ҚФФ президенті қызметінен айырыла ма?

Шенеуніктер спорт федерацияларын басқармайды

Тараған мәліметке сәйкес, 2026 жылдың соңына дейін Қазақстанда саяси мемлекеттік қызметшілерге спорт федерацияларын басқаруға тыйым салатын заң жобасын қабылдау жоспарланып отыр.

Бұл өзгеріс ел спортына тікелей әсер етуі мүмкін. Себебі Қазақстанда ұзақ жылдар бойы спорт федерацияларын көбіне жоғары лауазымды шенеуніктер, саясаткерлер немесе ықпалды бизнес өкілдері басқарып келді.

Неге шенеуніктер федерация басына жиі келеді?

Осы уақытқа дейін мұндай тәжірибе бірнеше себеппен түсіндіріліп келді. Әдетте жоғары лауазымды тұлғалар:

• мемлекеттік органдармен тиімді жұмыс істей алады;
• қаржыландыру мәселесін жылдам шешуге ықпал етеді;
• спорт түрінің мүддесін үкімет деңгейінде қорғай алады;
• ірі демеушілер тартуға жол ашады.

Сондықтан көптеген федерациялар өз жұмысына салмақ қосу үшін беделді әрі ықпалды тұлғаларды басшылыққа әкелуге тырысқан.

Қандай федерация басшылары қызметінен айырылуы мүмкін?

Егер жаңа заң күшіне енсе, онда Қазақстандағы бірнеше ірі спорт ұйымында кадрлық өзгерістер болуы ғажап емес.

Қазір шенеуніктер немесе ірі басшылар жетекшілік ететін федерациялар:

• Қазақстан футбол федерациясы (ҚФФ) — Марат Омаров (Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің төрағасы) 
• Қазақстан жеңіл атлетика федерациясы — Асхат Хасенов ("ҚазМұнайГаз" ҰК" АҚ басқарма төрағасы) 
• Қазақстан теннис федерациясы — Болат Өтемұратов (ҚР Президенті Іс басқармасының бұрынғы басшысы, ҚР Қауіпсіздік кеңесінің экс-хатшысы) 
• Қазақстан конькишілер одағы — Бауыржан Ералы (ҚР Президенті Әкімшілігінің Құқық қорғау жүйесі бөлімінің меңгеруші орынбасары) 

ҚФФ басшылығында өзгеріс болуы мүмкін бе?

Заң жобасы қабылданған жағдайда, КФФ президенті Марат Омаровтың қызметте қалу мәселесі күн тәртібіне шығуы ықтимал. Себебі ол мемлекеттік лауазым иесі саналады. Демек жаңа талаптар күшіне енсе, футбол федерациясының басшылығында өзгеріс болуы әбден мүмкін.

Мұндай бастама спорт федерацияларының басқару моделін түбегейлі өзгертуі ықтимал. Бір жағынан федерациялар саясаттан алшақтап, кәсіби менеджментке жақындай түседі. Екінші жағынан ықпалды тұлғалардың кетуі қаржыландыру мен әкімшілік қолдау мәселесіне әсер етуі мүмкін.

Қалай болғанда да, бұл заң жобасы қабылданса, Қазақстан спортындағы басқару жүйесіне үлкен өзгеріс әкелетін бастамалардың бірі болмақ.