Малага тарихы

Клуб тарихы 1904 жылы құрылған СД Малагадан бастау алады. Club Atlético Malagueño 1948 жылы 25 мамырда СД Малаганың дубль командасы ретінде, клуб СД Санто Томасты қабылдағаннан кейін құрылды, кейіннен қаланың негізгі командасына айналды. 1958–59 маусымында СД Малага Сегундадан құлағаннан соң екі команда 1959–60 маусымында Терсерада қатар ойнады; дубль мәртебесіндегі Malagueño аймақтық дәрежеге түсіп қалмас үшін негізгі клубтан бөлініп, Испанияның Корольдік футбол федерациясында дербес клуб ретінде тіркелді. Дәл осы қадам СД Малага жұмысын тоқтатқаннан кейін клубтың аман қалуына мүмкіндік берді.

1992–93 маусымында Терсераның 9-тобында табысты өнер көрсеткен команда Сегунда Бге көтерілді, бірақ келесі жылы қайта құлап, қаржылық қиындықтардан таратылу қаупіне ұшырады. 1993 жылы 19 желтоқсанда өткізілген референдумда клуб мүшелері атауды өзгерту туралы шешім қабылдады, ал 1994 жылы 29 маусымда CA Malagueño Málaga Club de Fútbol S.A.D. деген атауға көшті. Клуб 1997–98 маусымында Сегунда Б, 1998–99 маусымында Сегунда чемпионы атанды; Терсераны үш рет — 1963–64, 1992–93 және 1994–95 маусымдарында жеңді.

2000 жылдардың басында Малаганың құрамында дарынды жас ойыншылар жинақталып, заманауи стадионы болды. Бас бапкер Хоакин Пейро тұсында клуб 2002 жылы УЕФА Интертото кубогын жеңіп алды — финалдық кезеңдерде Гент, Виллем II және Вильярреалды ұтып, өзінің жалғыз ресми трофейін иеленді. Келесі маусымда УЕФА кубогында команда Сараевоның Железничары, Amica Wronki, Лидс Юнайтед (Элланд Роудта Хулио Дели Вальдестің екі добымен 2:1) және АЕК Афины клубтарын ығыстырып, ширек финалға шықты, онда Боавиштаға пенальти сериясында есе жіберді.

Пейро жұмысын тоқтатқан соң Дарио Сильва, Кики Мусампа, Дели Вальдес, Педро Контрерас сынды ойыншылар клубтан кетті. Команданы басқарған Хуанде Рамос тұсында Малага өз алаңында Барселонаны 5:1 есебімен ұтты — бұл каталон клубына қарсы клуб тарихындағы ең ірі жеңіс, ал жалдамамен ойнаған Сальва Бальеста хет-трик жасады және Пичичи жүлдесінен бар болғаны екі допқа кем қалды. Рамос Севильяға кеткен соң командаға Грегорио Мансано келді. Ол екі маусым қатарынан оныншы орынды алғанымен, кейін небәрі 24 ұпай жинаған клуб кестенің түбінде қалып, төменгі дивизионға құлады. Сегундадағы 2007–08 маусымында команда жеті жеңіспен бастап, кейін Нумансиядан көшбасшылықты жіберіп алды, ал соңғы турда Тенерифені Антонио Идальгоның екі добымен 2:1 ұтып, күміс жүлдегер ретінде элитаға оралды.

Экономикалық қиындықтарға байланысты сол кездегі президент Фернандо Санс катарлық инвестор Шейх Абдулла бен Насер Аль Танимен келіссөз жүргізді. 2010 жылы 11 маусымда Аль Тани клубтың жаңа иесі атанды, ал 28 шілдеде мүшелер жиналысында президент болып тағайындалды. Бас бапкер қызметіне алдымен Жезуалду Феррейра келді, Моайад Шатат вице-президент әрі бас директор болды, құрамға Саломон Рондон мен Элизеу қосылды. Қарашада команданы құлау аймағында қалдырған Феррейра жұмыстан босатылып, орнына Мануэль Пеллегрини келді. Жаңа бапкер тұсында құрамға Мартин Демичелис пен Жулио Баптиста қосылды, команда Ла Лигада қатарынан бес жеңіске жетті (клуб рекорды) және 2010–11 маусымын 11-орында аяқтады.

2011–12 маусымына дайындық кезінде клуб киім-кешек жеткізуші ретінде Nike компаниясымен келісімге отырды, сондай-ақ ЮНЕСКО-мен ынтымақтастық орнатты — ұйым форманың бас демеушісіне айналды. Құрамға Рууд ван Нистелрой, Жереми Тулалан, сондай-ақ Вильярреалдан 21 миллион еуроға клуб тарихындағы ең қымбат трансфер ретінде Санти Касорла келді; Иско, Хоакин, Начо Монреал та маңызды рөл атқарды. Маусымды төртінші орында аяқтаған Малага тарихында тұңғыш рет УЕФА Чемпиондар лигасына жолдама алды.

2012–13 маусымының Чемпиондар лигасында Малага Милан, Андерлехт және Зенитпен бір топқа түсіп, үшеуін де ұтып, топтан жеңіліссіз шықты. 1/8 финалда Портуға қонақта 0:1 есебімен ұтылып, үйде 2:0 жеңіске жетті. Ширек финалда Боруссия Дортмундпен үйдегі ойын 0:0-ге аяқталды, ал қонақтағы кездесуде 90-шы минутта есеп 1:2 болып, команда жартылай финалға шығатындай көрінген еді, бірақ Марко Ройс (90+1) мен Фелипе Сантананың (90+3) доптары бәрін өзгертті. Көп даулы төрелік шешімімен есте қалған матчтан кейін президент Абдулла бен Насер Аль Тани УЕФА мен ФИФА-ға ресми шағым беретінін мәлімдеді. Көп ұзамай клуб қарыздары үшін УЕФА жазасына ілікті: бастапқыда төрт маусым ішінде еуропалық турнирден шеттету туралы шешім шығарылып, кейін ол бір маусымға дейін жеңілдетілді — команда 2013–14 маусымының Еуропа лигасынан шеттетілді.

2013 жылдың жазында Иско Реал Мадридке, Хоакин Фиорентинаға, Тулалан Монакоға сатылып, Мануэль Пеллегринидің орнына Бернд Шустер келді. Содан кейін клуб жыл сайын кестеде төмендеп, құлдырау кезеңіне кірді. 2018 жылғы 19 сәуірде қатарынан он жеңілістен кейін Леванте Ла Лигада 20-орында тұрған Малагаға қосымша уақытта Эммануэл Боатенгтің добымен 0:1 ұтып кетті, бұл нәтиже элитадағы он маусымды аяқтап, Сегундаға құлауды бекітті. 2019 жылы команда Сегундада үшінші орын алғанымен, плей-оффтың бірінші айналымында Депортивоға жеңілді.

2020 жылдың ақпанында испан судьясы заң бұзушылықтарға сілтеме жасап, Абдулла Аль Танидің клубты басқаруға қатысуын шектеді, ал сот тағайындаған әкімші болып Хосе Мария Муньос келді. Кейінгі жылдары Аль Тани сотқа келмей, тергеу тоқырап қалды. 2026 жылғы сәуірде Малага провинциялық соты Абдулла мен Катар корольдік әулетінің бірнеше мүшесіне қатысты қаражатты заңсыз жұмсау және қиянат жасайтын келісімдерді таңу айыптарымен қамауға алу ордерін шығарды; айыптау бойынша клуб қаражаты әулеттің жеке шығындарына жұмсалған. Талаптар орындалмағаннан кейін сот қысымды Шенген аймағының 29 елін қамтитын және Интерпол арқылы жүргізілетін халықаралық іздеу деңгейіне дейін көтерді.

Сот әкімшілігі тұсында клуб 2023 жылдың мамырында 1998 жылдан бергі алғаш рет үшінші дивизионға құлады. Примера Федерасьондағы алғашқы маусымда команда 2-топта үшінші орын алып, плей-оффта Жимнастикті жалпы есепте 4:3 ұтып, жоғарылады. 2026 жылы Сегунда плей-оффының жауап матчында Алмерияны қонақта 2:1 еңсеріп, сегіз жылдан кейін Ла Лигаға оралды. Жалпы алғанда клуб Ла Лигада 18, Сегундада 10, Примера Федерасьонда 1, Сегунда Бде 4 және Терсерада 39 маусым өткізген.

Клуб 1961 жылдан 1983 жылға дейін өзінің жазғы турнирі — Коста-дель-Соль кубогын ұйымдастырды; турнирдің бірінші кезеңінде финалдарда Реал Мадрид, Белградтың Қызыл жұлдызы және Дерби Каунтиді ұтып, үш рет жеңіске жетті. 1983 жылдан кейінгі ұзақ үзілістен соң жарыс 2003 жылы қайта жаңғырды, содан бері Малага Ньюкасл Юнайтед, Бетис, Парма, Пеньяроль, Эвертон, Лехвия, Сампдория және Фулхэмді ұтып, тағы жеті мәрте чемпион атанды. Он трофейдің барлығы Ла Росаледадағы Museo Malaguista мұражайында сақтаулы. Клуб сондай-ақ 2014 жылы Шальке 04 кубогын жеңіп, 2015 жылы ЕуроАмерика кубогында екінші орын алды.

Малаганың басты қарсыласы — Гранада, олардың кездесулері Шығыс Андалусия дербиі деп аталады. Екі клубтың қаласы бір-бірінен шамамен 90 шақырым қашықтықта орналасқан.