Молдова тарихы

Тұңғыш кездесуін Кеңес Одағы ыдырауға жақын қалған кезде — 1991 жылы 2 шілдеде Кишинеуде Грузиямен өткізіп, 2:4 есебімен жеңілді. Құрама тарихындағы алғашқы голды Александру Спиридон соқты. ФИФА мойындаған алғашқы ойын 1994 жылы 16 сәуірде Джэксонвиллде АҚШ-пен 1:1 тең аяқталды.

1992 жылы Иорданияда өткен халықаралық турнирде Молдова өз тарихындағы ең ірі жеңісін тіркеді: 18 тамызда Амманда Пәкістанды 5:0 ұтты, ал Сергей Александров төрт гол соғып, құрама тарихындағы алғашқы хет-трикті жазды. Сол турнирде Конгоны 3:1 жеңген матчта екінші хет-трикті Юрие Митерев соқты.

Іріктеу кезеңдеріне 1994 жылдан бастап қатысып келе жатқан құрама әлі күнге дейін Еуропа чемпионатының да, Әлем кубогының да финалдық кезеңіне шыға алған жоқ. Алғашқы сынағы — Евро-1996 іріктеуі, онда ресми дебют Грузияны 1:0 ұтумен басталды: молдовалықтар Грузияны екі рет, Уэльсті бір рет жеңіп, алты команданың ішінде 4-орын алды. 1998 жылғы Әлем кубогының іріктеуінде барлық матчын ұтылып, топта соңғы болды, Евро-2000 іріктеуінде де соңғы орынмен шектелді (Солтүстік Ирландиямен екі, Түркия және Финляндиямен бір-бірден тең ойын).

2000-жылдары команда бірқатар есте қалған нәтижеге қол жеткізді: Евро-2004 іріктеуінде Австрия мен Беларусьті ұтты, 2006 жылғы Әлем кубогының іріктеуінде Норвегия және Шотландиямен тең ойнады. Ең табысты науқандарының бірі — Евро-2008 іріктеуі: жеті командалық топта 12 ұпаймен бесінші орын, Босния және Герцеговинаны 1:0, Венгрияны 3:0 жеңу. Осыдан кейін 2008 жылдың сәуірінде Молдова ФИФА рейтингінде өз тарихындағы ең жоғары 37-орынға көтерілді.

2010-жылдары құрама Евро-2012 іріктеуінде Финляндияны 2:0, 2014 жылғы Әлем кубогының іріктеуінде Черногорияны 5:2 жеңіп, Украина және Польшамен тең ойнады. Евро-2016 іріктеуінде Мәскеуде Ресеймен 1:1 тең түсті — есепті теңестірген гол Александру Эпуряну үшін құрамадағы соңғы гол болды; кейін ол Молдова тарихында ұлттық құрама сапында 100 матч өткізген тұңғыш футболшы атанды. Сол іріктеуде команда үйінде Лихтенштейннен 0:1 ұтылып, топта соңғы орында қалды. 2018 жылғы Әлем кубогының іріктеуінде де соңғы болып, тек Грузиямен екі тең ойын тіркеді. УЕФА Ұлттар лигасының алғашқы маусымында ең төменгі D дивизионында ойнап, тобында үшінші орын алды; Сан-Мариноны жеңуі 2014 жылдан бергі алғашқы ресми жеңісі еді.

2020-жылдардың басы құрама үшін ауыр болды. 2018/19 маусымындағы D дивизионында үздік үшінші орын иесі ретінде регламент өзгергендіктен C дивизионына көтерілгенімен, 2020/21 Ұлттар лигасында тек бір ұпай (Косовомен тең ойын) жинап, соңғы орында қалды. Сол кезеңде жолдастық кездесуде Италиядан 0:6 ұтылды. 2022 жылғы Әлем кубогының іріктеуінде де бір ғана ұпай (Фарер аралдарымен тең ойын) жинап, Даниядан 0:8 жеңілді — бұл сол кездегі ең ірі ұтылысы болатын. 2021 жылдың қазанында ФИФА рейтингінде тарихындағы ең төмен 181-орынға түсті. Ұлттар лигасының плей-аутында Қазақстаннан пенальти сериясында ұтылып, қайтадан D дивизионына түсті, ал 2022/23 маусымында Латвиямен ұпайы теңескенімен, гол айырмасы бойынша екінші орынға тұрақтап, жоғарылай алмады.

Евро-2024 іріктеуі команда үшін бетбұрыс болды: бес командалық топта 10 ұпай жинап, үй алаңында бірде-бір матчын ұтылмады. Кишинеуде Польшаны 0:2 есебінен кейін 3:2 жеңіп, Чехиямен 0:0 тең ойнады және тарихта тұңғыш рет Еуропа чемпионатына жолдамадан бір жеңіс қашықтықта қалды, бірақ соңғы турда Чехияға қонақта ұтылып, төртінші орынмен тоқтады. Польшаға қарсы матчта 11-ші және 12-ші голдарын соққан Ион Николаеску құраманың үздік бомбардирі атанды (18 гол) және іріктеу тобының үздік голшысы болған алғашқы молдовалық футболшы ретінде турнирде 4 гол салды. Оған дейін 11 голымен Сергей Клещенко 2023 жылға дейін рекордшы саналып келген еді.

2025 жылғы 9 қыркүйекте Ослодағы «Уллевол» стадионында Молдова Норвегиядан 1:11 есебімен ұтылып, тарихындағы ең ірі жеңілісін көрді; сол матчта Эрлинг Холанд 5 гол соқты. Екі күннен кейін бас бапкер Сергей Клещенко қызметінен кетті. 2025 жылдың қыркүйегінен бастап командаға бұрынғы құрама футболшысы Лилиан Попеску басшылық етеді.

1991 жылдан 2006 жылға дейін құрама үй матчтарын Кишинеудегі Республикалық стадионда өткізді, Евро-2004 іріктеуіндегі және кейбір жолдастық кездесулерін (соңғысы 2013 жылы) Тираспольдегі «Шериф Арена» алаңында ойнады. Негізгі және жасөспірімдер құрамалары жаттығу үшін Кишинеуден шамамен 25 шақырым жердегі Вадул-луй-Водэ қаласындағы CPSM стадионын пайдаланады.

1997 жылдың қыркүйегінде Молдова Англиядан 0:4 ұтылғаннан кейін британдық жазушы әрі комик Тони Хокс елге арнайы келіп, құраманың 11 футболшысының бәрін теннистен жеңуге бәс тіккен еді. Осы оқиға жайлы кітап бойынша түсірілген «Playing the Moldovans at Tennis» көркем фильмі 2010 жылдың мамыр-маусымында Кишинеуде және оның төңірегінде түсіріліп, 2012 жылдың көктемінде жарыққа шықты.