манчестер Юнайтедтен 11 метрлік айыппен ұтылды.

2009 жылы уақытша бапкер Гус Хиддинктің басшылығымен Челси тағы бір Англия Кубогын алды. 2009/10 маусымында оның ізбасары Карло Анчелотти клубты Премьер-лига мен Англия Кубогындағы тұңғыш дубльге жеткізді, сол маусымда команда 1963 жылдан кейінгі алғашқы ағылшын жоғары дивизион клубы ретінде чемпионатта 100 гол соқты. 2012 жылы Роберто Ди Маттео Челсиді жетінші Англия Кубогына және тұңғыш Чемпиондар лигасы жеңісіне бастады: финалда Бавария 11 метрліктер сериясында 4:3 есебімен жеңіліп, Челси трофейді иеленген алғашқы лондондық клуб болды. Келесі жылы клуб УЕФА Еуропа лигасын жеңіп, екі ірі еуропалық атақты бір мезгілде иеленген алғашқы клубқа айналды. Моуринью 2013 жылы қайта оралып, 2015 жылдың наурызында Лига Кубогын, екі айдан кейін Премьер-лига чемпиондығын сыйлады, бірақ келесі маусым нашар басталғандықтан, төрт айдан соң қызметінен босатылды.

2017 жылы жаңа бапкер Антонио Контенің басшылығымен Челси алтыншы ағылшын чемпиондығына, ал келесі маусымда сегізінші Англия Кубогына қол жеткізді. 2018 жылы Конте бесінші орыннан кейін жұмыстан шеттетіліп, орнына Маурицио Сарри келді: оның тұсында команда Лига Кубогының финалында Манчестер Ситиге 11 метрліктерден ұтылып, Еуропа лигасын екінші рет жеңді — финалда Арсенал 4:1 есебімен тізе бүкті. Сарри Ювентусқа кеткеннен кейін клубты бұрынғы ойыншысы Фрэнк Лэмпард басқарды, ол алғашқы маусымында Премьер-лигада төртінші орын алып, Англия Кубогының финалында Арсеналдан 2:1 есебімен ұтылды.

2021 жылдың қаңтарында Лэмпардтың орнына Томас Тухель тағайындалды. Оның тұсында Челси Англия Кубогының финалында Лестер Ситиге 1:0 есебімен ұтылды, бірақ Портуда Манчестер Ситиді 1:0 жеңіп, екінші Чемпиондар лигасы атағын иеленді. Содан кейін команда 2021 жылғы УЕФА Суперкубогын екінші мәрте жеңіп алды — Белфастта қосымша уақыттан кейінгі 1:1 есебінен соң Вильярреалды 11 метрліктерден 6:5 ұтты, ал Абу-Дабиде бразилиялық Палмейрасты 2:1 жеңіп, тұңғыш рет ФИФА клубтық әлем чемпионатының жеңімпазы атанды.

2021 жылғы 18 сәуірде Челси жаңа Еуропалық суперлигаға қосылатынын мәлімдеді, алайда жанкүйерлер наразылығынан кейін бірнеше күннен соң одан шығатынын хабарлады. COVID-19 пандемиясы кезінде клуб матч күндерінде жұмыс істемейтін қызметкерлерін мәжбүрлі демалысқа жібермеу туралы шешім қабылдады; дереккөздер бойынша, бұл шешім Абрамовичтің өзінен шыққан. Челси Ұлттық денсаулық сақтау қызметіне алғашқылардың бірі болып көмектесіп, медицина қызметкерлеріне клубқа тиесілі Millennium қонақүйін берді.

2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруіне жауап ретінде батыс үкіметтері ресейлік олигархтарға санкция салған кезде, Абрамович 26 ақпанда клубты басқаруды Челси қорының қамқоршыларына беретінін айтты. Бір аптадан кейін ол клубтың өзіне қарыз 1,5 миллиард фунтын есептен шығарып, клубты сатуға шығарды және түскен таза қаражатты Украинадағы соғыстан зардап шеккендерге аударуға уәде берді. 10 наурызда Ұлыбритания үкіметі Абрамовичке санкция жариялады, Челсиге 31 мамырға дейін арнайы лицензия аясында жұмыс істеуге рұқсат етілді.

2022 жылғы 7 мамырда клуб Тодд Бели, Clearlake Capital, Марк Уолтер және Хансйорг Висс бастаған жаңа меншік иелері тобымен шарт талаптары келісілгенін растады; бұл топ кейін BlueCo деген атпен белгілі болды. Ұлыбритания үкіметі 4,25 миллиард фунттық мәмілені мақұлдап, Абрамовичтің 19 жылдық иелігіне нүкте қойылды. 2003 жылдан бері төраға болған Брюс Бакты Бели алмастырды, клубтың көпжылдық директоры Марина Грановская мен техникалық кеңесші Петр Чех клубтан кетті. 2026 жылғы 16 қыркүйекте Clearlake Capital Бели мен Уолтердің үлестерін сатып алып, клубты толық бақылауына алды.

Тухельдің орнына 2022 жылғы 8 қыркүйекте Брайтоннан Грэм Поттер келді. Челси 2022/23 маусымының алғашқы 11 матчының алтауында жеңіске жетті, ал қалған 27 кездесуде бес-ақ рет ұтты. Поттер 2023 жылдың 2 сәуірінде қызметінен босатылып, уақытша бапкер ретінде Фрэнк Лэмпард тағайындалды; оның тұсында клуб соңғы 11 матчтың біреуінде ғана жеңіске жетті, жеңіс пайызы 9-ды құрап, үш және одан көп матч басқарған Челси бапкерлерінің ішіндегі ең төмен көрсеткіш болды. Команда сол маусымда бар болғаны 38 гол соғып, антирекорд орнатты және 1995/96-дан бергі алғаш рет кесте төменгі жартысын аяқтады.

2023 жылы бас бапкер болып Маурисио Почеттино тағайындалды. Оның жетекшілігімен Челси алтыншы орын алып, 2024 жылғы Лига Кубогының финалында Ливерпульден 1:0 есебімен ұтылды. Спорттық директорлармен стратегия және жас құрамды басқару мәселесінде келіспей, Почеттино маусым соңында клубтан кетуге келісті. 2024 жылғы 3 маусымда оның орнына Энцо Мареска келіп, Вроцлавдағы финалда Реал Бетисті 4:1 жеңіп, Конференция лигасын иеленді: осылайша Челси төрт негізгі УЕФА турнирінің бәрін жеңген әлемдегі алғашқы клуб атанды. 2025 жылғы 13 шілдеде Мареска командасы кеңейтілген форматтағы тұңғыш ФИФА клубтық әлем чемпионатында финалда Чемпиондар лигасының жеңімпазы Пари Сен-Жерменді 3:0 жеңіп, тағы бір трофей қосты. Мареска 2026 жылғы 1 қаңтарда өзара келісіммен клубтан кетті, одан кейінгі Лиам Розенир сол жылдың сәуірінде қызметінен босатылды, ал 17 мамырда 2026 жылғы 1 шілдеден бастап төрт жылға Чаби Алонсо бас бапкер болып тағайындалды.

Челсидің жалғыз үй аренасы — құрылған күннен бері ойнап келе жатқан Стэмфорд Бридж. Стадион ресми түрде 1877 жылғы 28 сәуірде ашылып, келесі 28 жыл бойы Лондон жеңіл атлетика клубының жарыс алаңы болды. 1904 жылы аренаны кәсіпкер Гас Мирс пен оның ағасы Джозеф сатып алды. Стадион жобасын Айброкс, Крейвен Коттедж және Хэмпден Парк аренасын салған танымал сәулетші Арчибальд Лейтч жасады. Көптеген клубтар әуелі құрылып, содан кейін ойнайтын алаң іздейтін болса, Челси Стэмфорд Бридж үшін құрылды. Бастапқыда ашық тостаған пішініндегі бір отыратын трибунасы бар арена шамамен 100 000 көрерменге шақталып, Кристал Пэластан кейінгі Англиядағы екінші ірі стадион болды. 1930 жылдардың басында оңтүстік бөлікте шатыры жалпы трибунаның 20 пайызын ғана жауып тұратын тұрып көретін секция салынды; шатыры қалайы сарайдың төбесіне ұқсағандықтан, ол Shed End атанып, 1960 жылдардан бастап клубтың ең адал әрі дауысты жанкүйерлерінің мекеніне айналды.

1970 жылдардың басында клуб иелері Стэмфорд Бриджді жаңғыртып, 50 000 орындық заманауи арена салуды жоспарлады. Жұмыс 1972 жылы басталғанымен, жоба қиындықтарға тап болып, тек Шығыс трибуна ғана салынды, ал шығындар клубты банкроттыққа жақындатты. Жер учаскесі девелоперлерге сатылып, клуб стадионнан қуылу қаупінде тұрды. Ұзақ сот дауынан кейін, тек 1990 жылдардың ортасында ғана Челсидің Стэмфорд Бриджде қалуы кепілдендіріліп, қайта жөндеу жұмыстары жалғасты: солтүстік, батыс және оңтүстік бөліктер толық отыратын орынды трибуналарға айналдырылып, алаңға жақындатылды, бұл үдеріс 2001 жылы аяқталды. 1996 жылы солтүстік трибунаға сол жылы тікұшақ апатынан қаза тапқан клуб директоры әрі демеушісі Мэттью Хардингтің есімі берілді. 2006 жылдан бері стадион жері, алаң мен Челси атауына құқық жанкүйерлер акционер болып табылатын коммерциялық емес Chelsea Pitch Owners ұйымына тиесілі; ұйым аренаның қайтадан девелоперлерге сатылуына жол бермеу үшін құрылған. Челси атауын пайдалану шарты бойынша клуб негізгі құрам матчтарын Стэмфорд Бриджде өткізуге міндетті. Клубтың жаттығу базасы 2004 жылдан бері Суррейдегі Кобэмде орналасқан, жаңа нысандар 2007 жылы пайдалануға берілді.

Стэмфорд Бридж 1920–1922 жылдары Англия Кубогының финалдарын, он жартылай финалды, Қайырымдылық Қалқанының он матчын және Англия құрамасының үш халықаралық кездесуін қабылдады, сондай-ақ онда 2013 жылғы УЕФА әйелдер Чемпиондар лигасының финалы өтті. Арена басқа спорт түрлеріне де қызмет етті: 1905 жылы регби матчы, 1914 жылы бейсбол ойыны, 1918 жылы бокс жекпе-жегі, 1928–1932 жылдары дерт-трек жарыстары, 1933–1968 жылдары құмай ит жарысы, 1980 жылы Ұлыбританиядағы тұңғыш жарық шамдарымен өткен халықаралық крикет матчы өтті. Абрамович пен сол кездегі басқарма бәсекелестерден қалыспау үшін үлкенірек стадион қажет деп санады, алайда орналасқан жерінің тарлығы кеңейтуге мүмкіндік бермеді. Клуб Стэмфорд Бриджді 60 000 орындық аренаға айналдыру жоспарын жариялап, оны 2017 жылдың қаңтарында жергілікті кеңес мақұлдаған еді, бірақ 2018 жылғы 31 мамырда жоба белгісіз мерзімге тоқтатылды.

Клубтың төрт негізгі эмблемасы болды. Алғашқысы — құрылған кезде қабылданған, маңайдағы Челси король госпиталінде тұратын әскери ардагер — Челси зейнеткерінің бейнесі; осыдан клубтың алғашқы зейнеткерлер деген лақап аты шықты. 1953 жылы эмблема артына қарап тұрған, қолында таяғы бар көк арыстан бейнесіне ауыстырылды; ол Челси метрополитен боро елтаңбасының элементтеріне негізделіп, Англияны бейнелейтін үш қызыл раушан мен екі футбол добын қамтыды. 1986 жылы Кен Бейтстің тұсында белгі тағы өзгертіліп, C.F.C. әріптерінің үстінде тұрған ақ түсті геральдикалық емес арыстан бейнеленді. 2005 жылы, Абрамович келіп, клубтың жүз жылдығы жақындаған шақта және жанкүйерлердің 1950 жылдардағы белгіні қайтару талабынан кейін эмблема 1953–1986 жылдардағы нұсқаға оралды.

Челси әрқашан көк жейде киген, бірақ бастапқыда сол кездегі президент Эрл Кадоганның бәйге түстерінен алынған ашық көк түс пайдаланылып, ақ шалбар және қою көк не қара шұлықпен киілді. Ашық көк жейде шамамен 1912 жылы корольдік көк түспен алмастырылды. 1960 жылдары Томми Дохерти нысанды қайта өзгертіп, көк шалбар мен ақ шұлыққа көшті; мұндай үйлесімді басқа ірі команда қолданбағандықтан, бұл клуб түстерін өзгеше етеді деп есептеді, жаңа жинақ алғаш рет 1964/65 маусымында киілді. Қонақтағы нысан әдетте толықтай сары немесе көк жиекті ақ болды, кейінгі кезде қара мен қою көк нұсқалар кезектесіп келеді. Бұдан бөлек, 1966 жылғы Англия Кубогының жартылай финалында Интердің нысанынан үлгі алған көк-қара жолақты жинақ, 1970 жылдардың ортасында 1950 жылдардағы Венгрия құрамасынан шабыттанған қызыл-ақ-жасыл нысан, 1986–1989 жылдары түгел нефрит түсті, 1994–1996 жылдары графит пен қызғылт сары нысан киілді; соңғысы футбол тарихындағы ең сәтсіз нысандар тізімдеріне енген.

Клубтың дәстүрлі әнұраны — 1972 жылғы Лига Кубогының финалы қарсаңында негізгі құрамның барлық ойыншысының орындауымен шыққан, Ұлыбритания синглдер чартында бесінші орынға көтерілген Blue Is the Colour әні; оны кейін әлемнің түрлі спорт командалары да өз нұсқаларымен қабылдады. Клуб 1994 жылы No One Can Stop Us Now, 1997 жылы Blue Day, 2000 жылы Blue Tomorrow әндерін шығарды. Матчтарда жанкүйерлер Carefree, Ten Men Went to Mow, We All Follow the Chelsea, Zigga Zagga және Celery сияқты әндерді айтады; соңғысы орындалғанда жанкүйерлер бір-біріне балдыркөк лақтыратын, алайда 2007 жылғы Лига Кубогының финалында Сеск Фабрегаспен байланысты оқиғадан кейін бұл көкөністі Стэмфорд Бриджге кіргізуге тыйым салынды.

Челси — әлемдегі ең көп қолдауға ие клубтардың бірі. Ағылшын футболы тарихындағы орташа келушілер саны бойынша алтыншы көрсеткішке ие, үй матчтарына тұрақты түрде 40 мыңнан астам көрермен жиналады. Клубтың дәстүрлі жанкүйер ортасы Хаммерсмит пен Баттерси сияқты жұмысшы аудандарынан, Челси мен Кенсингтон сияқты ауқатты бөліктерден және іргелес графтықтардан құралады. 1970–1980 жылдары Челси жанкүйерлері футбол хулигандығымен байланыстырылды: Chelsea Headhunters тобы ел көлемінде зорлық-зомбылығымен танымал болды. 1990 жылдардан бастап қатаң полиция бақылауы, бейнебақылау және отыратын орынды стадиондардың арқасында тәртіпсіздік едәуір азайды. Челси жанкүйерлері шотландиялық Рейнджерс пен солтүстікирландиялық Линфилд жанкүйерлерімен достық қарым-қатынаста, бұл үштік Blue Brothers деп аталады, сондай-ақ 1970 жылдардың ортасынан бері италиялық Эллас Веронамен де жылы байланыс орнаған.

Челсидің көршілес Фулхэммен Батыс Лондон дербиі, Арсенал мен Тоттенхэммен қызу астаналық қарсыласуы бар. Лидс Юнайтедпен бақталастық 1960–1970 жылдардағы бірнеше шиеленісті матчтан, әсіресе 1970 жылғы Англия Кубогының финалынан бастау алады. Соңғы жылдары кубок турнирлеріндегі жиі кездесулерден кейін Ливерпульмен де бәсекелестік күшейді. Батыс Лондондағы Брентфорд және Куинз Парк Рейнджерс те қарсылас саналады, бірақ командалар әртүрлі дивизиондарда ойнағандықтан, кездесулер сирек өтеді.

Клубтың ең көп матч өткізген ойыншысы — 1961–1980 жылдары ресми кездесулерде 795 рет алаңға шыққан бұрынғы капитан Рон Харрис. Бес футболшы 500-ден астам матч өткізді: Питер Бонетти (729), Джон Терри (717), Фрэнк Лэмпард (648), Джон Холлинз (592) және Сесар Аспиликуэта (508). Англия құрамасында 103 матч өткізген Лэмпард клубтың құрамадағы ең көп ойнаған футболшысы саналады. Ол сондай-ақ клуб тарихындағы ең нәтижелі ойыншы: 648 кездесуде 211 гол соғып, 2013 жылдың мамырында Бобби Тэмблингтің 202 голдық рекордын жаңартты. Тағы сегіз футболшы 100-ден астам гол соқты, олардың қатарында Джимми Гривз, Питер Осгуд, Керри Диксон, Дидье Дрогба және Эден Азар бар. Гривз бір маусымдағы ең көп гол бойынша клуб рекордын ұстайды (1960/61 маусымында 43) және Челсиде ойнап жүргенде ағылшын жоғары дивизионында 100 гол соққан ең жас футболшы атанды.

Ресми матчтағы ең ірі жеңіс — 1971 жылы Кубоктар иегерлері кубогында Jeunesse Hautcharage командасын 13:0 жеңуі; сол қарсыласпен екі матч бойынша 21:0 есебі еуропалық турнирлердегі рекорд болып қала береді. Жоғары дивизиондағы ең ірі жеңіс — 2010 жылы Уиган Атлетикті 8:0 ұтуы, 2012 жылы Астон Виллаға қарсы да дәл сондай есеп тіркелді. Ең ауыр жеңіліс — 1953 жылы Вулверхэмптон Уондерерстен 8:1. Ресми түрде үйдегі ең көп көрермен саны — 1935 жылғы 12 қазанда Арсеналға қарсы Бірінші дивизион матчындағы 82 905 адам, ал 1945 жылғы 13 қарашада кеңестік Динамо Мәскеуге қарсы жолдастық ойынға 100 мыңнан астам көрермен келген деп бағаланады.

2004 жылғы 20 наурыздан 2008 жылғы 26 қазанға дейін Челси үй алаңында чемпионатта қатарынан 86 матч жеңіліссіз өтіп, Ливерпульдің 63 матчтық рекордын жаңғыртты. Клуб Англиядағы бір маусымда ең аз гол өткізу (15) және Премьер-лига маусымындағы ең көп құрғақ ойын (25) рекордтарын иеленеді — екеуі де 2004/05 маусымында орнатылған, сондай-ақ маусым басынан қатарынан ең көп құрғақ матч (6, 2005/06) көрсеткіші де оның еншісінде. Челси — маусымның алғашқы тоғыз кездесуінің бәрінде жеңіске жеткен жалғыз Премьер-лига командасы (2005/06). 2009 жылдан 2013 жылға дейін клуб Англия Кубогында қатарынан 29 матч жеңіліссіз өтті.

Челси бірқатар тарихи бірінші көрсеткіштің авторы. 1928 жылғы 25 тамызда Арсеналмен бірге жейдеде нөмірмен ойнаған алғашқы клуб болды. Ол ел ішіндегі қонақтағы матчқа ұшақпен барған тұңғыш ағылшын командасы (1957), жексенбі күні ойнаған алғашқы Бірінші дивизион клубы (1974), ал 1999 жылғы 26 желтоқсанда Премьер-лига кездесуінде негізгі құрамын толығымен шетелдіктерден шығарған алғашқы британдық команда атанды. 2007 жылдың мамырында Челси жаңа Уэмблиде Англия Кубогын жеңген алғашқы, ал ескі Уэмблиде соңғы болып жеңген команда болды. Клуб — Чемпиондар лигасын жеңген жалғыз лондондық команда, 2012/13 Еуропа лигасын алғаннан кейін сол кездегі үш басты УЕФА трофейінің бәрін жеңген алғашқы ағылшын клубы, ал 2025 жылы төрт негізгі УЕФА турнирін де жеңген әлемдегі тұңғыш клуб атанды. Сонымен қатар ол УЕФА жастар лигасын екі рет (2014/15, 2015/16) жеңіп, бұл атақты қорғаған жалғыз клуб.

Челси британдық клубтың ең қымбат трансфері рекордын үш рет жаңартты: 2006 жылы Милан клубынан Андрей Шевченконы 30,8 миллион фунтқа, 2011 жылы Ливерпульден Фернандо Торресті 50 миллион фунтқа сатып алды, ал 2018 жылғы Кепа Аррисабалага үшін төленген 71 миллион фунт қақпашылар арасындағы әлемдік рекорд болып қала береді. 2023 жылы клуб қысқы трансфер терезесінде 289 миллион фунт жұмсап, рекорд орнатты, оның ішінде Бенфикадан Энцо Фернандес үшін төленген 106,8 миллион фунт британдық рекордты жаңартты. 2026 жылғы 21 шілдеде Астон Villa клубынан Морган Роджерс 117 миллион фунтқа сатып алынып, клубтың өз рекорды да, ағылшын футболшысы үшін төленген рекорд та жаңарды.

Челсидің әйелдер командасы да бар — 2004 жылдан еркектер командасымен біріккен Chelsea Football Club Women. Ол үй матчтарын Кингсмедоуда өткізеді, 2010 жылы Англия әйелдер суперлигасының сегіз негізін қалаушысының бірі болды. 2015 жылы команда тұңғыш рет Англия әйелдер кубогын жеңіп, бір айдан кейін алғашқы чемпиондығына қол жеткізіп, дубль жасады; 2018 және 2020 жылдары дубльді қайталады, ал 2020/21 маусымында чемпионат, кубок және Лига Кубогын жеңіп, ел ішіндегі үштаққа жетті және алғаш рет әйелдер Чемпиондар лигасының финалына шығып, Барселонадан 4:0 ұтылды. Еркектер командасының бұрынғы капитаны Джон Терри — Челси әйелдер командасының президенті.