ГКС (Катовице) тарихы

Клуб 1964 жылғы 27 ақпанда құрылды. Оның алдында, 1963 жылы Катовицеде қаладағы барлық клубтар мен спорт ұйымдарын көп салалы бір ірі клубқа біріктіру мақсатында арнайы ұйымдастыру комитеті құрылған еді. 1963 жылдың ортасында «Рапид» (Вельновец) мен «Ожел» (Вельновец) бірігіп, «Рапид/Ожел» пайда болды. 1964 жылы «Рапид/Ожел», «Гурник» (Катовице), «Кошутка» (Катовице), Катовице мәнерлеп сырғанау клубы, Катовице спорт клубы «Гурник», «Шквал» желкенді спорт клубы және қаладағы өзге де клубтар қосылып, ГКС (Катовице) құрылды. Төрт жылдан кейін, 1968 жылғы 9 тамызда клуб құрамына «Домб» (Катовице) да кірді.

Польшаның жоғарғы дивизионындағы алғашқы ойынын ГКС 1965 жылғы 8 тамызда принципті қарсыласы «Гурникке» (Забже) қарсы өткізді, ал элита дивизионындағы тұңғыш маусымы 1965/66 болды. 1971 жылы команда екінші дивизионға түсіп қалды, алайда мәселелерін шешіп, жоғарғы лигаға қайта оралды. 1982 жылдан бастап клуб тұрақты түрде турнир кестесінің жоғарғы бөлігінде тұрып, Польша Кубогының бірнеше финалында ойнады.

1985 жылы ГКС Польша Кубогының алғашқы финалында «Видзевден» (Лодзь) пенальти сериясында жеңілді. Келесі жылы «Силезия» стадионындағы финалда «Гурникті» (Забже) 4:1 есебімен ұтып, тұңғыш тұлғалы жеңісіне жетті — осы сәттен бастап Катовице қаласы футболмен тыныстай бастады. Бір жылдан соң команда 3-орын алды, одан кейінгі екі маусымда күміс жүлдегер атанды, 1989/90 маусымында қайтадан үшінші болды, 1991/92 маусымында тағы күміс иеленді. 1986–1995 жылдар аралығында ГКС чемпионатта төрт рет күміс жүлдегер болып, Польша Суперкубогын екі рет, Польша Кубогын үш рет жеңіп алды.

Клуб пен оның жанкүйерлері үшін ең үлкен сәттер еуропа кубоктарымен байланысты. Еуропадағы алғашқы қарсыласына ГКС 1970 жылы, қазір өткізілмейтін Жәрмеңкелер кубогында кездесті: екі ойыннан тұратын тартыста испандық «Барселонадан» жалпы есепте 2:4 жеңілді, дегенмен жанкүйерлер командасын мақтан тұтты. 1986/87 жылғы УЕФА Кубок иегерлері кубогының бірінші айналымында исландиялық «Фрамды» (Рейкьявик) ұтып, екінші айналымда швейцариялық «Сьоннан» ұтылды. Содан кейінгі он жыл бойы ГКС еуропа кубоктарына қатысып тұрды, жанкүйерлер командасының «Спортул Студенцеск» (Бухарест), «Рейнджерс», «Брюгге», «Галатасарай», «Бенфика», «Арис», «Жирондин» (Бордо) және екі мәрте «Байер» (Леверкузен) сияқты қарсыластармен ойнағанын көрді. Еуропа кубоктарындағы жалпы көрсеткіші — 10 жеңіс, 7 тең ойын және 19 жеңіліс. Үздік нәтижелері: Кубок иегерлері кубогының 1/8 финалы (1986/87 және 1991/92) және УЕФА Кубогының 1/8 финалы (1994/95).

Көмір өндірісіндегі дағдарыс тұсында клуб қайтадан қиын кезеңге тап болды: 1998/99 маусымынан кейін команда Экстракласадан шығып қалды, бірақ бір жылдан соң оралды. Төраға болған Пётр Дзюрович қарыздар мен қаржылық қиындықтарға қарамастан команданы жоғарғы дивизионда ұстап қалды. 2003 жылы бапкер Ян Журектің басшылығымен ГКС чемпионатта 3-орын алып, УЕФА Кубогына жолдама жеңіп алды — поляк баспасөзі мұны Экстракласа тарихындағы ең үлкен тосынсыйлардың бірі деп бағалады. Дегенмен сол кезде клубтың қарызы айтарлықтай өсіп кетті.

2003 жылғы 27 наурыздан 2004 жылғы 11 маусымға дейін клуб бас демеушісінің атымен «Доспел» (Катовице) деп аталды, мұны жанкүйерлер жақсы қабылдамады. 2004/05 маусымында Экстракласада 14-ші, яғни соңғы орынды иеленіп, екінші дивизионға түсті, ал қаржылық қиындықтар мен 2003–2005 жылдардағы келісілген ойындар жанжалына қатысы болғандықтан команда төртінші дивизионға дейін құлдырады. Содан кейін клуб басқаруын «ГКС (Катовице) жанкүйерлері қауымдастығы» деген жанкүйерлер тобы қолға алды. 2006 жылдың маусымында клуб үшінші дивизионға, 2007 жылдың маусымында екінші дивизионға көтерілді, ол дивизион 2008 жылы I лига деп өзгертілді.

2024 жылғы 26 мамырда ГКС 2023/24 маусымының соңғы турында қонақта «Арканы» (Гдыня) 1:0 есебімен ұтып, онымен ұпайы теңелгенімен, өзара кездесулердің нәтижесі бойынша алда қалып, күміс жүлдегер ретінде Экстракласаға жолдама алды. Осылайша клубтың жоғарғы дивизионнан 19 жылға созылған үзілісі аяқталды.

2026 жылғы 23 мамырда ГКС маусымның соңғы ойынында «Погоньмен» (Щецин) 1:1 тең ойнап, турнир кестесінде «Легиядан» (Варшава) озып, 5-орынды қамтамасыз етті. Бұл нәтиже командаға УЕФА Конференция лигасына жолдама беріп, 23 жылдан кейін еуропа кубоктарына оралуына мүмкіндік жасады. 2026/27 жылғы УЕФА Конференция лигасының екінші іріктеу айналымында ГКС қонақта «Жилинадан» 1:2 жеңілгенімен, Арена Катовицеде жауап ойынын 3:1 ұтып, жалпы есепте 4:3-пен келесі кезеңге өтті. Үшінші іріктеу айналымында «Хапоэльден» (Тель-Авив) алғашқы ойында 0:2 ұтылып, жауап кездесуін 2:1 жеңсе де, жалпы есепте 2:3-пен күрестен шығып қалды.

Команда үй ойындарын сыйымдылығы 15 048 көрермендік Арена Катовице стадионында өткізеді. Клубтың принципті қарсыласы — «Рух» (Хожув); «Гурник» (Забже) командасымен қарым-қатынасы әрі бәсекелестік, әрі достық сипатта, ал чехиялық «Банік» (Острава) клубымен достық байланысы бар. Жастар командасы Польшаның 19 жасқа дейінгілер арасындағы чемпионатында екі рет қола жүлде иеленді (1995 және 2002 жылдары).