Джон ван ’т Шкип Қазақстан құрамасында қалуы керек пе: бес негізгі себеп

Құрамаға үздік ойыншылар шақырылды

ASnews.kz авторы Қазақстан футбол федерациясы Ван ’т Шкипке сенім артуы керек пе, әлде жаңа бапкер іздегені дұрыс па деген сауалға әсер ететін негізгі бес факторды саралаған. Ван ’т Шкип Қазақстан Премьер-лигасының бірқатар матчтарына жеке қатысып, ұлттық құрамаға чемпионатта көзге түскен футболшыларды шақырды.

"Ордабасы" жартылай қорғаушылары Жасұлан Әмір мен Эльхан Астанов нәтижелі ойынының арқасында ұлттық командаға жолдама алды. Әмірдің көрсеткіші "гол+пас" жүйесі бойынша 11+8 болса, Астановта 8+10.

Сонымен қатар "Қайрат" футболшылары Азамат Тұяқбаев пен Исмаил Бекболат халықаралық деңгейде дебют жасады. Осылайша жанкүйерлер көптен бері талап етіп жүрген құрамды жасарту мәселесіне де назар аударылды.

Қақпаға алғашқы екі турда Әзербайжанның "Сабах" клубында ойнайтын Стас Покатилов қойылды. 33 жастағы қақпашы Қазақстан құрамасында соңғы рет 2025 жылдың маусымында Беларуське қарсы кездесуде ойнаған. Бірақ негізгі футболшыларды шақыру әзірге нәтиже жағынан айтарлықтай өзгеріс әкелген жоқ.

Ван ’т Шкип шабуылға бейім футбол ұсынуға тырысты

Нидерландтық маман Талғат Байсуфинов бастаған бағытты жалғастырып, төрт қорғаушымен ойнайтын тактикалық модельді таңдады. Бұған дейін Әли Әлиев пен Станислав Черчесов тұсында Қазақстан құрамасы үш орталық қорғаушыға жиі сүйенетін. Кейбір футболшылар жаңа схема өздеріне ыңғайлы екенін де ашық айтқан.

Мысалы Әлібек Қасым Лихтенштейнді 4:0 есебімен жеңген матчтан кейін төрт қорғаушымен ойнаудың командаға көбірек ұнайтынын жеткізген еді.

Молдоваға қарсы 1:2 есебімен аяқталған кездесуде Қазақстан құрамасы 20 соққы жасады. Бірақ олардың тек төртеуі қақпаға дәл бағытталды, тағы алты соққыны қарсылас футболшылары бөгеді.

Бұл көрсеткіштер Қазақстанның шабуылда белсенді болуға тырысқанын аңғартқанымен, соңғы шешім қабылдау мен өткірліктің әлі де жетіспейтінін көрсетті.

Негізгі футболшылардың жарақаты жоспарға әсер етті

Ван ’т Шкиптің жұмысын қиындатқан тағы бір фактор – жетекші ойыншылардың жарақаты.

Қорғаныста Әлібек Қасымның болмауына байланысты Нұралы Әліп пен Темірлан Ерланов тұрақты түрде негізгі құрамда ойнауға мәжбүр болды. Шабуыл шебінде де жағдай күрделі. Дастан Сәтпаев, Ислам Чесноков және Максим Самородов жарақат салдарынан командаға көмектесе алмады. Самородов жарақатқа дейін Ресей Премьер-лигасында жақсы форма жинай бастаған. Ол махачкалалық "Динамоға" қарсы кездесуде екі нәтижелі пас берген.

Ұлттық құрама сапында да Самородов Армения мен Венгрияға қарсы матчтарда гол соққан. Сондықтан тәжірибесі аз футболшылардың оны толыққанды алмастыруы қиынға соқты.

Орталық шабуылшы рөлінде Рамазан Кәрімов пайдаланылды. Бірақ Словакияға қарсы гол соққанға дейін ол Қазақстан құрамасында бар болғаны бес матч өткізген еді.

Бапкерлік штабтағы тәжірибе мәселесі

Ван ’т Шкиптің көмекшілеріне қатысты да сұрақтар бар. Штабтағы халықаралық тәжірибесі бар мамандардың бірі – Вадим Боровский. Ол негізінен дене дайындығына жауап береді.

Нұрбол Жұмасқалиев бұған дейін "Тобылды" жаттықтырып, бірнеше жүлде иеленгенімен, қысқа уақыт аралығында екі мәрте қызметінен босатылды. Ал Елдос Ахметовтың бапкерлік тәжірибесі көбіне жастар футболымен байланысты.

Ван ’т Шкип өзі жергілікті мамандармен жұмыс істеуге әуелден ниетті болғанын және нәтижесіздікті штаб құрамымен байланыстырмайтынын айтқан.

Дегенмен бұған дейін "Мельбурн Сити", "Зволле", "Аякс" және Грекия құрамасында жұмыс істеген кезінде оның жанында Майкл Валканис секілді тәжірибелі көмекшілер болған. Сондай-ақ Арон Винтер мен Хедвигес Мадуро сияқты мамандармен бірге қызмет атқарған.

Сондықтан бас бапкердің жанында тактикалық тұрғыда тың көзқарас ұсына алатын тәжірибелі ассистенттің болмауы белгілі бір деңгейде сезіліп отырғаны айтылады.

Ван ’т Шкипке жеткілікті уақыт берілмеді

Қазақстан футбол федерациясы Талғат Байсуфиновтың отставкасын 22 маусымда қабылдады. Ал Джон ван ’т Шкиптің тағайындалғаны 7 тамызда белгілі болды.

Осылайша нидерландтық маманға Ұлттар лигасының жаңа кезеңіне дайындалу үшін шамамен 50 күн ғана берілді.

Бұл уақыт ішінде оған қарсыластарды зерттеу, жаңа тактикалық жүйе құру, футболшылардың мүмкіндігін бағалау және бапкерлік штабты жасақтау қажет болды.

Маусым ортасында жаңа көмекшілерді шақыру да оңай емес. Өйткені көптеген мамандар жаздың соңына дейін өз клубтарымен келісімшарт жасап қояды.

Бас бапкердің жұмысына қарсы қандай аргументтер бар?

Сонымен қатар бас бапкердің жұмысына қатысты сын да жеткілікті. Қазақстан салыстырмалы түрде деңгейлес қарсыластарға қарсы сенімді ойын көрсете алмады. Тактикалық шешімдерде қайталанатын элементтер байқалды. Нидерландтық маманның Қазақстан футболының ішкі ерекшеліктерін толық түсініп үлгермегені де айтылып жүр.

Бұдан бөлек, ол әзірге команданы дағдарыстан алып шыға алған жоқ. Ең бастысы – нәтиже жоқ.

Ван ’т Схиптің Қазақстан құрамасындағы кезеңі әзірге қарама-қайшы әсер қалдырып отыр.

Бір жағынан, ол құрамды жасартуға тырысты, шабуылға бейім футбол ұсынды және ҚПЛ-дегі үздік ойыншыларға мүмкіндік берді. Екінші жағынан, команда үш турда бірде-бір жеңіске жете алмады және турнирлік кестенің соңғы орнына түсті.

Негізгі ойыншылардың жарақаты, уақыт тапшылығы және штабтағы тәжірибенің аздығы бапкердің жұмысын қиындатты. Бірақ футболда соңғы бағалау бәрібір нәтижеге байланысты беріледі. Сондықтан Фарер аралдарына қарсы кездесу Джон ван ’т Шкиптің Қазақстан құрамасындағы болашағына тікелей әсер етуі ықтимал.