Қазақстан — Қазақстанды халықаралық футбол жарыстарында танытатын ұлттық құрама. Басқарушы ұйым — Қазақстан футбол федерациясы, ол 1994 жылдан бері ФИФА, 2002 жылдан бері УЕФА мүшесі. Үй матчтарын «Астана Арена» және «Орталық» стадиондарында өткізеді. Құраманың лақап аты — Қаршығалар. ФИФА рейтингіндегі ең жоғары көрсеткіші — 83-орын (2016 жылғы қыркүйек), ең төменгісі — 166-орын (1996 жылғы мамыр).
1991 жылғы 16 желтоқсанға дейін қазақстандық ойыншылар КСРО құрамасында, сондай-ақ КСРО халықтарының жазғы Спартакиадаларында Қазақ КСР құрамасында өнер көрсетті. Алғашқы халықаралық матчын құрама 1992 жылғы 1 маусымда Түрікменстан құрамасына қарсы өткізіп, Бақтияр Байсейітовтің басшылығымен 1:0 есебімен жеңді. Сол 1992 жылы Орталық Азия кубогында бірінші орын алды, ал бір жыл үзілістен кейін 1994 жылы алаңға қайта оралды.
ФИФА эгидасындағы ресми турнирдегі алғашқы ойынын құрама 1996 жылғы 14 маусымда Азия кубогының іріктеу кезеңінде өткізді: Сирия және Катармен бір топқа түскен қаршығалар Катарды 1:0 жеңді, бірақ қалған үш матчта жеңіліп, алты гол жіберді. 1998 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде алғашқы кезеңде Иракты 2:1 және 3:1, Пәкістанды 3:0 және 7:0 есебімен ұтты, ал екінші раундта Корея Республикасы, Өзбекстан, БАӘ және Жапониямен бір топта соңғы орында қалды. 2000 жылғы Азия кубогының іріктеуінде Катардан бір ұпай артта қалып екінші болды, ал 2002 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінің бірінші кезеңінде Ирақпен ұпай саны теңесіп, қосымша көрсеткіштер бойынша бірінші орыннан айырылды.
2000 жылы федерация АФК құрамында болуды ел футболының дамуы үшін болашағы аз деп санап, УЕФА-ға өту бағытын ұстанды. 2002 жылғы 25 сәуірде Қазақстан УЕФА-ға қабылданды. Қауымдастық ауысуына байланысты құрама Азия кубогы мен 2004 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңдеріне қатыспай, тек жолдастық матчтар өткізді. 2002 жылғы желтоқсанда бас бапкер болып ресейлік маман Леонид Пахомов тағайындалды — ол құрама тарихындағы алғашқы шетелдік бапкер.
2006 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде Қазақстан еуропалық аймақта алғаш рет ойнады: Украина, Түркия, Дания, Грекия, Албания және Грузиямен бір топта 12 матчта бар-жоғы бір ұпай жинап, соңғы орында қалды. 2008 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеуінде Польша, Португалия, Армения, Әзербайжан, Финляндия, Сербия және Бельгиямен бір топта 10 ұпай жинап, алтыншы орын алды. Сербияны 2:1, Арменияны 1:0 есебімен ұтты. Сербияға қарсы 2007 жылғы 24 наурызда Алматының Орталық стадионында өткен матчтағы жеңіс УЕФА эгидасындағы ресми турнирлердегі алғашқы жеңіс болды, голдарды Қайрат Әшірбеков пен Нұрбол Жұмасқалиев соқты.
2010 жылы 2012 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу циклындағы төрт жеңілістен кейін Бернд Шторкпен келісімшарт ұзартылмады. 2011 жылдың басында жаңа бас бапкер болып чех маманы Мирослав Беранек келді: оның басшылығымен алғашқы матчта құрама Беларусьпен 1:1 тең түсті, 3 маусымда Әзербайжанды 2:1 жеңді, бірақ жауап кездесуінде 2:3 есебімен ұтылды.
Құрама әзірге бірде-бір рет әлем немесе Еуропа чемпионатының финалдық бөліміне іріктеле алған жоқ. Ең ірі жеңісі — 1998 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде 1997 жылғы 11 маусымда Пәкістанды 7:0 есебімен ұтуы, ол сонымен бірге қонақтағы ең ірі жеңісі. Ең ірі жеңілісі — 2022 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде 2021 жылғы 13 қарашада Франциядан 0:8 есебімен ұтылуы, үйдегі ең ірі жеңілісі — 2005 жылғы 8 маусымда Түркиядан 0:6. Ең ұзақ жеңіс сериясы — 4 матч (1997 жылғы 11 мамыр мен 29 маусым аралығында), ең ұзақ жеңіліс сериясы — 13 матч (2004 жылғы 21 ақпан мен 2005 жылғы 7 қыркүйек аралығында), ең ұзақ жеңіссіз серия — 30 матч (2001 жылғы 25 сәуір мен 2006 жылғы 1 наурыз аралығында), ең ұзақ жеңіліссіз серия — 8 матч (1992 жылғы 1 маусым мен 1994 жылғы 11 сәуір аралығында).
Құрама сапында ең көп матч өткізген ойыншы — Сергей Малый (77 ойын), ең көп гол соққан — Бақтиёр Зайнутдинов (15 гол). Бапкер ретінде ең көп матч өткізген маман — Арно Пайперс (36 матч).
Дереккөз: Уикипедия (CC BY-SA) · penalty.kz редакциясы қазақ тіліне бейімдеді