Фрозиноне тарихы

Клубтың алғашқы түстері қала елтаңбасынан алынған қызыл мен көк болды: елтаңбада қызыл өрісте тік тұрған арыстан мен көк көлденең крест, сондай-ақ қала Ганнибал әскеріне бағынудан бас тартқанда Силий Италик берген Bellator Frusino ұраны бейнеленген. Кейін түстер қазіргі сары-көк түске ауыстырылды. Клубтың лақап аттары — I Canarini (канареялар), I Giallazzurri (сары-көктер) және I Ciociari. 2007–2008 маусымынан бастап команданың Лилло деген арыстан маскоты бар, оның есімі клубтың ресми сайтындағы жанкүйерлер дауыс беруімен таңдалды, ал 2008–2009 маусымынан бері қалаушыларға бір кездесуде Лиллоның рөлін сомдауға мүмкіндік беріледі.

Команда 1923 жылы Италия футбол федерациясына мүше болып, Лацио IV дивизионының 1923–1924 жылғы біріншілігіне қатысты, ал 1925 жылы эстафетаны жаңа Società Sportiva Alba Frusinate клубына берді. 1927 жылы Фрозиноне жаңа провинцияның орталығына айналғаннан кейін қаладағы спорт жаңа серпін алды. 1929 жылы Polisportiva Bellator Frusino құрылып, ол 1934 жылы президент Эмилио Фронгассенің тұсында ұлттық Бірінші дивизионға дейін көтерілді. Отызыншы жылдардың аяғында Bellator Frusinate таратылып, оның орнын провинцияаралық турнирде ойнаған FF.GG. Frosinone басты, ал Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде барлық біріншілік тоқтап, фрозинонелік клуб жойылды.

Клуб 1945–1946 маусымында қайта тіріліп, Екінші санаттан бастап біртіндеп жоғарылады және Серия С-ға жолдама алды. 1952 жылдан 1958 жылға дейін алты маусым қатарынан Quarta Serie-де ойнады, ең жоғары нәтижесі — 1953 жылғы төртінші орын. Бұл кезеңнің ең даулы кездесуі 1957 жылғы 24 қарашада Козенцаға қарсы өткен ойын болды: соңғы үш минутта жеңіске жеткен Фрозиноненің матчынан кейін тәртіпсіздік орын алып, төреші жәбірленді, ал CAF кездесу нәтижесін жойды. Клуб Лигаға наразылық білдіріп, Козенцадағы жауап матчына бармады және қосымша жазаларға ұшырады. Сол жылдардағы басты тұлғалар — президенттер Доменико Ферранте мен Анджело Кристофаро.

1963 жылы Sporting Club Frosinone құрылғаннан кейін команда Серия D-де үнемі жоғарғы орындарда болды және 1966 жылы Латинамен кездесуден соң Серия С-ға көтерілді, бірақ келесі жылы төмендеді. 1970–1971 маусымында клуб президент Мароккконың тұсында елдегі ең сенімді қорғаныс рекордын жасады: қақпашы Реккья бар болғаны 8 гол өткізді, команда қайтадан Серия С-ға оралды. Сол кезеңде Массимо Паланка жұлдызы жанып, 1974 жылы Серия С орталық тобының үздік бомбардирі атанды, кейін Катандзаро құрамында Серия А-да табысты ойнады. 1980–1981 маусымында канареялар бірде-бір жеңіліс көрмей Серия С2-ге жолдама алды, ал президент Ди Вито мен бапкер Альберто Мари қаржылық қиындыққа қарамастан команданы Серия С1-ге шығарды. 1987–1988 маусымы Серия С1-дегі тұңғышы болды, бірақ келесі жылы клуб төмендеді, ал қақпашы Марко Кари мен Альберто Мари бәс тігуге байланысты тәртіп бұзғаны үшін жарыстан шеттетілді.

1990 жылдың жазында Фрозиноне С1-ге небәрі үш ұпайдан қол жеткізбей тұрып, қаржылық жағдайына байланысты Италия футбол федерациясының құрамынан шығарылды және төрт жыл бойы ойнаған Interregionale-ге орналастырылды. 1993–1994 маусымында команда төмендеп, маусым аяқталған соң Серия С-ға қайта қабылданды. 2001–2002 жылы Серия D-де 81 ұпай жинап екінші орын алған клуб президент Наварраның кезінде Серия С2-ге оралды. 2003 жылы клубты алпысыншы жылдардағы президент Бенито Стирпенің ұлы Маурицио Стирпе бастаған кәсіпкерлер тобы сатып алды. Сол өзгерістен кейін команда 2003–2004 маусымында Серия С2-нің С тобында чемпион атанып, он алты жылдан соң Серия С1-ге көтерілді; бұл маусым сондай-ақ бәсекелестік қатты Латинамен өткен екі дербиде де 1:0 есебімен жеңіске жетуімен есте қалды. 2004–2005 жылы клуб Серия С Италия кубогының финалисті болды.

2005–2006 маусымында бапкер Иво Ияконидің жетекшілігімен Фрозиноне Наполиден кейінгі екінші орынды иеленіп, плей-офта алдымен Санджованнесені, финалда Гроссетону (0:0 үйде, 1:0 қонақта) еңсеріп, тарихында тұңғыш рет Серия В-ға жолдама алды. Сол кезде Матуза стадионының сыйымдылығы 5 мыңнан 10 мыңға жуық орынға дейін ұлғайтылды. Дебют маусымында команда 13-орын алды, ал 2006 жылғы 28 қазанда Ювентуске қарсы ойында Алессандро Дель Пьероның Ювентус үшін 200-ші голы шешуші болды. 2007–2008 маусымында клуб оныншы орынға шықты, ал 2011 жылғы 21 мамырда кестенің соңғы сатысында қалып, Lega Pro Prima Divisione-ге түсіп кетті. 2014 жылғы 7 маусымда Роберто Стеллоненің қарамағындағы команда плей-оф финалында Леччені жалпы есеппен 4:2 жеңіп, Серия В-ға оралды.

2015 жылғы 16 мамырда Фрозиноне үйінде Кротонені 3:1 ұтып, тікелей жолдама алды және 2015–2016 маусымында тарихында алғаш рет Серия А-да ойнады. Элита тобындағы бастамасы ауыр болды: алғашқы төрт кездесуден жеңіліп, команда кестенің түбіне түсті, бірақ бесінші турда Ювентус стадионында Леонардо Бланшардтың соңғы минуттағы басқа ойнауынан кейін 1:1 аяқталған матчта алғашқы ұпайын жинады, ал келесі турда Матузада Эмполини 2:0 ұтып, тұңғыш жеңісіне жетті. Содан соң Сампдория (2:0) мен Карпи (2:1) де еңсерілді, алайда 19-орын алған клуб бір маусымнан кейін Серия В-ға оралды. 2017 жылғы 29 мамырда плей-оф жартылай финалында Карпиден ұтылған команда 2018 жылғы 16 маусымда финалда Палермоны үйінде 2:0 жеңіп (жалпы есеп 3:2), тарихында екінші рет Серия А-ға шықты, бірақ тағы да бір маусымнан кейін төмендеді. Серия В-дағы қайта оралған алғашқы маусымында клуб плей-оф финалында Специяға есе жіберді.

2023 жылғы 19 мамырда Фрозиноне Серия В-да көшбасшы болып, соңғы турда Тернананы 3:2 жеңіп, чемпиондық атақпен үшінші рет Серия А-ға көтерілді; сол маусымда Италия кубогының 1/8 финалында Наполиді 4:0 ұтқан. 2023–2024 жылғы Серия А-да 18-орын алып, қайтадан Серия В-ға түсті. Клубтың басты жетістіктері — Серия В чемпиондығы (2022–2023), Серия С2-дегі екі жеңіс (1986–1987, 2003–2004), Серия D-дегі екі жеңіс (1965–1966, 1970–1971), сондай-ақ аймақтық дивизиондардағы бірқатар жеңіс; жастар құрамы 2011–2012 жылы Dante Berretti ұлттық біріншілігін, Allievi Nazionali және Суперкубок жарысын жеңіп алған.

Команда ұзақ уақыт бойы ескі құрылысына байланысты Матуза деген лақап атпен танылған Фрозиноненің қалалық стадионында ойнады; ол 1932 жылы қаланың шетінде салынып, кейін қала өскен соң орталықта қалды және 2017 жылға дейін қызмет етті. Матузадағы көрермен рекорды — 1988–1989 жылғы Серия С1-де Кампобассоға қарсы ойындағы 12 мыңға жуық жанкүйер. Сексенінші жылдары Казалено атты жаңа стадион салына бастағанмен, жанжалдар мен қате жобалардың кесірінен құрылыс тоқтап қалды, ал көптеген жанкүйер ескі стадионда ойнауды қолдады. 2007 жылы бірнеше жанкүйер наразылық ретінде стадионды eBay сайтына бір еуроға сатуға қойған, бірақ бірнеше сағаттан кейін баға 8 миллион еуродан асып кеткен. 2017 жылғы қазаннан бастап клуб сыйымдылығы 16 227 орындық Бенито Стирпе стадионында өнер көрсетеді; ондағы көрермен рекорды — 2017–2018 жылғы Серия В-да Фоджаға қарсы матчтағы шамамен 16 286 жанкүйер. 2017 жылғы қарашада Фрозиноне Tifosy спорттық инвестиция алаңы арқылы италия футболындағы тұңғыш ашық мини-облигация бағдарламасын іске қосып, бастапқы межеден 500 мың еуроға көп, барлығы 1 500 000 еуро жинады; қаражат орталық трибуна астындағы медициналық орталық пен мейрамхана салуға және стадион маңын жаңғыртуға жұмсалмақ болды.