Брюгге тарихы

Брюгге — Бельгия футболының ең көп атақ жинаған клубтарының бірі: ел чемпионатын 20 мәрте жеңіп, бұл көрсеткіш бойынша тек негізгі қарсыласы Андерлехттен кейін тұр. Клубта Бельгия Кубогының (12) және Бельгия Суперкубогының (18) рекордтық саны бар. Сондай-ақ Брюгге УЕФА Еуропа лигасына қатарынан ең көп қатысу (20 рет) бойынша еуропалық рекордтың иесі.

1890 жылы католиктік Брудерс Ксаверианен мектебі мен бейтарап Конинклейк Атенеум мектебінің шәкірттері бірігіп, Брюгсе футбол клубын құрды. Құрылтайшылар клубқа латынша «mens sana in corpore sano» (дені сау тәнде — ақылы сау) ұранын берді. Бір жылдан кейін, 1891 жылғы 13 қарашада команда Брюгсе ФК атауымен қайта құрылды — қазіргі клубтың ресми құрылған күні осы болып саналады. 1892 жылы клубта барлық мәселені шешетін басқарма жұмыс істей бастады. 1895 жылы кейінгі ұлттық футбол федерациясының ізашары — UBSSA спорт одағы құрылды, Брюгсе ФК оның негізін қалаушылардың бірі болды және 1895/96 маусымда Бельгия тарихындағы алғашқы чемпионатқа қатысты. Келесі жылы қаржылық қиындыққа тап болған клуб одақтан шығуға мәжбүр болды, ал бөлініп кеткен мүшелер Футбол Клуб Брюжуа командасын құрды. Екі тарап 1897 жылы французша Футбол Клуб Брюжуа атауымен қайта бірікті, ал голландша Клуб Брюгге атауы тек 1972 жылы қабылданды.

1914 жылы клуб Бельгия Кубогының алғашқы финалына шықты, бірақ Юнион Сен-Жилуазға 1:2 есебімен есе жіберді. Алты жылдан соң, 1919/20 маусымда команда бірінші дивизионның чемпионы атанып, тұңғыш тарихи жетістігіне жетті. Осыдан кейін клуб Руаял ФК Брюжуа деп аталып, корольдік мәртебесі қазіргі атауындағы КV (Koninklijke Vereniging — корольдік клуб) қысқартуында сақталды. Алайда сегіз жылдан кейін, 1928 жылы Брюгге өтпелі матчтардың қорытындысымен тарихында алғаш рет екінші дивизионға түсті. Клуб 1940-1950 жылдардың көбін төменгі дивизионда өткізді. 1958/59 маусымнан кейін жоғарғы дивизионға оралған команда содан бері бірде-бір рет төмен түскен жоқ. 1968 жылы Брюгге алғашқы Бельгия Кубогын жеңіп алды: финалда Беершотпен негізгі уақытта 1:1 ойнап, 11 метрлік доптарды соғуда 7:6 есебімен басым түсті.

Клубтың ең табысты кезеңі австриялық бапкер Эрнст Хаппельдің есімімен байланысты. Оның тұсында команда 1975/76, 1976/77 және 1977/78 маусымдарда қатарынан үш рет чемпион атанып, 1976/77 жылы Бельгия Кубогын да иеленді. Хаппель Брюггені алғашқы еуропалық финалға — 1976 жылғы УЕФА Кубогының финалына алып келді, онда ағылшын Ливерпулінен екі матчтың жиынтық нәтижесінде 3:4 есебімен жеңілді. Екі жылдан соң команда сол қарсыласпен тағы бір еуропалық финалда — Уэмбли стадионында өткен 1978 жылғы Еуропа кубогының (қазіргі УЕФА Чемпиондар лигасы) шешуші матчында кездесті. Брюгге Кенни Далглиш екінші таймда соққан жалғыз голдан есе жіберді, бірақ осы турнирдің финалына шыққан бірден-бір бельгиялық клуб болып қалды. Финалдан кейін Хаппель клубтан кетіп, сол жазда Нидерланд құрамасын 1978 жылғы әлем чемпионатының финалына жеткізді.

1992 жылғы 25 қарашада Брюгге ойыншысы Даниэл Амокачи Чемпиондар лигасы тарихындағы алғашқы голды соқты — ол ЦСКА Мәскеуді 1:0 есебімен ұтқан кездесуде дәл тиді. 2004/05 маусымда клуб норвегиялық бапкер Тронд Соллиедтің жетекшілігімен үш жыл ішіндегі екінші және тарихындағы 13-ші чемпиондық атағын қанжығасына байлады. 2015 жылдың наурызында Брюгге Бельгия Кубогының финалында Андерлехтті 2:1 есебімен жеңді: Александар Митрович 89-минутта есепті теңестірген соң, жеңіс голын қосымша уақытта Лиор Рефаэлов соқты — бұл клубтың 2007 жылдан бергі алғашқы кубогы еді. 2016 жылдың мамырында команда Мишель Прюдоммның басшылығымен 11 жылдан кейін қайта чемпион атанды, шешуші кездесуде Андерлехтті өз алаңында 4:0 есебімен ұтты (Абдулай Диаби екі рет, сондай-ақ Ханс Ванакен мен Тимми Симонс дәл тиді).

2020 жылы Про лига COVID-19 пандемиясына байланысты 2019/20 маусымды мерзімінен бұрын аяқтауға дауыс бергенде, Брюгге чемпион деп жарияланды: тоқтатылған сәтте клуб екінші орындағы Гентті 15 ұпай артта қалдырып тұрған болатын. 2021 жылғы 20 мамырда команда Андерлехтпен 3:3 ойнап, алты жылдағы төртінші және жалпы есептегі 17-ші чемпиондығын тойлады; бұл 1973 жылдан бері Брюггенің Андерлехттің алаңында чемпион атануы әрі 1976/77 және 1977/78 маусымдардан кейінгі алғашқы қатарынан екі чемпиондығы еді. Бір жылдан соң клуб Антверпеннің алаңында қатарынан үшінші мәрте чемпион атанды. 2022/23 маусымда Брюгге қазіргі заман тарихында тұңғыш рет УЕФА Чемпиондар лигасының плей-офф сатысына шықты: топтық кезеңде бар болғаны бір рет жеңіліп, бес матчта қақпасын таза сақтады және Атлетико Мадридтің алаңында 0:0 ойнады. Осылайша клуб турнирдің плей-оффына жеткен үшінші бельгиялық команда әрі келесі сатыға өтуді кепілдендірген алғашқы бельгиялық клуб болды. Қорғаныстағы сенімді ойында қақпашы Симон Миньоле маңызды рөл атқарды.

Еуропалық додалардағы үздік нәтижелері: Еуропа кубогының финалисті (1977/78), УЕФА Кубогының финалисті (1975/76) және жартылай финалисті (1987/88), Кубок иегерлері кубогының жартылай финалисті (1991/92), УЕФА Конференция лигасының жартылай финалисті (2023/24). Клуб сондай-ақ 1981 жылы Кирин кубогын, 1990 жылы Амстердам турнирін жеңіп алған. Брюгге ойыншылары Бельгияның «Алтын бәтеңке» жүлдесін талай мәрте иеленді, олардың қатарында Фернан Боне (1967), Эрвин Ванденделе (1971), Жюльен Кулс (1977), үш рет жеңімпаз атанған Ян Селеманс (1980, 1985, 1986), Франки Ван Дер Элст (1990, 1996), Пол Окон (1996), Тимми Симонс (2002), Хосе Искьердо (2016), Рюд Вормер (2017), Ханс Ванакен (2018, 2019, 2024), Симон Миньоле (2022) және Ардон Яшари (2025) бар.

Клубтың Брюггедегі Синт-Андрис ауданындағы алғашқы алаңы Раттенплейн (егеуқұйрықтар стадионы) деп аталған: ол жергілікті фокстерьер клубына тиесілі болып, онда иттердің егеуқұйрық аулауын тамашалайтын ағылшын көңіл көтеру түрі өткізілген. 1911 жылы команда жаңа алаңға көшті, ол жақын маңдағы сыраханаға орай Де Клокке деп аталды, кейін клуб төрағасы Альберт Дисейринк кенеттен қайтыс болғаннан кейін оған осы адамның есімі берілді. Қазіргі стадион 1975 жылдан бері пайдаланылады; бұрын Олимпиастадион деп аталған арена 1998 жылы XIV ғасырда қала тұрғындарын француз билігіне қарсы көтерілген жергілікті қасапшы әрі көтерілісші Ян Брейделдің құрметіне қайта аталды. Стадионды Брюгге қалалық қарсыласы Серкль Брюггемен бөліседі. Клуб 2007 жылдан бері Ян Брейдел стадионының орнына жаңа арена салуды жоспарлап келеді; жоба бірнеше рет орнын ауыстырып, рұқсаттардың сот тәртібімен күшін жоюына байланысты кейінге шегерілді. Соңғы жоспар бойынша жаңа стадион қазіргі аренаның іргесіндегі Олимпиасайтта бой көтеріп, айналасында қалалық саябақ жасалады. 2016 жылдың қарашасында клуб Вестка­пелле-Кнокке-Хейстте жаңа жаттығу кешенінің құрылысын бастап, 2019 жылдың қыркүйегінде Belfius Basecamp базасын ашты: мұнда жаттығу алаңдары, қонақүй, фитнес-зал және медициналық инфрақұрылым бар, онда негізгі команда мен 21 жасқа дейінгі, 19 жасқа дейінгі құрамалар дайындалады.

Брюгге тарих бойы көк-қара түстегі үй формасында ойнайды, қонақтағы жиынтықтары әдетте ашық түсті — ақ, ашық көк және сары реңктер пайдаланылады. Клубтың ресми маскоты — Брюгге қаласының нышаны аю. Аң бейнесі Фландрияның бірінші графы Балдуин I жастайында аюмен айқасып, оны жеңгені туралы аңызбен байланысты. 2000 жылдың аяғынан бастап үй матчтарында алаң шетімен екі аю — Белле мен Бене жүреді, ал 2010 жылы олардың «баласы» саналатын, жас жанкүйерлерге арналған Биби есімді үшінші аю пайда болды.

Жанкүйерлер Бельгияда 62 қолдаушылар клубына біріккен, олардың мүшелерінің саны 10 мыңнан асады. 1967 жылы құрылған және 60 ресми қолдаушылар клубын қамтитын «Supportersfederatie Club Brugge KV» федерациясы клубтың ресми жанкүйерлер бірлестігі болып танылады. Брюгге — Бельгияның Фландрия аймағындағы ең танымал клуб. Футболда «он екінші ойыншы» атанатын жанкүйерлерге құрмет ретінде клуб 2003 жылдың шілдесінен бері 12-нөмірлі жейдені ешкімге бермейді. 23-нөмір 2008 жылғы 8 мамырда жол апатынан қаза тапқан шабуылшы Франсуа Стерхеленің еске алуына арналып алынып тасталды. 2006 жылғы 21 шілдеден бастап Telenet желісінде аптасына екі рет шығатын CLUBtv бағдарламасы ойыншылармен және бапкерлермен сұхбат ұсынады.

Клубтың принципті қарсыластары — қалалық деңгейде Серкль Брюгге, аймақтық деңгейде Антверпен, ұлттық деңгейде Андерлехт пен Льеж Стандарды. Андерлехтпен тайталас 1970 жылдардан бастап өршіді: сол кезде екі клуб елдегі атақтардың басым бөлігін бөлісіп, өзара кездесулері іс жүзінде чемпиондық үшін шайқасқа айналды. Олар Бельгия Кубогының үш финалында тартысып (екеуінде Брюгге, бірінде Андерлехт жеңген) және жеті Суперкубокта кездесті (бесеуінде Брюгге басым түсті), ал матчтарын жиі «өшпенділік ойыны» деп атайды. Серкль Брюггемен өтетін қала дербиі екі клубтың жанкүйерлері үшін маусымның басты оқиғасы саналады: трибуналарда тифо, тулар мен баннерлер қолданылады, ал жеңімпазды дәстүрлі түрде «Брюгге командасы» деп атайды, матч біткен соң жеңген тараптың жанкүйерлері алаңның ортасына өз туын тігеді. Фландрия мен Бельгиядағы ең көне клубтар — Брюгге мен Антверпен арасындағы қақтығыс 1900 жылдардан бері жалғасады: 1908 жылы брюггеліктер 2:1 есебімен жеңілген қонақ командасының ойыншыларына шабуыл жасағаннан кейін екі клубтың өзара өшпенділігі Еуропадағы ең қатты тайталастардың біріне айналды.