Фрайбург тарихы

Клубтың тарихы 1904 жылы құрылған екі ұжымнан басталады: сол жылдың наурызында Freiburger Fußballverein 04, екі айдан кейін FC Schwalbe Freiburg ұйымдастырылды. Екеуі де бірнеше рет атауын өзгертті: Schwalbe 1905 жылы FC Mars, 1906 жылы Union Freiburg атанды, ал FV 04 Freiburg 1909 жылы Sportverein Freiburg 04 болды. Үш жылдан соң SV мен Union бірігіп, Sportclub Freiburg клубын құрды әрі сол кезде эмблемаға грифон басын енгізді.

1918 жылы, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, толыққанды құрама шығару үшін Фрайбург Freiburger FC-мен бірігіп, KSG Freiburg деген атпен ойнады. Келесі жылы клуб FT 1844 Freiburg құрамына футбол бөлімі ретінде кірді, 1928 жылы одан шығып, PSV Freiburg 1924-пен стадионды бірге пайдалану келісіміне қол қойды; бұл 1930 жылы PSV-дің таралуымен аяқталды. 1938 жылы клуб қайтадан FT 1844 Freiburg-пен бірікті. Команда 1928 жылы Баден бецирк лигасында, кейін Баден гаулигасында ойнап, 1934 жылы одан құлдырады. 1930 жылдары клуб бецирклигада және Баден гаулигасында өнер көрсетіп, жергілікті титулдар жеңіп алды.

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанда одақтас оккупация әкімшілігі Германиядағы көптеген ұйымдарды, оның ішінде спорт клубтарын да таратты. Бір жылдан кейін клубтар қайта құрылды, бірақ нацизммен байланысты үзу мақсатында жаңа атау алуға мәжбүр болды — сол себепті Фрайбург біраз уақыт VfL Freiburg деп аталды. 1950 жылға қарай француз оккупация билігі клубтарға бұрынғы атауларын қайтаруға рұқсат берді, ал 1952 жылы Фрайбург FT Freiburg құрамынан түпкілікті шықты. Соғыстан кейін команда Оңтүстік Баден әуесқойлар лигасында ойнады.

1978/79 маусымында клуб 2-Бундеслигаға көтеріліп, онда он бес жылдай өнер көрсетті, ал 1993/94 маусымында Фолькер Финкенің басшылығымен алғаш рет жоғары дивизионға жол тартты. Тұңғыш маусымда команда әрең сақталып қалды, ал екінші жылы чемпион Боруссия Дортмундтан не бәрі үш ұпай қалып, үшінші орынды иеленді. 1995 жылы клуб УЕФА Кубогына қатысып, бірінші айналымда Прага Славиясынан ұтылды, 2001 жылы тағы бір рет осы турнирге шығып, Фейеноордтан жеңілді.

Бундеслигадағы алғашқы құлдырау 1997 жылы 17-орыннан кейін болды. Жоғары дивизионға шыққаннан бері клуб төрт рет төмендеп, солардың үшеуінен кейін бірден кері оралды. 2006/07 маусымында Фрайбург 2-Бундеслигада төртінші орында аяқтап, соңғы 16 кездесуінің 12-сінде жеңіске жетсе де, автоматты жолдама берген үшінші орыннан MSV Duisburg-тан доп айырмасымен қалып қойды. 2007 жылғы 20 мамырда Фолькер Финке 16 жыл жұмыс істеген бас бапкерлік қызметтен кетті; оның орнын Робин Дутт басты, ал ол 2011 жылы Байер Леверкузенге ауысты. 2009 жылғы 10 мамырда команда TuS Koblenz-ті қонақта 5:2 есебімен ұтып, Бундеслигаға қайта көтерілді.

2011/12 маусымында клубты Кристиан Штрайх басқарды, сол жылы команда 12-орынды иеленді. 2012/13 маусымында Фрайбург бесінші орында мәреге жетіп, 1994/95 маусымынан бергі ең үздік көрсеткішін тіркеді және Еуропа лигасына жолдама алды. Маусымның қорытынды турында Шальке 04-ті ұтқанда клуб тарихында тұңғыш рет Чемпиондар лигасына іліге алатын еді, бірақ 1:2 есебімен жеңіліп қалды. Сол маусымда Фрайбург тарихында алғаш рет Германия кубогының жартылай финалына шығып, принципті қарсыласы Штутгартқа 1:2 есебімен ұтылды.

2014/15 маусымында жоғары дивизионда алты жыл өткізген команда соңғы турда Ганновер 96-дан жеңіліп, бір ұпаймен 2-Бундеслигаға құлдырады — бұл Бавария Мюнхенді соңының алдындағы кездесуде ұтып кеткеніне қарамастан орын алды. Келесі маусымда клуб екі тур қалғанда Бундеслигаға бесінші рет жолдама алып, оралған бойда жетінші орынды иеленді әрі Еуропа лигасына іліккенімен, іріктеудің үшінші айналымында словениялық Домжаледен ұтылды.

2021/22 маусымында Фрайбург тарихында тұңғыш рет Германия кубогының финалына шықты, ал чемпионатта алтыншы орынға тұрақтап, келесі жылғы Еуропа лигасында 1/8 финалға жетті. Одан кейінгі маусымда команда бесінші орынмен топтық кезеңге тікелей жолдама алды; маусымның көп бөлігінде Чемпиондар лигасына апарар тұғырда тұрса да, РБ Лейпциг пен Унион Берлиннен қатарынан екі рет ұтылып, екі тур қалғанда төмен түсіп кетті. Сол маусымдағы Германия кубогының ширек финалында клуб тарихында тұңғыш рет қонақта Бавария Мюнхенді 2:1 есебімен жеңіп, жартылай финалда өз алаңында РБ Лейпцигке 1:5 есебімен ұтылды.

2024 жылғы наурызда Штрайхтің көмекшісі Юлиан Шустердің бас бапкер болатыны жарияланды. 2024/25 маусымында Фрайбург 31-турда Вольфсбургты қонақта ұтып, төртінші орынға көтерілді, бірақ қорытынды турда өз алаңында Айнтрахт Франкфуртқа 1:3 есебімен жеңіліп, бесінші орынға түсті — бұл 2001, 2013, 2022 және 2023 жылдардан кейінгі Чемпиондар лигасынан бесінші рет аз ғана айырмамен қалуы еді. Шустердің екінші маусымында клуб Еуропа лигасының финалына шығып, өз тарихындағы алғашқы еуропалық мәреге жетті, алайда Стамбұлдағы финалда ағылшын Астон Вилласына 0:3 есебімен ұтылды.

1954 жылдан 2021 жылға дейін команда Фрайбург арқылы ағатын өзеннің атымен аталған Драйзамштадионда ойнады; демеушілік келісімге байланысты арена Шварцвальд-стадион деп те аталды. 1953 жылы салынған стадионның сыйымдылығы шамамен 24 000 көрермен болды. Қырық жылдан кейін сол кездегі бас бапкер Фолькер Финке Драйзамштадионды Германиядағы тұңғыш күн энергиясымен жұмыс істейтін футбол стадионына айналдыру бастамасын көтерді: солтүстік, оңтүстік және басты трибуналарға орнатылған күн панельдері жылына 250 000 кВт·сағ энергия береді. 2021 жылғы қазанда HPP Architekten жобалаған жаңа Европа-Парк стадион бой көтерді; ол қаланың батысындағы Брюль ауданында, Фрайбург әуежайының шығысында орналасқан және 34 700 көрерменге арналған.

Клуб жеңімпаздарының қатарында 2-Бундеслиганың төрт титулы (1992/93, 2002/03, 2008/09, 2015/16), Оңтүстік Баден әуесқойлар лигасының үш чемпиондығы (1965, 1968, 1978), Оңтүстік Баден кубогының екі жеңісі (1975, 1978) және 1995 жылғы Bahía de Cartagena жүлдесі бар. Жастар құрамы 2008 жылы Германияның 19 жасқа дейінгілер арасындағы чемпионатын жеңіп, 19 жасқа дейінгілер кубогын бес мәрте (2006, 2009, 2011, 2012, 2018) иеленді, ал 2011 жылы 21 жасқа дейінгілер Лев Яшин кубогын алды.

Клубтың резервтік командасы — бұрынғы SC Freiburg Amateure, қазіргі SC Freiburg II — тарихының басым бөлігін төменгі әуесқойлар лигаларында өткізді. 1983–1986 жылдары төртінші дәрежедегі Оңтүстік Баден вербандслигасында үш маусым ойнап, бұл лигаға 1994 жылы ғана қайта оралды. 1998 жылы чемпиондықтан кейін Баден-Вюртемберг оберлигасына көтеріліп, онда он маусым өнер көрсетті, кейін тағы бір чемпиондық командаға Оңтүстік регионаллигаға жол ашты. Төрт маусымнан соң, 2012 жылы ұжым жаңадан құрылған Оңтүстік-Батыс регионаллигасының құрамына енді және 2013/14 маусымында екінші орынды иеленді. 2001 жылғы Оңтүстік Баден кубогындағы жеңіс оған Германия кубогының бірінші айналымына жол ашты, онда Шальке 04-тен ұтылды.

Еуропа кубоктарында клуб Еуропа лигасына жеті рет қатысты. Ең ірі жеңістерін 2023 жылғы 9 қарашада TSC-ге және 30 қарашада Олимпиакосқа қарсы өз алаңында 5:0 есебімен тіркесе, ең ауыр жеңілісін 2024 жылғы 14 наурызда Лондонда Вест Хэм Юнайтедтен 0:5 есебімен көрді. УЕФА турнирлерінде ең көп ойын өткізген футболшы — 39 кездесу өткізген Маттиас Гинтер, ең көп гол соққан ойыншы — 11 допты есепке алған Винченцо Грифо.

Клуб рекордтарына келсек, Бундеслигада ең көп гол соққан футболшы — Винченцо Грифо (72 доп). Ең қымбат сатып алу — Батист Сантамария үшін төленген 10 миллион еуро, ал ең қымбат сатылым — Йохан Манзамби үшін алынған 60 миллион еуро. Ең жас голшы — 18 жаста әрі 2 күндік Маттиас Гинтер, ал клуб қақпасына ең көп доп соққан ойыншы — 17 кездесуде 14 гол салған Клаудио Писарро. Өз алаңындағы ең ірі жеңіс — 1991 жылғы 24 тамызда Рот-Вайс Эрфуртқа қарсы 6:0, қонақтағы ең ірі жеңіс — 2021 жылғы 5 желтоқсанда Боруссия Мёнхенгладбахқа қарсы 6:0. Ең ауыр жеңілістер — өз алаңында Бавария Мюнхеннен (2003 жылғы 16 желтоқсан) және Вердер Бременнен (2004 жылғы 4 желтоқсан мен 2009 жылғы 21 қараша) 0:6, қонақта 2011 жылғы 10 қыркүйекте Бавария Мюнхеннен 0:7.

2022 жылғы сәуірде клуб автомобиль саудасымен айналысатын Cazoo компаниясымен демеушілік келісім жасағанын хабарлады: бренд басты демеуші ретінде негізгі команданың жейделерінде, сондай-ақ резервтік құрамда көрінді, Фрайбург футбол мектебінің қосалқы демеушісі болды және клубтың Бундеслигада өнер көрсететін әйелдер командасының жең демеушісіне айналды. Клубтың көрнекті басшыларының бірі — 1972–2009 жылдары президент қызметін атқарған Ахим Штокер.