Виктория (Пльзень) тарихы

Клуб 1911 жылы 11 маусымда құрылды: мемлекеттік теміржолдың қызметкері Ярослав Аусобский Пльзеньде жаңа футбол клубын ашуға өтініш берген еді. Виктория алғашқы матчін 1911 жылдың тамызында өткізіп, Пльзень Олимпиясынан 3:7 есебімен ұтылды. Алғашқы 18 жыл бойы клуб таза әуесқойлық негізде жұмыс істеді, алайда 1922–1923 жылдары алғашқы шетелдік сапарын Испанияға жасап, тоғыз матчтың алтауында жеңіске жетті. 1929 жылдың маусымында мүшелердің кезектен тыс жиналысы кәсіпқойлыққа көшіп, ұлттық кәсіпқой лигаға кіру туралы шешім қабылдады. Виктория алғашқы маусымын жетінші орында аяқтады, ал келесі жылы екінші орынға көтеріліп, тарихында тұңғыш рет Бірінші лигаға жолдама алды.

1934–1935 жылғы Чехословакия Бірінші лигасында Виктория төртінші орынды иеленіп, сол кездегі Еуропаның басты клубтық жарысы — 1935 жылғы Митропа кубогына қатысты. Ювентуске қарсы екі кездесу клубқа еуропалық деңгейде танымалдық әкелді: өз алаңында 3:3 тең ойнап, Туринде 1:5 есебімен жеңілді. Кейін Виктория Бірінші лигада тұрақты нәтиже көрсете алмады: 1938 жылы дивизионнан түсіп, келесі жылы қайта оралды. Екінші дүниежүзілік соғыс жарыстардың барысын бұзды, атап айтқанда Словакия командалары турнирге қатыспады. 1942 жылы клуб тағы төмен түсіп, бір жылдан кейін оралып, 1952 жылға дейін жоғарғы лигада ойнады.

Соғыстан кейінгі жылдары клуб атауы бірнеше рет өзгерді: Sokol Škoda Plzeň, Sokol ZVIL Plzeň, DSO Spartak LZ Plzeň, TJ Spartak LZ Plzeň, одан кейін 1965 жылдан TJ Škoda Plzeň. Тоғыз жыл бойы төменгі дивизиондарда ойнаған команда 1961 жылы Спартак Пльзень атауымен жоғарғы лигаға көтерілді. 1972 жылы Шкода Пльзень атауымен Бірінші лигада сегіз жылға орнықты, ал 1980 жылдан Чехословакия ыдырағанға дейінгі 13 жыл ішінде жоғарғы екі дивизион арасында жиі ауысып тұрды.

1971 жылы Виктория Чехия кубогын жеңіп алды: екі матчтан тұратын финал Спарта Прага В командасына қарсы жалпы есеппен 4:4-пен, шектеулі пенальти сериясында 5:5-пен аяқталып, жеңімпаз жеребе тартумен анықталды. Чехословакия кубогының финалында Словакия кубогының иегері Спартак Трнавадан жалпы есеппен 2:7 ұтылды, бірақ Трнава сол маусымда чемпион атанғандықтан, келесі маусымдағы Еуропа кубок иегерлері кубогына елдің өкілі ретінде Виктория қатысты. Клуб бірінші айналымда Мюнхен Баварияға жалпы есеппен 2:7 есебімен ұтылып, жарыспен қоштасты.

1992 жылы клуб тарихи FC Viktoria Plzeň атауына қайта оралды және келесі маусымда бірінші лигаға көтеріліп, онда 1999 жылға дейін ойнады. Жаңа мыңжылдықтың алғашқы жылдарында клубты шетелдік инвестор — Italian Football Company Ltd EAST иеленді; бұл жағдай 2005 жылдың наурызына дейін созылып, сол кезде акциялардың 100 пайызын жергілікті иелер сатып алды. 2005 жылдың жазында бұрын клубтың атауына демеушілік жасаған чех автомобиль компаниясы Шкодамен байланыс қайта жанданды. 2002–2003 жылдары команда Чехияның 2-лигасында чемпион атанды.

2010 жылғы 18 мамырда Виктория Чехия кубогының финалында Яблонецті 2:1 есебімен жеңіп, еуропалық жарыстарға оралды: 2010–2011 жылғы УЕФА Еуропа лигасының үшінші іріктеу айналымында Бешікташпен өз алаңында 1:1 тең ойнап, қонақта 0:3 жеңілді. 2010–2011 жылғы маусымда клуб тарихындағы тұңғыш чемпиондық атағын жеңіп алды — 69 ұпай жинап, 68 ұпайлы Спарта Прагадан озып шықты. 2011–2012 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңінде Копенгагенді жалпы есеппен 5:2 ұтып, қолданыстағы чемпион Барселона мен Милан ойнаған H тобына түсті. БАТЭ Борисовты жеңіп, топта үшінші орынға тұрақтады да, 2011–2012 жылғы Еуропа лигасының 1/16 финалында Шальке 04-ке қосымша уақытта жалпы есеппен 2:4 ұтылды.

2011 жылы Пльзень қаласының стадионы қайта жаңғыртылды. Сол жылы 11 маусымда клуб жүз жылдығын Pilsner Urquell сыра зауытының ауласында жанкүйерлерімен бірге атап өтті, ал 2012 жылдың қаңтарында мерейтойлық салтанатты кеш өтіп, сол кездегі жартылай қорғаушы Павел Хорватты клуб тарихындағы ең үздік ойыншы деп таныды.

2011–2012 жылғы маусымды чемпион Слован Либерецтен үш ұпай қалып, үшінші орында аяқтаған Виктория қатарынан үшінші рет Еуропа лигасына жолдама алды. Екінші іріктеу айналымынан бастап грузиялық Металурги Рустави мен поляктық Рух Хожувты еңсеріп, плей-оффта бельгиялық Локеренмен жалпы есеппен 2:2 тең ойнап, қонақтағы соққан голдардың есебінен келесі кезеңге шықты. Топтық кезеңде B тобында турнирдің қолданыстағы жеңімпазы Мадрид Атлетикосын артта қалдырып, бірінші орын алды. 1/16 финалда Наполиді қонақта 3:0, үйде 2:0 ұтып, 1/8 финалда Фенербахчемен кездесті: өз алаңында 0:1 жеңіліп, жанкүйерлерінің тәртібіне байланысты көрерменсіз өткен қонақтағы матчте 1:1 тең ойнады да, жарыстан шығып қалды. 2012–2013 жылғы маусымда Виктория Чехия чемпионатын екінші рет жеңіп алды.

2013–2014 жылдары команда УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде үшінші орын алып, Еуропа лигасының 1/8 финалына жетті және онда Лионнан ұтылды. 2014–2015 жылғы маусымда Спарта Прага және Яблонецпен болған чемпиондық бәсекеде жеңіске жетіп, екінші орындағы Спартадан 5 ұпай алға шықты, ал 2015–2016 жылдары чемпиондық атағын төртінші рет қайталады. 2016–2017 жылғы маусымда SK Slavia Прагадан аз айырмашылықпен қалып қойған клуб келесі жылы чемпиондықты қайтарып, бұл жолы екінші орынға тұрақтаған Славиядан 7 ұпай озып шықты. 2021–2022 жылғы маусымда Виктория алтыншы рет ел чемпионы атанды.

2023–2024 жылғы маусымда Виктория УЕФА Еуропа конференция лигасының ширек финалына дейін жетті. Загреб Динамосы, Астана және Баллкани ойнаған топта барлық қарсыласын жеңіп, бірінші орынға шықты және УЕФА жарысының топтық кезеңінде алты жеңіске жетіп, бар болғаны бір гол жіберген тұңғыш чех командасы атанды. 1/8 финалда Серветтені еңсеріп, ширек финалда Фиорентинадан қосымша уақытта ұтылды.

Клубтың жетістіктері қатарында Чехия Премьер-лигасының 6 чемпиондығы (2010–2011, 2012–2013, 2014–2015, 2015–2016, 2017–2018, 2021–2022) және 4 күміс жүлдесі, Чехия кубогы (2009–2010) мен үш финалы, Чехия Суперкубогының 2 жеңісі (2011, 2015) және үш финалы, сондай-ақ Чехияның 2-лигасындағы чемпиондық (2002–2003) бар. Чехия Премьер-лигасындағы ең нашар нәтижесі — 16-орын (2000–2001, 2003–2004). Үй алаңындағы ең ірі жеңісі — Усти-над-Лабем (2010–2011) және Теплицеге (2020–2021) қарсы 7:0, қонақтағы ең ірі жеңісі — Злинді 7:1 ұтуы (2023–2024), ал ең ауыр жеңілісі — Остравадан 0:6 ұтылуы (2005–2006).

2017 жылы клуб жергілікті сыра демеушісімен келісімнен кейін стадионға сыра банкасы пішініндегі қосалқы ойыншылар орындығын орнатты.