Люксембург тарихы

Құрама алғашқы халықаралық матчін 1911 жылғы 29 қазанда Франциямен жолдастық кездесуде өткізіп, 1:4 есебімен жеңілді. Алғашқы жеңісіне 1914 жылғы 8 ақпанда қол жеткізді: қарсыласы тағы да Франция болды, есеп 5:4 аяқталды. 1920 — 1952 жылдар аралығында Люксембург алты Олимпиада ойындарының футбол турнирлеріне қатысып, екі рет (1948 және 1952 жылдары) іріктеу кезеңінен өтті.

1921 жылдан бастап 1981 жылға дейін Люксембургтің А-құрамасы 239 бейресми халықаралық матч өткізді. Олардың көпшілігі Бельгия, Франция, Швейцария және Батыс Германия сияқты елдердің екінші құрамаларымен, сондай-ақ Оңтүстік Нидерланды құрамасымен ойналды.

1952 жылғы соңғы Олимпиадасынан кейін құрама Еуропа чемпионатының іріктеу топтарында да ойнай бастады. Люксембург 1934 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінен бері барлық дүниежүзілік біріншіліктердің, ал 1964 жылғы Еуропа чемпионатынан бері барлық континенттік біріншіліктердің іріктеу кезеңдеріне қатысып келеді, бірақ 2026 жылғы деректер бойынша ірі турнирлердің финалдық кезеңіне бірде-бір рет шыға алмаған. Екі жарыста да финалдық кезеңге ешқашан жетпей, ең көп іріктеу науқанын өткізген ел — осы Люксембург.

Құраманың ірі турнирге жолдамаға барынша жақындаған сәті — 1964 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеуі. Бірінші айналымда Люксембург екі кездесудің жалпы қорытындысы бойынша Нидерландыны 3:2 есебімен ұтты, екінші матчтан кейін голланд газеттерінің бірі болған дүрбелеңді «Дәуіт Люксембург Голиаф Нидерландыны 2:1 жеңді» деп жазды. Ширек финалда Люксембург пен Дания финалдық турнирге жолдама үшін үш матч өткізді, Дания жалпы есепте 6:5 басым түсіп, жеңімпаз атанды.

Құрама ресми матчтарда жеңіске жеткенде, оны ұлттық баспасөз бен жанкүйерлер ерекше атап өтеді. 2008 жылы Швейцарияны 2:1 ұтқаннан кейін де солай болды. 2017 жылғы 3 қыркүйекте Люксембург Тулуза қаласындағы «Мюнисипаль» стадионында Франциямен 0:0 тең ойнады: бұл 1914 жылдан бері, яғни Люксембург 5:4 жеңген кездесуден кейін, француздардың алғаш рет люксембургтіктерді ұта алмауы еді. Сол жылғы 10 қарашада жолдастық матчта Венгрия 2:1 есебімен жеңілді. 2021 жылғы 28 наурызда Люксембург әлем чемпионатының іріктеуінде Ирландия Республикасын ұтты — жеңісті голды 85-минутта Жерсон Родригес соқты. 2025 жылғы 22 наурызда жолдастық кездесуде Швецияны сенімді түрде жеңді.

2023 жылы құрама Еуропа чемпионатының іріктеуінде өзінің ең үздік нәтижелерінің біріне қол жеткізді: алты командадан тұратын топта үшінші орын алып, финалдық кезеңге жолдама беретін плей-оффқа шықты, алайда онда Грузиядан 0:2 есебімен жеңілді. Сол іріктеу барысында бес гол соққан Жерсон Родригес — бұл люксембургтік футболшы үшін рекорд — Леон Марттың 16 голдан тұратын көрсеткішінен асып түсіп, құрама тарихының үздік бомбардирі атанды. Жерсон Родригес 23 голымен гол авторларының тізімін бастап тұр, ал ең көп матч өткізген ойыншы — 126 кездесу өткізген капитан Лоран Жанс. 2025 жылғы деректер бойынша құраманың бас бапкері — Джефф Штрассер.

Құраманың ең ірі жеңісі 1948 жылғы 26 шілдеде тіркелді: Англияның Брайтон қаласында Ауғанстан 6:0 есебімен ұтылды. Ең ауыр жеңілістері — 9:0: 1936 жылғы 4 тамызда Берлиндегі Олимпиада турнирінде Германиядан, 1960 жылғы 19 қазанда үйде және 1982 жылғы 15 желтоқсанда Лондонда Англиядан, сондай-ақ 2023 жылғы 11 қыркүйекте Португалияның Алмансил қаласында Португалиядан. ФИФА рейтингіндегі ең жоғары орны — 82-орын (2018 жылғы қыркүйек), ең төмені — 195-орын (2006 жылғы тамыз).

2021 жылғы 1 қыркүйектен бастап құрама үй матчтерін елдің ұлттық стадионы «Стад де Люксембургте» өткізеді. Бұған дейін ойындар «Жози Бартель» стадионында ұйымдастырылатын, онда 2015 жылғы тамыздағы санақ бойынша бейресми кездесулерді қоса алғанда 235 матч өтті. Құраманың жанкүйерлер бірлестігі — 1995 жылы құрылған коммерциялық емес M-Block Fanatics қауымдастығы; атауы жанкүйерлердің бұрынғы ұлттық стадионда M секторын иеленгенінен шыққан.