Колрейн тарихы

Клуб 1927 жылдың маусымында жергілікті Orange hall ғимаратындағы жиналыста Coleraine Olympic және Coleraine Alexandra атты екі жергілікті команданың бірігуінен құрылды. Негізін қалаушылардың бірі және алғашқы ойыншы-бапкері Джон Маккэндлесс болды. Бастапқыда нысан толықтай ақ түсті болғандықтан, команда Лилиуайтс деген лақап атқа ие болды. Алғашқы ресми матчын 1927 жылғы 20 тамызда өткізіп, Клифтонвиллді 4:1 есебімен жеңді.

Алғашқы жеңісі 1931–32 маусымда келді: Солитьюд стадионында шамамен 10 мың көрермен алдында Баллимена Юнайтедті 3:0 ұтып, Голд Кубогын жеңіп алды. 1932–33 маусымда орталық шабуылшы Дэви Прингл 59 гол соғып, бүгінге дейін сақталып тұрған клуб рекордын орнатты, ал Колрейн Портадаунды 11:1 есебімен ұтып, чемпионаттағы ең ірі жеңісін тіркеді. Клубтың ерте кезеңінде мұнда Питер Дохерти 1930–31 маусымда сынақтан өткен; ол кейін өз буынының үздік футболшыларының біріне айналып, 1958 жылғы ФИФА әлем кубогында Солтүстік Ирландия құрамасын ширек финалға жеткізді.

1948 жылы Колрейн алғаш рет Ирландия Кубогының финалына шығып, Линфилдке 0:3 есебімен ұтылды, 1953 жылы тағы да сол қарсыластан 0:5 есебімен жеңілді. 1950-жылдары клуб Сити Кубогын (1953–54) алғаш рет және Голд Кубогын екінші мәрте (1958) жеңіп алды.

1961 жылы клуб төрағасы Джек Дохерти Селтиктен кеткен Берти Пикокты Колрейнге келуге көндірді — бұл клуб тарихындағы маңызды трансферлердің бірі болды. 1965 жылы Уиндзор Парк стадионында Гленавонды 2:1 ұтып (голдарды Шон Данлоп пен Дерек Ирвин соқты), команда Ирландия Кубогын тұңғыш рет иеленді. Осылайша Колрейн еуропалық аренаға шықты: кеңестік Динамо Киевке қарсы ойнап, Темір пердеден арғы жақта матч өткізген Ұлыбританиядағы алғашқы клуб атанды. Клубтың еурокубоктардағы алғашқы голын 1965 жылғы 2 қыркүйекте Динамоға қарсы шабуылшы Тони Керли соқты.

1969 және 1970 жылдары Колрейн жалпыирландиялық Блакснит кубогының алғашқы екі розыгрышын жеңіп, қатарынан екі жалпыирландиялық жарысты иеленген жалғыз Ирландия лигасы клубы болды. 1969–70 маусымда Дес Диксон 55 гол соғып, үздік бомбардир сыйлығын да, футбол жазушыларының «Жыл үздік ойыншысы» атағын да алды. 1970–71 жылғы Жәрмеңкелер кубогында Колрейн Килмарнокпен бірінші матчта 1:1 тең түсіп, Шотландияда Диксонның хет-тригінің арқасында 3:2 есебімен тарихи жеңіске жетті.

1972 жылы Портадаунды 2:1 ұтып (голдар — Дес Диксон мен Айван Мюррей), клуб Ирландия Кубогын қайта жеңді, ал 1974 жылы Берти Пикоктың бапкерлігімен Гибсон кубогы — Ирландия лигасының чемпиондығы — алғаш рет және жалғыз рет бағындырылды. Құрамда Дес Диксон, Джонни Маккерди, Айван Мюррей, Майкл Гай, Винс Мэджи сынды ойыншылар болды, титул Портадаунның алдында еншіленді. Мюррей 1973–74 маусымның футбол жазушылары таңдаған үздік ойыншысы атанды. Пикок 1974 жылы отставкаға кетіп, команданы Мюррей мен Маккерди қабылдады. Мюррейдің 1978 жылға дейінгі тұсында Ирландия Кубогы тағы екі рет — екеуінде де Линфилдті ұтып — жеңіп алынды: 1975 жылы шешуші голды екінші қайта ойында Джим Чанг Смит соқты, ал 1977 жылы Лиам Беккет, Дес Диксон, Фрэнки Моффатт пен Майкл Гайдың голдарымен 4:1 есебімен жеңіске жетті. Бұл 26 жыл бойы клубтың соңғы ірі трофейі болып қалды.

1980-жылдары команда тағы екі кубок финалында ойнап, 1982 жылы Линфилдке, 1986 жылы Гленторанға ұтылды. Шоуграундстағы көрермен рекорды 1982 жылғы 15 қыркүйекте орнады: жаңа прожекторлар жағылған кештегі Тоттенхэм Хотспермен жолдастық кездесуді 10 мыңнан астам жанкүйер тамашалады. 1980-жылдардың ортасында клуб Ирландия лигасында қатарынан үш маусым екінші орын алды. Ол кезеңнің көрнекті ойыншысы шеткі шабуылшы Рэй Маккой 1986–87 маусымда 21 гол соғып, Ольстердің жыл футболшысы және Солтүстік Ирландия PFA нұсқасы бойынша үздік ойыншы атанды әрі құрамада жалғыз матчын өткізді. Осы тұста кейін Солтүстік Ирландия құрамасының капитаны болған Стив Ломас 15 жасында Колрейн сапында дебют жасады.

1990-жылдардың басында команда дағдарысқа ұшырап, 1995 жылы Бірінші дивизионға түсіп қалды. Кенни Шилстің жетекшілігімен Колрейн Бірінші дивизионның алғашқы чемпионы атанып, жоғары лигаға оралған алғашқы маусымында Ольстер кубогын жеңді және чемпиондықтан айырылып қалуға шақ қалды — титулды соңғы сәтте Крусейдерс алып кетті. 1999–00 маусымның сәтсіз басталуынан кейін Шилс отставкаға кетіп, орнына Марти Куинн келді; команда лигада Линфилдтен кейін екінші орын алып, Ирландия Кубогының жартылай финалына және лига кубогының финалына шықты.

2002–03 маусымда клуб үшінші орынды иеленіп, 1986 жылдан бергі алғашқы Ирландия Кубогының финалына шықты. Финалда барлық трофейді жинауды көздеген Гленторанға қарсы аутсайдер саналса да, Гарет Макаулидің голы даулы түрде есептелмегеннен кейін Джоди Толанның добымен жеңіске жетіп, трофейсіз жылдарға нүкте қойды. Келесі маусымда команда қайта финалға шықты, бірақ бұл жолы Гленторан басым түсті.

2003–04 маусымда клубтың қаржылық қиындықтары кеңінен айтылды; Колрейн жанкүйері, актёр Джеймс Несбитт айтарлықтай қаржы бөлгенімен, маусым соңында клуб бюджетті қысқартуға мәжбүр болды, бірқатар жетекші ойыншы кетті. 2005 жылдың тамызында салық қызметі 1,3 млн фунт қарызға байланысты клубты тарату туралы талап берді. Friends of Coleraine ұйымы іс қарауды кейінге шегертіп, бизнес-жоспар дайындауға тырысты, алайда 2006 жылғы 9 тамызда клуб таратылып, жаңа клубты басқару үшін Calver Holdings Ltd құрамында басқарушы комитет құрылды. Осыдан кейін команда Инститьютті ұтып, Солтүстік-Батыс аға кубогын алғаш рет жеңді, Премьер-лигада қалуға рұқсат алды және турнирлік тұрғыда да аман қалды, ал Friends of Coleraine клубты ресми басқаруға алып, жаңа басқарма тағайындады.

2008 жылы Колрейн Ирландия Кубогының финалында Линфилдке 1:2 есебімен ұтылды, одан кейін Марти Куинн отставкаға кетті. Оның орнына келген Дэвид Платт бірінші маусымында бесінші орынға жеткізді. 2010 жылғы 27 наурызда команда лига кубогының финалында Гленторанға пенальти сериясында есе жіберді. 41 гол соққан Рори Паттерсонды қоса алғанда, лиганың үздік екі бомбардиры құрамда болғанына қарамастан, маусымды жетінші орында аяқтады. 2011 жылдың ақпан айының басында Платт жұмыстан босатылып, орнына келген Оран Кирни команданы жандандырды.

Кирнидің тұсында Колрейн лига кубогының финалына шықты, ал 2017 жылы тоғыз жылдағы алғашқы Ирландия Кубогының финалына жетіп, қос титул иегері Линфилдке 0:3 есебімен ұтылды. 2017–18 маусымда команда NIFL Премьершипте тек Линфилдтен бір рет жеңіліп, Крусейдерстен екі ұпай артта қалып, екінші орын алды, ал мамырда финалда Клифтонвиллді ұтып, Ирландия Кубогын алтыншы мәрте жеңді.

2018 жылғы қыркүйекте Кирни шотландиялық Сент-Миррен командасына кетіп, орнына Родни Макари келді; ол командамен алтыншы орынды және Ирландия Кубогының жартылай финалын көрді, бірақ 2019 жылғы 10 мамырда небәрі сегіз айдан кейін жұмыстан босатылды. Кирни 2019 жылғы 3 шілдеде Колрейнге қайта оралды. Екі негізгі ойыншы — Джейми Макгонигл (50 мың фунтқа Крусейдерске) мен Аарон Бёрнс кеткеніне қарамастан, команда маусымды жақсы бастап, чемпион Линфилд пен күміс жүлдегер Баллименадан жеңіске жетті. 2020 жылдың ақпанында лига кубогының финалында Крусейдерсті 2:1 ұтып, маусымның алғашқы ірі трофейін алды. COVID-19 пандемиясына байланысты маусым тоқтаған кезде Колрейн Линфилдтен төрт ұпай артта екінші орында тұрған және Ирландия Кубогының жартылай финалына шыққан еді.

2020 жылғы УЕФА Еуропа лигасының іріктеуінде клуб Ла Фьоританы ұтқаннан кейін Словения чемпионы Марибормен кездесіп, пенальти сериясында жеңіске жетіп, екінші іріктеу кезеңіне шықты. Онда шотландиялық Мотеруэллге қарсы үй матчында бірінші таймнан кейін 0:2 есебінен ойынды 2:2-ге теңестіріп, он кісімен қалған қарсыласты соңына дейін ұстап тұрды, бірақ пенальти сериясында қақпашы Тревор Карсонның әрекеттерінің арқасында шотландиялықтар әрі қарай өтті.

2020–21 маусымда команда NIFL Премьершипте екінші орын алды, келесі маусымдарда лига кубогының финалдарына шығып, лигада алтыншы орындарда тұрақтады. 2024 жылдың жазында клуб басқару құрылымын өзгертті: екі кезеңде он жылдан астам жұмыс істеген Оран Кирни спорттық директор қызметіне ауысып, бас бапкер болып бұрын Шоуграундста ойыншы әрі бапкер болған Дин Шилс тағайындалды. 2024–25 маусымды Колрейн 55 ұпаймен бесінші орында аяқтады.

2025 жылғы мамырда бапкер болып Руадри Хиггинс тағайындалды — ол 2016 жылы ойыншылық мансабын осы клубта аяқтаған, бұған дейін Дерри Ситиді басқарып, оны 2022 жылғы FAI Кубогына және 2023 жылғы Президент кубогына жеткізген еді. 2025–26 жылғы Ирландия Кубогының финалында 2026 жылғы 3 мамырда Данганнон Свифтсті 3:2 есебімен ұтып, клуб жетінші кубогын иеленді және 2018 жылғы өз жеңісінен бергі Белфасттан тыс алғашқы трофей иегері атанды. Колрейн толық кәсіби клуб ретінде жұмыс істейді, Хиггинс жоғары қарқынды шабуылшыл ойын стилін қалыптастырды. Клубта кең ауқымды жастар академиясы бар.

Стадионның негізгі жабық трибунасы Джек Дохерти атындағы гранд-стенд деп аталады, қарама-қарсы жағында Рэйлуэй Энд атты жабылмаған секторы орналасқан; қонақ жанкүйерлер Хиллманс-Уэй жағындағы H қақпасымен кіреді. Клубтың 2006 жылы құрылған Friends of Coleraine Football Club атты тәуелсіз жанкүйерлер ұйымы бар; ол бұрын клубтың иесі болған, 2024 жылы үлесін жеке инвесторларға сатты.

Клуб рекордтарына келсек, Дес Диксон Колрейн сапында 452 гол соғып, барлық уақыттағы үздік бомбардир болып қалды. Ең көп матч өткізген ойыншы — Джонни Маккерди (660 кездесу). Джей Райли 2019 жылғы қыркүйекте 14 жас 8 айында дебют жасап, клуб тарихындағы ең жас ойыншы атанды. Ең қымбат кеткен ойыншы — 1976 жылы Бёрнлиге, кейін 1978 жылы Мидлсброға ауысқан Тони Кокрейн, екі трансферден түскен жалпы сома шамамен 250 мың фунт болды.

Клубтың принципті қарсыласы — Баллимена Юнайтед. Колрейн ұзақ уақыт бойы қауымдастықтың протестанттық/лоялистік бөлігімен байланыстырылады: 2024 жылы клуб өз қоғамдық клубында секталық әндер ойнатқаны үшін IFA лигасына шағымдалды, тергеу жанкүйерлердің католиктерге қарсы ұрандар айтқанын көрсетті. 2022 жылы Колрейн жанкүйерлерінің негізінен католик жанкүйерлері бар Клифтонвиллмен матч алдында ағылшын хулигандар тобымен бірігіп, қақтығысты қоздырғаны туралы хабарланды.

Клубта NIWFA лигасы құрылымында бірнеше деңгейде, оның ішінде 2-ші және 7-ші дивизиондарда ойнайтын әйелдер футболы бағдарламасы жұмыс істейді. 2025 жылғы жағдай бойынша әйелдер командасының бапкері — Гарет Скотт.